Dünyanın en büyük Türk-İslam mezarlıklarından biri olarak kabul edilen Bitlis'in Ahlat ilçesindeki Selçuklu Meydan Mezarlığı'nda, Kültür ve Turizm Bakanlığının izni ve desteğiyle yürütülen kazı, restorasyon ve çevre düzenleme çalışmaları kapsamında 16 yeni mezar gün yüzüne çıkarıldı. 210 dönümlük alana yayılan tarihi mezarlıkta, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Mehmet Kulaz başkanlığında uzman akademisyenler görev yapıyor.
Geleceğe Miras Projesi kapsamında 400 metrekarelik alanda kazı
Kazı Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Mehmet Kulaz, çalışmaların 'Geleceğe Miras Projesi' kapsamında sürdürüldüğünü belirterek, bu yıl 400 metrekarelik bir alanda kazı yaptıklarını söyledi. Kulaz, 'Kazdığımız alanda paftaya göre 4 mezar taşımız görünüyordu ama şu anda 16 yeni mezar ortaya çıkarıldı. Taşların yapıştırma ve birleştirme işlemi gerçekleştirildi. Blokaj ve kazı çalışmaları devam ediyor' dedi. Açılan alanın genişletileceğini de ifade eden Kulaz, mezarlıkta her yıl çok sayıda ziyaretçi ağırladıklarını, kazı çalışmalarının yanı sıra ot temizliği ve çevre düzenlemesi yaparak alanı ziyarete hazır hale getirdiklerini kaydetti.
27 parçaya ayrılan mezar taşı birleştirildi
Kazılarda özellikle sandukalı mezarlar ve mezar taşları ortaya çıkarılıyor. Kulaz, daha önce tespit edilen ve yaklaşık 27 parçaya bölünmüş bir mezar taşının birleştirilerek ayağa kaldırıldığını, halen 2-3 parçasının kayıp olduğunu ancak yüzey toprağı alınırken bulunan yeni bir parçanın yerine monte edileceğini söyledi. Bu taşlar için 'Anadolu'nun tapu belgesi' ifadesini kullandıklarını belirten Kulaz, 'Bu taşımız da öyle. Orta Asya'dan Anadolu'ya Ahlat'a göç etmiş bir vatandaşın mezar taşının üstünde hem kimlik bilgileri hem de 1310 tarihi okunmaktadır. Taşta metfunla ilgili kişisel bilgiler, ayet ve hadisler var. Süslemeleriyle de Selçuklu üslubunu yansıtan bir mezar şahidesini ayağa kaldırmak bizim için önemliydi' dedi.
Mezar taşları epigrafik yöntemlerle inceleniyor
Çıkarılan mezar taşları, temizleme, seviye indirme, blokaj, restorasyon, birleştirme ve yapıştırma işlemlerinin ardından epigrafik yöntemlerle incelenerek kayıt altına alınıyor. Bu çalışmalar, bölgenin tarihine ışık tutarken aynı zamanda Selçuklu dönemi mezar taşı sanatı hakkında önemli veriler sunuyor.
500 bin ziyaretçi hedefi ve turizme katkı
Kulaz, Ahlat'ın yılda yaklaşık 500 bin ziyaretçi ağırladığını, bunların büyük bölümünün Selçuklu Meydan Mezarlığı'nı gezdiğini belirtti. İlçedeki diğer tarihi alanların da tanıtılmasına önem verdiklerini ifade eden Kulaz, kazı çalışmalarının Ahlat'ın kültürel mirasını ortaya çıkarmanın yanı sıra bölge turizmine katkı sunmasını hedeflediklerini sözlerine ekledi. Çalışmaların, bölgenin tarihi ve kültürel zenginliğini dünyaya tanıtmak adına büyük önem taşıdığı vurgulanıyor.
