İran Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı yayın organı Sepahnews, Hürmüz Boğazı konusunda Umman ile yürütülen görüşmelerde henüz bir anlaşma sağlanamamasının temel nedeninin ABD'nin müdahalesi ve Başkan Donald Trump'ın tehditleri olduğunu açıkladı. Haberde, İran'ın tehditlerin gölgesinde hiçbir anlaşma yapmayacağı vurgulandı.
Görüşmelerdeki gecikmenin nedeni: ABD tehditleri
Sepahnews'in, görüşmelere ilişkin bilgi sahibi olan ismi açıklanmayan bir yetkiliye dayandırdığı haberde, ABD'nin müdahalesi ve İran'a yönelik askeri saldırı tehdidi devam ettiği sürece anlaşmanın gecikeceği ifade edildi. Yetkili, "ABD'nin müdahalesi ve İran'a yönelik askeri saldırı tehdidi devam ettiği sürece anlaşma gecikecektir. İran, tehditlerin gölgesinde hiçbir anlaşma yapmayacaktır" şeklinde konuştu.
Mutabakatın ilk aşaması ve ihlaller
İran ile ABD arasında 14 Haziran'da Pakistan arabuluculuğunda varılan mutabakatın ilk aşamasında, ABD'nin İran'a ait dondurulmuş varlıkları serbest bırakması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın açılması ve İran'ın bu stratejik su yolundan geçişlerden 60 gün boyunca ücret almayacağı kararlaştırılmıştı. Ancak ABD, mutabakatın imzalanmasının ardından İran'ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmadı ve Hürmüz Boğazı'ndan geçişler için Umman karasularından alternatif rota belirledi.
Bu adımları mutabakatın ihlali olarak değerlendiren İran, Boğaz'dan geçişleri kısıtlayarak "izinsiz geçiş yapmaya çalışan" bazı gemilere ateş açtı. Mutabakata rağmen iki ülke arasındaki gerginlik, 8 Temmuz'da şiddetli çatışmalara yol açtı ve yaklaşık iki hafta sürdü.
Umman ile yeni görüşmeler
İran, Hürmüz Boğazı'na kıyısı bulunan Umman ile boğazda gemiler için güvenli geçiş yolları belirlenmesi amacıyla önceki gün yeniden görüşmelere başladı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Umman ile yürütülen teknik ve siyasi görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini açıklamıştı.
ABD Başkanı Donald Trump'ın daha önce İran'a yönelik "Anlaşma olmazsa çok sert vuracağız" tehdidinde bulunması, taraflar arasındaki gerilimi artıran bir diğer faktör olarak öne çıkıyor. Bölgedeki gelişmeler, Hürmüz Boğazı'nın küresel enerji ticareti açısından stratejik önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.
