Sabah Namazı: Kaç Sünnet Kaç Farz ve Nasıl Kılınır?
Sabah namazı nasıl kılınır, sabah namazı kaç sünnet kaç farzdır? Bu sorular, özellikle namaza yeni başlayan müslümanlar tarafından sıklıkla soruluyor. Haberimizde, Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından hazırlanan ilmihal bilgilerine dayanarak bu soruların cevaplarını ve namazın tüm inceliklerini bulabilirsiniz.
Namazın Farz Olma Şartları
Ergenlik (bulûğ) çağına ve belirli bir akıl olgunluğuna ulaşmış her müslüman için namaz kılmak farz-ı ayındır. Namazın kişiye farz olması için üç temel şart bulunmaktadır:
- Müslüman olmak
- Bulûğ çağına ulaşmak
- Akıllı olmak
Bu şartlar, namazın vücûb şartları olarak adlandırılır ve kişinin namaz kılmakla yükümlü olmasının temel koşullarını oluşturur.
Namazın Farzları, Vâcipleri ve Sünnetleri
Namazın sahih ve eksiksiz bir şekilde kılınabilmesi için farzları, vâcipleri (sıhhat şartları), sünnetleri ve âdâbı bulunmaktadır. Farzlara riayet edilmemesi namazın bozulmasına yol açar. Vâcip ise kesin olmayan bir delille sabit olduğu için, vâcibi inkâr eden kişi kâfir olmaz ancak bir açıklama getirmeksizin vâcibi terk eden kimse fâsık kabul edilir.
Namazın vâciplerinden herhangi birinin terk edilmesi namazı bozmaz. Eğer vâciplerden biri sehven (yanlışlıkla) terk edilmişse sehiv secdesi yapmak gerekir. Kasten terk edilmişse ise namazın iade edilmesi, yani yeniden kılınması gerekmektedir.
Sabah Namazı Kaç Rekattır?
Sabah namazı toplamda 4 rekattan oluşur. Bunun 2 rekatı sünnet, 2 rekatı ise farzdır. Bu nedenle sabah namazı önce 2 rekat sünnet, ardından 2 rekat farz olarak kılınır.
Sabah Namazının 2 Rekat Sünnetinin Kılınışı
Birinci Rekat:
- Ayakların arası dört parmak açıklıkta ve parmak uçları kıbleye doğru gelecek şekilde ayakta kıbleye dönülür.
- Kamet getirilir (erkekler için). "Niyet ettim Allah rızası için bugünkü sabah namazının sünnetini kılmaya" diye niyet edilir.
- "Allahü Ekber" diyerek iftitah tekbiri alınır. Erkekler tekbir alırken ellerini kulak yumuşağı hizasına kadar kaldırırken, kadınlar omuz hizasına kadar kaldırır.
- Tekbirden sonra eller bağlanır. Ayakta iken secde edilecek yere bakılır.
- Ayakta sırasıyla Sübhaneke, Eûzü-besmele, Fatiha sûresi ve Kur'an'dan başka bir sûre okunur.
- "Allahü Ekber" diyerek rükûa varılır ve üç defa "Sübhâne Rabbiye'l-azim" denilir.
- "Semiallâhü limen hamideh" diyerek rükûdan kalkılır ve "Rabbena leke'l-hamd" denilir.
- "Allahü Ekber" diyerek secdeye varılır. Secdede üç kere "Sübhâne Rabbiye'l-âlâ" denilir.
- "Allahü Ekber" diyerek secdeden kalkılıp oturulur ve kısa bir süre beklenir.
- "Allahü Ekber" diyerek ikinci secdeye varılır ve üç kere "Sübhâne Rabbiye'l-âlâ" denilir.
İkinci Rekat:
- "Allahü Ekber" diyerek ayağa kalkılır ve eller bağlanır.
- Besmele, Fatiha sûresi ve Kur'an'dan başka bir sûre okunur.
- Birinci rekatta olduğu gibi rükû ve secdeler yapılır.
- Son oturuşta Ettehiyyatü, Allahümme salli, Allahümme bârik ve Rabbenâ âtina duaları okunur.
- Önce sağa, sonra sola "Esselâmü aleyküm ve rahmetüllâh" diyerek selam verilir.
Sabah Namazının 2 Rekat Farzının Kılınışı
Farz namazının kılınışı sünnetle hemen hemen aynıdır, ancak niyet kısmında "farzını kılmaya" şeklinde niyet edilir. Tüm hareketler ve okumalar aynı şekilde yapılır. Erkekler için kamet getirilmesi yine geçerlidir.
Namazın Farzları
Namazın on iki farzı bulunmaktadır ve bu farzlar iki gruba ayrılır:
A) Namazın Şartları (Dışındaki Farzlar):
- Hadesden tahâret
- Necâsetten tahâret
- Setr-i avret
- İstikbâl-i kıble
- Vakit
- Niyet
B) Namazın Rükünleri (İçindeki Farzlar):
- İftitah tekbiri
- Kıyam
- Kıraat
- Rükû
- Secde
- Ka'de-i ahîre
Bu şart ve rükünlerde fakihler görüş birliği içindedir. Namazın rükünlerinin düzgün bir şekilde yapılması anlamına gelen ta'dîl-i erkân, Ebû Yûsuf'a ve Hanefîler'in dışındaki üç mezhebe göre rükün kabul edilmiştir. Farzlar arasında sıraya riayet etmek ise Şâfiî ve Hanbelî mezheplerine göre namazın rükünlerindendir.
Namazın farzlarından herhangi birinde eksiklik olması durumunda namaz sahih olmaz. Bu nedenle namaz kılarken tüm farzlara dikkat edilmesi büyük önem taşımaktadır.
