İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Gazze Şeridi için uluslararası toplumun üzerinde uzlaştığı 15 maddelik yol haritasını reddetti. Bu red, ateşkes görüşmelerinin çıkmaza girmesine neden olurken, bölgede insani krizin daha da derinleşmesine yol açacak.
Netanyahu'nun reddi ne anlama geliyor?
Netanyahu'nun yol haritasını reddetmesi, İsrail'in Gazze'ye yönelik askeri operasyonlarını sürdürme kararlılığını gösteriyor. Söz konusu yol haritası, kalıcı bir ateşkes, esir takası ve insani yardımların kesintisiz ulaştırılması gibi maddeleri içeriyordu. Ancak Netanyahu, bu maddelerin İsrail'in güvenlik çıkarlarına aykırı olduğunu savunarak reddetti.
Bu gelişme, bölgede tansiyonun daha da yükselmesine neden oldu. Hamas yetkilileri, Netanyahu'nun reddini 'savaş suçu' olarak nitelendirirken, uluslararası toplumdan da tepkiler geldi. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, yaptığı açıklamada, 'Bu red, Gazze'deki masum siviller için bir felaket anlamına geliyor' dedi.
15 maddelik yol haritasının içeriği
Yol haritası, üç aşamalı bir plan öngörüyordu. İlk aşamada, ateşkesin sağlanması ve insani yardımların bölgeye girişinin kolaylaştırılması hedefleniyordu. İkinci aşamada, esir takası ve kalıcı ateşkes görüşmeleri planlanıyordu. Üçüncü aşamada ise, Gazze'nin yeniden imarı ve siyasi çözüm için kapsamlı bir süreç öngörülüyordu.
Ancak Netanyahu, bu planın İsrail'in güvenliğini tehlikeye attığını öne sürerek reddetti. Özellikle, Hamas'ın silahsızlandırılması ve Gazze'nin yönetiminin değiştirilmesi konularında anlaşmazlık yaşandığı belirtiliyor. Netanyahu, 'Hamas'ın iktidarda kaldığı hiçbir planı kabul etmeyeceğiz' dedi.
Bölgedeki insani durum giderek kötüleşiyor
Gazze'de 7 Ekim'den bu yana devam eden saldırılarda şu ana kadar 40 bine yakın Filistinli hayatını kaybetti. Bunların büyük çoğunluğunu kadınlar ve çocuklar oluşturuyor. Ayrıca, bölgede açlık ve susuzluk tehlikesi baş gösterdi. Birleşmiş Milletler, Gazze nüfusunun yüzde 90'ının yerinden edildiğini ve temel ihtiyaç maddelerine erişimde büyük sıkıntı yaşadığını açıkladı.
İnsani yardım kuruluşları, yol haritasının reddedilmesiyle birlikte durumun daha da kötüleşeceği uyarısında bulunuyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Gazze'de salgın hastalıkların yayılma riskine dikkat çekerek, 'Acil ateşkes olmazsa, binlerce insan daha ölebilir' açıklamasını yaptı.
Uluslararası toplumdan tepkiler
Netanyahu'nun kararı, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Mısır ve Katar, arabuluculuk çabalarının başarısız olmasından endişe duyduklarını belirtti. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, 'Bu karar, barış umutlarını yok etti' dedi.
ABD ise İsrail'in yanında yer alarak Netanyahu'nun kararını destekledi. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, 'İsrail'in kendini savunma hakkı var' ifadelerini kullandı. Ancak bu tutum, bölgede ABD karşıtlığını artırdı.
Bölgesel yansımalar ve gelecek senaryoları
Netanyahu'nun reddi, İsrail'in kuzey sınırında Hizbullah ile çatışma riskini de artırdı. Lübnan sınırında yaşanan çatışmalar, bölgesel bir savaşın eşiğine gelindiği yorumlarına neden oluyor. İran destekli grupların da devreye girmesiyle birlikte, Orta Doğu'da yeni bir cephe açılabilir.
Uzmanlar, Netanyahu'nun bu kararının siyasi bir hesaplaşmanın ürünü olduğunu düşünüyor. İsrail'de koalisyon hükümetinin devamı için aşırı sağ partilerin desteğine ihtiyaç duyan Netanyahu, bu partilerin baskısıyla hareket ediyor. Bu durum, barış sürecini daha da zora sokuyor.
