İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Birinci Sekreteri Behnam Saidi, Hürmüz Boğazı'nın İran'a yönelik tehditler sona erene kadar kapalı kalacağını açıkladı. İran devlet televizyonuna bağlı Genç Gazeteciler Kulübü'ne (YJC) konuşan Saidi, Umman ile yapılan müzakerelerin yalnızca gemilerin ve deniz araçlarının seyahat şekli ve güzergahlarının belirlenmesiyle ilgili olduğunu ifade etti.
Umman ile uzlaşı boğazın açılacağı anlamına gelmiyor
Saidi, Umman ile uzlaşının Hürmüz Boğazı'nın açılacağı anlamına gelmediğini vurgulayarak, "Hürmüz Boğazı, Amerikalılar denizi tehdit etmeyi ve abluka altına almayı bırakıp bölgeden ayrıldıklarında ve savaşın sona erdiği ilan edildiğinde görüşülüp müzakere edilecektir. Bu nedenle (şu aşamada) Hürmüz Boğazı'nın açılması için bir neden yoktur." ifadelerini kullandı.
Saidi, "Umman, İran'ın Amerikalıların Hürmüz Boğazı'na müdahale etmesine ve orada bulunmasına izin vermeyeceğini aklında tutmalıdır." dedi.
İran-ABD mutabakatı ve Hürmüz Boğazı görüşmeleri
İran ile ABD arasında 14 Haziran'da Pakistan arabuluculuğunda varılan mutabakatın ilk aşamasında, ABD'nin İran'a ait dondurulmuş varlıkları serbest bırakması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın açılması ve İran'ın bu stratejik su yolundan geçişlerden 60 gün boyunca ücret almayacağı kararlaştırılmıştı. Ancak ABD, mutabakatın imzalanmasının ardından İran'ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmadı ve Hürmüz Boğazı'ndan geçişler için Umman karasularından alternatif rota belirledi.
ABD'nin bu adımlarını mutabakatın ihlali sayan İran, Boğaz'dan geçişleri kısıtlayarak "izinsiz geçiş yapmaya çalışan" bazı gemileri vurdu. Mutabakata rağmen iki ülke arasındaki gerginlik, 8 Temmuz'da Hürmüz Boğazı çevresinde şiddetli çatışmaların başlamasına yol açtı ve yaklaşık 2 hafta devam etti.
Umman ile görüşmeler son aşamada
İran, Hürmüz Boğazı'na kıyısı bulunan Umman ile Boğaz'da gemiler için güvenli geçiş yolları belirlenmesi amacıyla yeniden görüşmelere başladı. Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, 5 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, Umman ile müzakerelerin son aşamaya girdiğini ve müzakere edilen güzergahın 2 ila 4 ay sürmesi beklenen "geçici bir güzergah" olduğunu belirterek, Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılmasının ABD'nin tutumuna bağlı olacağını söyledi.
Hürmüz Boğazı, dünya petrol taşımacılığının yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir su yolu olarak küresel enerji piyasaları için kritik önem taşıyor. Bölgedeki gerginlikler, petrol fiyatlarında dalgalanmalara ve küresel tedarik zincirlerinde aksamalara neden olabiliyor.
