İngiltere merkezli Sky News'in analizine göre, Orta Doğu'daki ABD askeri üslerinde görev yapan 1.300'den fazla Strava kullanıcısının paylaştığı koşu, bisiklet ve yüzme verileri, personelin hareketleri, günlük rutinleri ve konuşlanma düzenleri hakkında hassas bilgiler ortaya çıkardı. Güvenlik uzmanları, İran'ın bu verileri Amerikan güçlerini takip etmek ve hedef belirleme süreçlerinde kullanmış olabileceği uyarısında bulundu.
Strava paylaşımları askeri üslerdeki hareketliliği ortaya çıkardı
Sky News'in veri analizine göre, Orta Doğu'daki ABD askeri üslerinde görev yapan veya bu tesisleri kullanan 1.300'den fazla Strava kullanıcısı, antrenman verilerini kamuya açık şekilde paylaştı. Strava uygulaması, kullanıcıların koşu, bisiklet ve yüzme gibi aktivitelerinin güzergahlarını, sürelerini ve diğer performans bilgilerini kaydetmelerine ve paylaşmalarına olanak tanıyor. Ancak güvenlik uzmanlarına göre bu veriler, askeri personelin günlük hareketlerinin ve rutinlerinin ortaya çıkarılması açısından ciddi bir güvenlik riski oluşturuyor.
Sky News'in tespitlerine göre, İran'la savaşın ön cephesinde bulunan ABD askeri üslerinde binlerce aktivite kaydı bulunuyor. Bu kayıtlar, üslerin içerisindeki günlük hareketleri, personelin konuşlanma ve geri çekilme düzenlerini ve farklı üsler arasındaki hareketleri ortaya koyuyor. Bazı aktivitelerin, kamuya açık haritalarda işaretlenmemiş askeri tesislerin yerlerinin belirlenmesine de yardımcı olabileceği değerlendiriliyor.
Askeri personelin gerçek isimleri de görülebiliyor
Strava üzerinden faaliyetlerini paylaşan çok sayıda kişinin gerçek isimlerini kullandığı görülüyor. Bu durum, konum bilgilerinin sosyal medya hesapları ve diğer açık kaynaklı bilgilerle birleştirilerek belirli kişilerin tespit edilmesine imkan sağlayabiliyor. Uluslararası Stratejik Çalışmalar Enstitüsü'nde askeri uzman olarak görev yapan Virpratap Vikram Singh, Strava verilerinin "kesinlikle bir güvenlik tehdidi" oluşturduğunu belirtti. Singh, ticari olarak elde edilebilen diğer konum verilerinden farklı olarak Strava bilgilerinin çoğu durumda kişilerin tam adlarını ve diğer sosyal medya hesaplarıyla bağlantılarını da ortaya çıkardığını söyledi. Singh, bu tür bilgilerin özellikle "doğru kişiyi hedeflediğinizden, doğru kıdeme sahip birini aradığınızdan emin olmak" açısından değerli olabileceğine dikkati çekti.
Pentagon'dan yıllar önce yapılan uyarı
Söz konusu güvenlik riski, Pentagon'un Strava ve benzeri uygulamaların askeri personel açısından oluşturduğu tehlikeye ilişkin ilk uyarısından yıllar sonra yeniden gündeme geldi. Pentagon, 2018'de askerlerin konum bilgilerinin "bireyleri hedef almak için kullanılabileceği" konusunda uyarıda bulunmuş ve görev sırasında izin almadan konum izleme özelliklerinin kullanılmasını yasaklamıştı. O dönemde bir Beyaz Saray yetkilisi de Strava verilerinin "bir güvenlik riski oluşturduğunun gerçekten çok açık" olduğunu ifade etmişti. Buna rağmen Sky News'in analizi, Orta Doğu'daki ABD askeri personelinin yıllar sonra da Strava üzerinden hassas konum ve hareket bilgileri paylaşmaya devam ettiğini ortaya koydu.
