Osmanlı döneminde padişahların sefere çıkan donanmayı uğurladığı, kaptanıderyaları kabul ettiği ve donanma törenlerinin düzenlendiği tarihi Yalı Köşkü, İstanbul Valiliği'nin Yadigar projesi kapsamında özgün mimarisine uygun şekilde yeniden inşa edilecek. Topkapı Sarayı kıyısında yer alan yapının rekonstrüksiyon çalışmalarının 2 yıl içinde tamamlanması hedefleniyor.
Yalı Köşkü'nün Tarihi ve Önemi
İstanbul Üniversitesi Türk İslam Sanatları Tarihi Dr. Öğr. Üyesi Fatih Sarımeşe, yapının 16. yüzyılın sonlarında inşa edildiğini belirtti. Tarihi kaynaklara göre, Yalı Köşkü'nden önce alanda Sultan 2. Beyazıt döneminde inşa edilen bir köşk bulunuyordu. Barbaros Hayreddin Paşa, bu köşkte Kanuni Sultan Süleyman'ın huzuruna çıkmış ve Osmanlı hizmetine girmişti. Sultan 3. Murat döneminde, 1591-1592 yıllarında Mimar Sinan'ın haleflerinden Mimar Davut Ağa tarafından Yalı Köşkü inşa edildi.
Köşk, kaptanıderya ve serdarların sefere uğurlanması ve karşılanması için kullanılıyordu. Padişah burada askerlere ihsanlarda bulunur, zafer dönüşü törenler düzenlenirdi.
Mimari Özellikler
Yapı, Türk sivil mimarisinin özelliklerini taşıyan, orta sofalı ve üç eyvanlı bir divanhane olarak tasarlanmıştı. Geniş saçakları ve mermer revakları bulunan köşkün iç mekanında yaklaşık 6 bin adet kaliteli İznik çinisi kullanılmıştı. Uzaktan bakıldığında çadıra benzeyen yapı, dönemin en güzel örneklerindendi.
Yeniden İnşa Süreci
İstanbul Valiliği YİKOB Uygulama İşleri Amiri Mimar Faruk Çelen, Yadigar projesi kapsamında bugüne kadar 403 restorasyon çalışması sürdüğünü, 132'sinin tamamlandığını ve 460 projenin planlandığını açıkladı. Yalı Köşkü'nün 2 yıl içinde bitirilmesi planlanıyor.
Arkeolog Evren Yıldız, bölgede ilk kazıların 2007'de başladığını ve 2025 Aralık'ta yeniden kazı yapıldığını belirtti. Kazılarda duvar temelleri, tuğla kanallar ve ahşap kazıklarla yapılan zemin iyileştirmeleri ortaya çıkarıldı. Proje, koruma kurullarının denetiminde yürütülüyor.
