Zaporijya Nükleer Güç Santrali'nde (NGS) gece saatlerinde bir insansız hava aracı (İHA), üniteler arasındaki personel geçiş koridorunu vurdu. Saldırının üçüncü ünitenin reaktör bölümüne yalnızca birkaç metre mesafede gerçekleştiği, Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom'un Genel Müdürü Aleksey Likhachev tarafından yapılan yazılı açıklamayla duyuruldu.
Likhachev, saldırıda patlama meydana gelmediğini ve santralin güvenli şekilde işletilmeye devam edildiğini vurguladı. Rosatom yöneticisi ayrıca, Zaporijya NGS ve santralin bulunduğu Energodar kentine yönelik saldırıların sürdüğünü belirtti. Hafta başında Energodar'da birkaç gün boyunca elektrik kesintisi yaşandığını aktaran Likhachev, elektrik ve su tedarikinin hâlâ belirli saatlerde sağlandığını kaydetti.
Üçüncü üniteye birkaç metre mesafede saldırı
İHA'nın hedef aldığı koridor, santraldeki üniteler arasında personelin güvenli geçişini sağlamak amacıyla kullanılıyor. Likhachev, bu noktanın üçüncü ünitenin reaktör bölümüne sadece birkaç metre uzaklıkta olduğunu ifade etti. Böylesine hassas bir noktanın hedef alınması, nükleer tesisin en kritik altyapısına yönelik doğrudan bir tehdit olarak nitelendiriliyor.
Saldırı sonrasında patlama yaşanmaması ve santralin işletiminin kesintisiz sürmesi, daha büyük bir felaketin önlendiği şeklinde yorumlandı. Açıklamada, tesiste radyasyon güvenliğinin korunduğu ve personelin durumunun kontrol altında olduğu belirtildi. Ancak yaşanan olay, nükleer santral çevresindeki güvenlik riskinin hâlâ ne kadar yüksek olduğunu bir kez daha gösterdi.
Rosatom'dan UAEA'ya eleştiri
Likhachev, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının (UAEA) Zaporijya NGS'nin güvenliğinin sağlanmasına yönelik çalışmalarını yetersiz bulduklarını söyledi. Bu çerçevede UAEA Başkanı Rafael Grossi'nin Energodar kentini ve santral sahasını ziyaret etmesini beklediklerini kaydetti. Rosatom Genel Müdürü, uluslararası kuruluşların sahada daha etkin bir güvenlik ve denetim mekanizması oluşturması gerektiğine dikkat çekti.
UAEA'nın daha önce Zaporijya'ya gözlemci misyonları gönderdiği, ancak taraflar arasındaki anlaşmazlık nedeniyle kalıcı bir güvenlik düzenlemesi sağlanamadığı biliniyor. Likhachev'in açıklaması, tarafların karşılıklı suçlamalarına yeni bir halka eklerken, uluslararası toplumun dikkatini yeniden bölgeye yöneltti. Grossi'nin ziyaretinin ne zaman gerçekleşeceğine dair resmi bir bilgi paylaşılmadı.
Avrupa'nın en büyük nükleer santrali
Zaporijya Nükleer Güç Santrali, Avrupa'nın en büyük nükleer santrali unvanını taşıyor. Rus ordusu, Ukrayna'daki savaşın başlamasının ardından Mart 2022'de santralin kontrolünü ele geçirmişti. O tarihten bu yana tesis, hem askeri hem diplomatik açıdan kritik bir nokta olmaya devam ediyor. Santralin büyüklüğü ve bölgesel enerji üretimindeki önemi, buradaki herhangi bir gelişmenin geniş bir coğrafyayı etkileyebileceği anlamına geliyor.
Energodar kenti, Zaporijya NGS'nin hemen yanında yer alıyor ve santral çalışanlarının büyük bölümüne ev sahipliği yapıyor. Hafta başında yaşanan birkaç günlük elektrik kesintisi, kentin altyapısının da çatışmalardan doğrudan etkilendiğini ortaya koydu. Likhachev, elektrik ve su tedarikinin belirli saatlerde sağlandığını ancak bu durumun sürdürülebilir olmadığını belirtti. Nükleer tesisin güvenliği için enerji ve su kaynaklarının kesintisiz olarak sağlanması büyük önem taşıyor.
Rusya'nın kontrolündeki Zaporijya NGS çevresindeki gerginlik, savaş boyunca birçok kez uluslararası gündemde yer aldı. Son saldırı, tesisin çevresindeki güvenlik tehdidinin hâlâ canlı olduğunu gösterdi. Rosatom'un yaptığı duyuru, hem saldırının boyutu hem de santralin işletme durumu hakkında bilgi verirken, taraflar arasındaki anlaşmazlığın da sürdüğünü ortaya koyuyor.