"İran'ın Strava'yı kullanmış olması neredeyse kesin"
Özel operasyonlar uzmanı ve İran'ın Gizli Silahları kitabının yazarı Jonathan Hackett, İran'ın Orta Doğu'daki ABD birliklerinin hareketlerini takip etmek amacıyla Strava gibi uygulamalardan "neredeyse kesin olarak" yararlandığını söyledi. Hackett, açık kaynaklardan elde edilen bu tür bilgilerin istihbarat toplama açısından uzun süredir bilinen bir yöntem olduğunu belirtti. Royal United Services Institute'ta araştırma görevlisi ve ulusal güvenlik uzmanı Joseph Jarnecki de İran'ın, ABD personelinin yer değiştirdiği bölgeleri takip etmek ve onları hedef almak için Strava ile diğer veri kaynaklarını kullanmış olmasının "tamamen olası" olduğunu ifade etti. Jarnecki, yöntemin yeni olmadığını belirterek, bunun "sekiz yılı aşkın süredir çok iyi belgelenmiş bir istihbarat toplama yöntemi" olduğunu vurguladı.
Sky News'in analizine göre, ABD ve İsrail'in Tahran'a yönelik sürpriz saldırısından haftalar önce ABD personelinin Orta Doğu'daki bazı bölgelerden çekilmeye başladığı görülüyordu. Bazı durumlarda Strava üzerinden paylaşılan verilerin, İran'ın hedef belirleme kararlarına doğrudan katkıda bulunmuş olabileceği değerlendiriliyor. 1 Mart'ta İran, Orta Doğu'daki ABD üslerine misilleme saldırıları düzenledi. Saldırıların hedeflerinden biri, Bahreyn'in başkenti Manama'da bulunan önemli bir deniz üssüydü. Daha sonra deniz üssünün büyük ölçüde boşaltıldığı ve personelin önemli bölümünün şehir çevresindeki konutlara ve otellere yerleştirildiği ortaya çıktı. Sky News, tesiste görev yapan bir ABD Donanması yüklenicisinin Strava hesabını tespit etti. Söz konusu kişi, savaşın başlamasından yaklaşık bir hafta öncesine kadar üs çevresinde düzenli olarak koşularını Strava'ya kaydediyordu. Güvenlik uzmanlarına göre bu tür veriler, personelin üs içerisindeki hareketlerinin yanı sıra tahliye ve yeniden konuşlandırma süreçleri hakkında da dışarıdan bilgi edinilmesine imkan sağlamış olabilir.
Habere göre İran'ın deniz üssündeki gelişmeleri takip etmiş olabileceği değerlendirilirken, saldırıların ardından yaşananlar Strava verilerinin taşıdığı potansiyel riski daha da ortaya koydu. Saldırıdan altı gün sonra İran, ABD personelinin yerleştirildiği bir otele yönelik saldırı da düzenledi. Saldırıda Pentagon'da çalışan iki kişinin yaralandığı bildirildi. Jarnecki, Strava gibi uygulamalardan elde edilen bilgilerin başka açık kaynaklarla birleştirilmesi halinde askeri personelin konumu ve hareketleri hakkında ayrıntılı bir istihbarat tablosu oluşturabileceğini belirtti.
Sky News'in analizinde Ürdün'deki Muwaffaq Al Salti Hava Üssü de dikkat çekici örneklerden biri olarak gösterildi. 28 Şubat'ta savaşın başlamasına kadar, üste görev yapan ABD personeli Strava üzerinden yüzlerce koşu kaydı paylaşmıştı. Personel, ateşkes sırasında nisan ayında Strava üzerinden faaliyetlerini yeniden paylaşmaya başladı. Ancak bu kez koşu rotalarının dağılımında belirgin bir değişiklik yaşandı. Sky News'in verilerine göre, savaş öncesinde üssün farklı bölümlerine yayılan koşu aktivitelerinin aksine, ateşkes sonrasında paylaşımların yüzde 76'sı üssün doğu köşesindeki bir kışlada başlayıp yine aynı noktada sona erdi.
Habere göre, Strava verilerinde yoğunlaşmanın görüldüğü söz konusu kışla, 17 Temmuz'da İran tarafından hedef alındı. Saldırıda üç ABD askerinin öldüğü bildirildi. Bu durum, açık kaynaklardan elde edilen egzersiz ve konum verilerinin askeri operasyonlar açısından nasıl hassas istihbarata dönüşebileceğine ilişkin endişeleri yeniden gündeme getirdi. Uzmanlar, Strava verilerinin tek başına bir saldırının planlanıp gerçekleştirilmesini kanıtlamadığını, ancak diğer ticari ve açık kaynaklı bilgilerle birleştirildiğinde askeri personelin kimliği, konumu, rutini ve hareketleri hakkında önemli bilgiler sağlayabileceğini belirtiyor.
