Edebiyat dünyasında çığır açan bir liste yayımlandı. İngiliz gazetesi The Guardian, yüzyılları ve akımları aşan, insanlığın ortak hafızasına kazınmış tüm zamanların en iyi 100 romanını seçti. Tolstoy'dan Virginia Woolf'a, James Joyce'tan Toni Morrison'a kadar edebiyat tarihinin dev isimlerini bir araya getiren listede zirvenin sahibi, birçok popüler klasiği geride bırakarak şaşırttı.
Liste Nasıl Oluşturuldu?
The Guardian, Margaret Atwood, Stephen King, Ian McEwan, Chimamanda Ngozi Adichie ve Türkiye'den Elif Şafak'ın da aralarında bulunduğu 170'ten fazla ünlü romancı, akademisyen ve edebiyat eleştirmenini bir araya getirdi. Orijinal dili ne olursa olsun İngilizce basılmış eserlerin değerlendirildiği listede, katılımcıların kişisel olarak belirlediği puanlamalı ilk 10 tercihi birleştirilerek nihai sıralama oluşturuldu.
İlk 5 Roman ve Seçilme Nedenleri
1. Middlemarch – George Eliot
George Eliot'un siyasetten dine, evlilikten hayal kırıklıklarına kadar insan ilişkilerini bir cerrah titizliğiyle analiz etmesi ve edebiyat tarihinin en güçlü psikolojik derinliğine sahip olması nedeniyle listenin en dokunulmaz eseri kabul ediliyor.
2. Sevgili (Beloved) – Toni Morrison
Köleliğin bıraktığı derin, silinmez psikolojik travmaları ve bir annenin feda edişini büyülü gerçekçilik ile harmanlayarak Amerikan tarihinin en karanlık yüzünü yüzümüze çarpması nedeniyle listede yer alıyor.
3. Ulysses – James Joyce
Edebiyat dünyasının okunması en zor ama en devrimsel romanı. Sadece tek bir günü anlatmasına rağmen, dilin sınırlarını zorlayan kelime oyunları ve insan zihninin sansürsüz bir haritasını çıkarması nedeniyle listede vazgeçilmez bir yere sahip.
4. Deniz Fenerine (To the Lighthouse) – Virginia Woolf
Edebiyatta geleneksel hikaye anlatımını yıkan, bilinç akışı tekniğinin en rafine örneği olduğu için listede bu kadar yukarıda. Virginia Woolf bu romanda dış dünyada olup bitenlerden ziyade karakterlerin zihninin içindeki anlık sıçramaları, yas duygusunu ve zamanın eşyalar üzerindeki yıkıcı etkisini anlatıyor. Sadece bir ailenin deniz fenerine gitme isteği üzerinden insan ilişkilerinin kırılganlığını ve I. Dünya Savaşı'nın yarattığı o derin ruhsal çöküntüyü şiirsel bir dille aktardığı için modernizmin zirvesi kabul ediliyor.
5. Kayıp Zamanın İzinde (In Search of Lost Time) – Marcel Proust
İnsan hafızasının gizemli dehlizlerini edebi bir anıta dönüştürdüğü için listede. Proust, toplam yedi ciltten oluşan bu devasa nehir romanda geçmişi sadece hatırlamayı değil; kokular, sesler ve tatlar (meşhur madlen keki sahnesi gibi) aracılığıyla zamanı adeta yeniden yaşatmayı hedefliyor. Aristokrat Fransız toplumunun panoramasını çizerken aşkı, kıskançlığı, sanatı ve en önemlisi zamanın acımasız akışına karşı edebiyatın nasıl bir ölümsüzlük kalkanı olduğunu kanıtladığı için benzersiz bir başyapıt olarak görülüyor.
