Van Olgunlaşma Enstitüsü'nde yürütülen 'İlmek İlmek Anadolu' projesi, unutulmaya yüz tutan geleneksel dokumacılık sanatını yeniden canlandırıyor. Milli Eğitim Bakanlığı'nın desteğiyle hayata geçirilen proje kapsamında, Van, Hakkari ve Bitlis yörelerine ait kilim ve halılar, geleneksel motifleriyle tezgahlarda ilmek ilmek dokunuyor. Aynı motifler, çanta, heybe, yastık, masa örtüsü ve dekoratif ürünlere de işlenerek kültürel mirasın yaşatılması amaçlanıyor.
Van Olgunlaşma Enstitüsü'nde 7 Yıllık Birikim
Van Olgunlaşma Enstitüsü Müdür Yardımcısı Çiğdem Çiftçi, enstitünün 2019 yılında kurulduğunu ve yaklaşık 7 yıldır Van, Hakkari ve Bitlis yörelerine ait geleneksel el sanatları üzerine çalışmalar yürüttüklerini belirtti. Çiftçi, 'Bu yıl yürüttüğümüz projelerden biri olan 'İlmek İlmek Anadolu' kapsamında Van, Hakkari ve Bitlis yörelerine ait halı, kilim, heybe, çanta ve çadır gibi geleneksel el sanatlarını yaşatmaya çalışıyoruz. Usta öğreticilerimizin dokuduğu ürünleri aynı zamanda kursiyerlerimize de öğretiyoruz. Dokuma kültürü bölgemizin en önemli değerlerinden biri. Geçmişte yaylalarda göçer yaşamın bir parçası olan bu sanatı bugün yeniden yaşatmayı ve gelecek nesillere aktarmayı hedefliyoruz' dedi.
Norduz Koyunu Yünü Katma Değere Dönüşüyor
Çiftçi, köylerden toplanan koyun yünlerini de değerlendirdiklerini ve kimyasal içermeyen doğal boyalarla renklendirilen yünlerin kilim ve çeşitli el sanatlarında kullanıldığını söyledi. Yürüttükleri 'Norduz Dokuma' projesine de değinen Çiftçi, 'Milli Eğitim Bakanlığımızın Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü bünyesinde Türkiye'nin dokuma envanteri oluşturuluyor. Van'ın Norduz bölgesindeki koyunların yünleri uzun yıllar kullanılmıyor ve atık olarak çevreye bırakılıyordu. Valiliğimizin desteğiyle bu yünler toplandı, köylüler tarafından yıkandı. Daha sonra burada taranarak ip haline getiriliyor ve kumaşa dönüşene kadar tüm işlemler enstitümüzde gerçekleştiriliyor. Böylece Norduz koyununun yününü katma değeri yüksek bir ürüne dönüştürüyor, sergiler aracılığıyla tanıtıyoruz' diye konuştu.
Ürünler Sergilerde Tanıtılıyor
Dokunan ürünlerin çoğunun satışa sunulmadığını belirten Çiftçi, 'Bunlar proje ve tema ürünleri olduğu için ulusal ve uluslararası sergilerde tanıtıyoruz. İlimizi ziyaret eden üst düzey konuklara da hediye ediyoruz. Ancak talep olması halinde sipariş üzerine üretim yapılabilir' dedi. Hazırlanan eserler, enstitünün sergi salonu ve koridorlarında ziyaretçilerin beğenisine sunulurken, ulusal ve uluslararası fuarlarda da tanıtımı yapılıyor.
Geleneksel Motifler Geleceğe Aktarılıyor
El Sanatları Bölümü usta öğreticisi Nuriye Pılatin ise Van, Hakkari ve Bitlis'e özgü motifleri geleneksel yöntemlerle yeniden dokuduklarını belirterek, bu kültürün yaşatılmasının kendileri için büyük anlam taşıdığını söyledi. Pılatin, 'Eskiden bölgemizde kilim ve halı dokumacılığı çok yaygındı. Günümüzde ise eski ilgiyi görmüyor. Olgunlaşma Enstitüsü sayesinde bu gelenek yeniden canlandırılıyor. Van, Hakkari ve Bitlis'e ait motifleri el dokumasıyla yaşatıyor ve gelecek kuşaklara aktarmaya çalışıyoruz. Bu kültürü yaşatmak bize büyük gurur veriyor' ifadelerini kullandı.
