Zilhicce ayı, İslam dünyasında hac ibadetinin yerine getirildiği ve Kurban Bayramı'nın kutlandığı mübarek bir aydır. Bu ayda Müslümanlar, Kabe'yi ziyaret ederek hac farizasını yerine getirir ve Allah'a yakınlaşma fırsatı bulurlar. Ayrıca, Zilhicce ayının onuncu günü başlayan Kurban Bayramı'nda kurbanlar kesilerek, kurban ibadeti ifa edilir. Zilhicce ayında hangi ibadetlerin yapılacağı ve hangi duaların okunacağı, bu mübarek günleri dolu dolu geçirmek isteyen Müslümanlar tarafından merak edilmektedir.
Zilhicce Ayında Hangi İbadetler Yapılır?
Hem hac mevsiminin hem de haram ayların içinde yer alan Zilhicce ayının ilk on gününün fazileti büyüktür. Peygamber Efendimiz (sas) bu günler için şöyle buyurmuştur: "Allah katında şu on günde işlenecek salih amelden daha sevimli bir amel yoktur." (Buhârî, Îdeyn, 11)
Zilhicce'nin ilk dokuz günü oruç tutmak müstehap kabul edilmiştir. Hz. Peygamber (sas) arefe gününde tutulan oruca ayrı bir önem vermiştir. Bu nedenle bu günleri oruç ve diğer ibadetlerle değerlendirmek gerekir. Ancak, yorgun düşme ihtimali bulunan hacıların Zilhicce'nin sekizinci ve dokuzuncu günlerinde, özellikle vakfenin yapıldığı arefe gününde oruç tutmaları mekruh sayılmıştır.
Resûl-i Ekrem'den nakledilen, "Kesecek kurbanı olan kimse Zilhicce ayı girince kurbanını kesinceye kadar saçından ve tırnaklarından hiçbir şey kesmesin" hadisini (Müslim, "Eḍâḥî", 42; Ebû Dâvûd, "Ḍaḥâyâ", 2-3; İbn Mâce, "Eḍâḥî", 11) dikkate alan Mâlikî, Şâfiî ve bir kısım Hanbelî fakihine göre kurban kesecek kişinin Zilhicce ayı girince kurbanını kesinceye kadar saçlarını ve tırnaklarını kesmesi mekruhtur.
Hz. Peygamber'in, "Allah katında ibadet edilecek -sâlih amel işlenecek- günler içinde Zilhicce'nin ilk on gününden daha hayırlısı yoktur" (Ebû Dâvûd, "Ṣavm", 61) ve "Allah katında Zilhicce'nin ilk on gününde yapılan amellerden daha değerlisi yoktur; bugünlerde tesbihi çok yapın; tahmîdi, tehlîli ve tekbiri çok söyleyin" buyurduğu nakledilir. (Şevkânî, Neylü'l-evṭâr, III, 354).
Zilhicce'nin İlk On Gününün Fazileti Nedir?
Fecr sûresinin 2. âyetinde geçen "on gece" ile tercih edilen yoruma göre, hac ayı olan Zilhicce'nin ilk on gecesi kastedilmiştir (Râzî, Mefâtîhu'l-ğayb, 31/148). Zilhicce'nin ilk on gününün faziletine işaretle, Hz. Peygamber (s.a.s.) "Allah katında şu on günde işlenecek sâlih amelden daha sevimli bir amel yoktur." buyurmuş, sahabîler: "Ey Allah'ın Resûlü! Allah uğrunda yapılacak cihattan da mı üstündür?" diye sormuşlar. Bunun üzerine Resûlullah (s.a.s.); "Evet, Allah yolunda cihat etmekten de. Ancak malını ve canını tehlikeye atarak cihada çıkan, şehit olup dönmeyen kimsenin cihadı başka. (O, bundan üstündür.)" (Ebû Dâvûd, Savm, 61 [2438]; bkz. Buhârî, ʽÎdeyn, 11 [969]) buyurmuştur.
Zilhicce'nin bu on gününün fazileti hac ibadetinin bu ayda yapılmasından kaynaklanmaktadır (İbn Hacer, Feth, 2/459). Zira bu günlerde hac ibadetinin bir kısım menâsiki yapılmakta, bir kısmı da (ziyaret tavafı, şeytan taşlama gibi) ardından gelen teşrik günlerinde gerçekleştirilmektedir. Zilhicce ayının dokuzuncu günü olan Kurban Bayramı'nın arefesinde tutulan orucun da çok faziletli olduğu rivâyetlerde zikredilmiştir (Müslim, Sıyâm, 196-197 [1162]).
Zilhicce Ayında Yapılabilecek İbadetler
Zilhicce'nin ilk dokuz günü oruç tutmak müstehap kabul edilmiştir. İsteyen tamamını tutabileceği gibi birkaç gününü de tutabilir. Zilhicce'nin dokuzuncu günü olan Arefe gününün dinde önemli bir yeri vardır. Hz. Peygamber (s.a.s.) bugünü oruçlu geçirme ile ilgili olarak "Arefe günü tutulacak orucun önceki ve sonraki senenin günahlarına kefaret olacağını Allah'tan ümit ediyorum." (Müslim, Sıyâm, 196-197 [1162]) buyurmuştur. Fakat hacda olanların, yapacakları ibadetleri aksatmamaları, sıkıntı ve hâlsizliğe düşmemeleri gerekçesiyle Arefe günü oruç tutmamaları daha uygundur (Ebû Dâvûd, Savm, 63 [2440]; İbn Mâce, Sıyâm, 40 [1732]).
