Ortadoğu'da son yılların en dikkat çekici jeopolitik dönüşümü yaşanıyor. Abraham Anlaşmaları etkisini kaybederken, Körfez ülkeleri İsrail'i dışarıda bırakan yeni iş birliği modellerine yöneliyor. Suudi Arabistan'ın ABD baskısına rağmen İsrail ile normalleşmeyi reddetmesi ve Katar, Pakistan, Türkiye ile iş birliğini geliştirmesi önemli bir sinyal oluşturuyor. BAE'nin İran ile gerilimi düşürmek için milyarlarca dolarlık mali kanallar açmaya hazırlandığı iddiaları Tel Aviv'de endişe yarattı.
BAE'den Yeni Denge Siyaseti
İngiliz medyasına göre BAE, İran ile gerilimi azaltmak için milyarlarca dolarlık fonların serbest bırakılmasına yönelik bir süreç yürütüyor. Abu Dabi yönetimi iddiaları yalanlasa da, son aylarda İran'ın BAE'ye yönelik saldırılarını durdurması dikkat çekiyor. Körfez ülkeleri, İran'ı tamamen dışlamanın gerçekçi olmadığı kanaatine vararak diyalog ve karşılıklı bağımlılık üzerinden yeni bir güvenlik mimarisi oluşturmaya çalışıyor. Bu yaklaşım, İsrail'in İran'ı çevreleme stratejisinden belirgin şekilde ayrışıyor.
Türkiye-Mısır Yakınlaşması İsrail'i Endişelendiriyor
İsrail basınında yer alan değerlendirmeler, Ankara ile Kahire arasında hız kazanan askeri ve güvenlik iş birliğinin Tel Aviv'de yakından takip edildiğini ortaya koydu. Doğu Akdeniz ve bölgesel enerji denkleminde Türkiye ile Mısır'ın ortak hareket etme ihtimali, İsrail'in jeopolitik dengesini zorlayabilir. Maariv gazetesinde yer alan haberlere göre İsrail, Washington'dan Türkiye-Mısır hattındaki temaslar konusunda daha fazla bilgi talep etti. Geçen hafta Mısır ve Türk Hava Kuvvetleri'nin ortak tatbikatı da medyaya yansımıştı.
Hicaz Koridoru Devrede: İsrail Baypas Ediliyor
İsrail medyasında en fazla yankı uyandıran gelişmelerden biri, Türkiye ile Suudi Arabistan arasında imzalanan ulaştırma ve lojistik anlaşmaları oldu. Yeni demir yolu ve ticaret koridoru projeleri İsrail'i tamamen baypas ediyor. Bir dönem Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) kapsamında İsrail'in Hayfa Limanı'nı merkeze alan planlar gündemdeyken, Riyad yönetiminin rotasını Türkiye'ye çevirmesi dikkat çekti. İstanbul'dan başlayarak Suriye, Ürdün ve Suudi Arabistan üzerinden Hint Okyanusu'na kadar genişletilmesi hedeflenen bu hattın ekonomik, siyasi ve stratejik sonuçlar doğuracağı vurgulanıyor.
ABD'yi de Bıktırdı
İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve bölgesel gerilimi tırmandıran politikaları, en yakın müttefiki ABD'de rahatsızlık oluşturmaya başladı. Axios'un iddiasına göre ABD Başkanı Donald Trump, Netanyahu'yu "Dikkatli olsan iyi edersin, yoksa yakında tek başına kalacaksın" sözleriyle uyardı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise ABD ile İsrail'in çıkarlarının her zaman örtüşmediğini belirterek, Netanyahu'nun İran Savaşı sürecinde Washington ile ilişkilerinde hatalar yaptığını söyledi. Vance, olası ABD-İran anlaşmasının Amerikan halkı için önemli bir kazanım olacağını ancak İsrail'i memnun etmeyebileceğini ifade etti.
Yeni Bölgesel Denklem
BAE'nin İran'la gerilimi azaltma çabaları, Suudi Arabistan'ın Türkiye ile stratejik projelere yönelmesi, Mısır-Türkiye ilişkilerindeki normalleşme ve Körfez ülkelerinin ortak güvenlik anlayışında yaşanan değişim, yeni bir bölgesel eksenin işaretleri olarak görülüyor. Körfez ülkeleri İran konusunda kaygılarını korusalar da, artık çatışma ve kutuplaşma yerine ekonomik entegrasyon, ticaret koridorları ve diplomatik denge politikalarını tercih ediyor.
