Pakistan-Afganistan Sınırında Gerilim Tırmanıyor: Karşılıklı Hava Saldırıları ve Açıklamalar
Pakistan ile Afganistan arasında uzun süredir devam eden sınır gerilimi, son dönemdeki karşılıklı hava saldırıları ve "açık savaş" ifadeleriyle son yılların en ciddi krizlerinden birine dönüşmüş durumda. İki komşu ülke arasındaki son çatışma dalgası, Taliban yönetimindeki Afganistan'ın Pakistan'a yönelik sınır ötesi saldırısıyla başladı. Pakistan ise bu saldırıya "Operation Ghazab Lil Haq" adını verdiği kapsamlı bir hava harekatıyla yanıt verdi.
Son Çatışmaların Başlangıcı ve Tarafların Açıklamaları
Perşembe akşamı Taliban hükümeti, Durand Hattı boyunca Pakistan hedeflerine saldırı başlattığını duyurdu. Afganistan Savunma Bakanlığı, bu operasyonun 22 Şubat'ta Pakistan'ın Afgan sınır bölgelerine düzenlediği ve aralarında kadınlar ile çocukların da bulunduğu en az 18 kişinin hayatını kaybettiği hava saldırılarına bir yanıt olduğunu açıkladı. Taliban sözcüsü Zabihullah Mücahid, Pakistan askeri üslerine karşı "geniş çaplı taarruz operasyonları" başlatıldığını belirtti.
Pakistan tarafında ise Enformasyon Bakanlığı, ülkede son dönemdeki bombalı saldırıların ardından Afganistan ile sınır hattında "terör kampı" olarak nitelediği 7 noktanın hedef alındığını açıkladı. Pakistan İçişlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Talal Chaudhry, "Afganistan sınırı boyunca düzenlenen saldırılarda yaklaşık 70 teröristin etkisiz hale getirildiğini" bildirdi.
Pakistan'ın Sert Karşılığı ve Meşru Müdafaa İddiası
Afganistan'ın sınır ötesi saldırılarının ardından Pakistan Hava Kuvvetleri, "Operation Ghazab Lil Haq" kapsamında Afganistan'a hava saldırıları düzenledi. Pakistan devlet televizyonu, Taliban'a ait önemli askeri tesislerin hedef alındığını duyurdu. Pakistan Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari, ülkenin barış ve toprak bütünlüğünden taviz vermeyeceğini vurgulayarak "Barışımızı zayıflık sananlar güçlü bir karşılık görecek." uyarısında bulundu.
Pakistan Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, güvenlik güçlerinin Afganistan yönetiminin "kışkırtıcı eylemlerine" yanıt olarak operasyonlar düzenlediği, bu kapsamda Afganistan tarafında "ağır kayıplar" verildiği ve bazı lojistik noktaların hedef alındığı savunuldu. Açıklamada, "Pakistan'ın eylemleri, meşru müdafaa hakkı kapsamında, vatandaşlarının güvenliği ve bölgenin istikrarını sağlamak amacıyla gerçekleştirildi." ifadesi kullanıldı.
Afganistan'ın Karşı Taarruz ve Ele Geçirme İddiaları
Afganistan tarafında ise Taliban sözcüsü Zabihullah Mücahid, Pakistan'ın hava saldırılarına misilleme olarak sınır hattında geniş çaplı bir karşı taarruz başlattıklarını açıkladı. Mücahid, Afgan güçlerinin Pakistan ordusuna ait 19 sınır karakolunu ele geçirdiğini ve çok sayıda Pakistan askerinin esir alındığını öne sürdü. Kabil yönetimi ayrıca, Pakistan'ın saldırılarında bir mülteci kampının ve sivil yerleşim yerlerinin de hedef alındığını, aralarında çocukların da bulunduğu çok sayıda sivil kayıp olduğunu iddia etti.
İki Ülkenin Askeri Kapasite Karşılaştırması
Pakistan, askeri kapasite bakımından Afganistan'a kıyasla belirgin bir üstünlüğe sahip. Pakistan'ın 660 bin aktif askeri personeli bulunuyor. Bu sayının 560 bini kara kuvvetlerinde, 70 bini hava kuvvetlerinde, 30 bini ise deniz kuvvetlerinde görev yapıyor. Afgan Taliban güçlerinin aktif personel sayısı ise yaklaşık 172 bin olarak biliniyor.
Pakistan'ın askeri envanterinde 6 binden fazla zırhlı savaş aracı, 4 bin 600'ün üzerinde topçu sistemi, 465 savaş uçağı ve 260'tan fazla helikopter bulunuyor. Afgan güçlerinin ise Sovyet döneminden kalma tankları ve zırhlı araçları olduğu bilinse de kesin sayıları açıklanmıyor. Afganistan'ın savaş uçağı bulunmazken, en az altı eski model uçak ve 23 heliktere sahip olduğu tahmin ediliyor.
Ayrıca Pakistan'ın yaklaşık 170 nükleer başlığa sahip olduğu bilinirken, Afganistan'ın nükleer silah kapasitesi bulunmuyor. İki ülke arasındaki bu askeri dengesizlik, bölgedeki gerilimin dinamiklerini önemli ölçüde etkiliyor.
Pakistan'ın Afgan Yönetiminden Beklentileri
Pakistan, Afganistan'da Taliban'ın 2021 yılında kontrolü ele almasından bu yana yeni yönetimin Pakistan Talibanı (TTP) konusunda tedbir almasını istiyor. İslamabad yönetimi, terör örgütü olarak sınıflandırdığı ve topraklarında çok sayıda eylem düzenleyen TTP'nin Afganistan'da mevzilendiğini, Kabil yönetiminin ise örgüte karşı yeterli tedbiri almadığını vurguluyor. Afgan yönetimi ise TTP'nin kendi topraklarında faaliyet göstermediğini savunuyor.
TTP, Afganistan ile Pakistan arasında İngiliz sömürge döneminde oluşturulan ve fiilen sınır işlevi gören Durand Hattı'nın iki ülkeye yayılmış Peştun kuşağındaki aşiretler bölgesini aktif olarak kullanıyor. Bu durum, iki ülke arasındaki güvenlik işbirliği ihtiyacını daha da artırıyor.
