ABD ile İran arasında yaklaşık iki haftadır devam eden çatışmalar son birkaç gündür durma noktasına geldi. İran semalarında patlama ve hava saldırısı sesleri duyulmazken, Tahran yönetimi ateşkes kabul etmediklerini ve Amerikalılarla doğrudan görüşmek için acele etmediklerini vurguluyor. İranlı yetkililere göre ABD, kendilerine bir 'bataklık' yarattı.
İran neden acele etmiyor?
İranlı yetkililer güçlü bir konumda olduklarını savunurken, askeri kanat savaş alanındaki kazanımları ön plana çıkarıyor. Diplomatlar ise ABD'nin müzakerelere dönmeye istekli oldukları yönündeki iddialarını reddediyor. Tahran'dan gelen söylemler, İran liderlerinin savaşın belirsiz durumundan rahatsızlık duymadıklarını, çatışmaya geri dönmeyi kaldırabileceklerine ve Başkan Trump üzerinde baskı gücüne sahip olduklarına inandıklarını gösteriyor.
Hürmüz Boğazı krizi
İran'ın öncelik verdiği sonuç, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünün tanınması olarak öne çıkıyor. Bu taviz ise ABD'nin vermek istemediği bir koşul. Analistlere göre tüm sert söylemlere rağmen, her an savaş mı barış mı hakim olacağına dair belirsizlik İran için bir zorluk teşkil ediyor. Çatışmalar yeniden patlak verebilir, nihai bir çözüm uzak görünüyor ve İran ekonomisi istikrarsızlık, savaşın yol açtığı yıkım ve ABD'nin deniz ablukası nedeniyle daha da kötüye gitme riskiyle karşı karşıya.
Görüşme iddiaları ve yalanlamalar
İran devlet medyasına göre, savaş sırasında kontrolünü pekiştiren ideolojik askeri güç İran İslam Devrim Muhafızları'nın eski sözcüsü Ramazan Şerif, düşmanın her adımda stratejik bir yenilgiye uğradığını söyledi. ABD Başkanı Trump, Pazartesi günü İran'ın görüşmeler için bir ara verilmesini talep ettiğini ve iki tarafın müzakerelerde bulunduğunu iddia etti. Ancak İran Dışişleri Bakanlığı bu iddiayı yalanladı: “Şu anda ABD ile herhangi bir müzakere yürütmüyoruz. Amerika’nın İran’a karşı yürüttüğü savaş kendi elleriyle yarattıkları bir bataklık.”
Petrol fiyatları ve ekonomik etkiler
Son dönemde çatışmaların yeniden başlaması petrol fiyatlarının yükselmesine neden olarak Amerikalı tüketiciler için benzin fiyatlarını artırdı. Ancak ABD ve İran saldırılarına ara verdikten sonra son günlerde petrol fiyatları keskin bir düşüş gösterdi. Analistler, Trump için savaşı tırmandırmanın, İran'a boğazın kontrolünü veren bir anlaşmayı kabul etmekten daha cazip olduğunu belirtiyor. Diğer ülkelerin gemilerden geçiş ücreti alınmasını kabul etme olasılığı düşük görünüyor. Aksi takdirde Trump, İran'ı geri adım atmaya zorlamak için hava saldırılarına geri dönecek ve İran'ın zaten sarsılmış ekonomisine ile kalan askeri kapasitesine daha fazla zarar vermeye çalışacak.
