İsrail'de siyasi istikrarsızlık, toplumsal kutuplaşma ve güvenlik endişelerinin giderek arttığı bir dönemde, eğitimli ve genç nüfus başta olmak üzere ülkeyi terk edenlerin sayısı geri dönenlerin sayısını katbekat aşıyor. İsrail Meclisi Araştırma ve Enformasyon Merkezi tarafından hazırlanan kapsamlı bir rapor, ülkenin ciddi bir "beyin göçü" kriziyle karşı karşıya olduğunu ortaya koydu.
Genç yetişkinler göçün başını çekiyor
Rapora göre, 2022 yılından bu yana ülkeyi terk edenlerin yaklaşık yarısını 20 ila 44 yaş grubundaki genç yetişkinler oluşturuyor. Bu yaş grubunun toplam nüfus içindeki oranı düşük olmasına rağmen, göç edenlerin neredeyse yarısını oluşturması, iş gücü ve üretim potansiyeli açısından ciddi bir tehdit olarak değerlendiriliyor.
Eğitimli kesimde yapısal tehlike
Raporda, İsrail'in teknoloji ve inovasyon temelli ekonomisinin can damarı olan eğitimli kesimin yurt dışına göçü "yapısal tehlike" olarak nitelendiriliyor. Yurt dışına göç eden İsraillilerin yüzde 3,7'sinin doktora düzeyinde eğitime sahip olduğu, bu oranın genel nüfusta yalnızca yüzde 0,8 olduğu belirtiliyor. Özellikle bilgisayar bilimleri, matematik, genetik ve fizik gibi kritik alanlarda doktora yapanların önemli bir bölümü yurt dışına yöneliyor.
- Bilgisayar bilimleri doktoralılarının yüzde 22'si
- Matematik doktoralılarının dörtte biri
- Genetik uzmanlarının yüzde 19'u
- Fizik uzmanlarının yüzde 17'si
Son yıllarda yurt dışına göç etmeyi tercih etti.
Göç dalgası büyüyor
İsrail Merkez İstatistik Bürosu verilerine göre, 2021 yılına kadar yıllık ortalama 40 bin 500 kişi yurt dışına göç ederken, bu sayı 2022'de 59 bin 400'e, siyasi krizlerin derinleştiği 2023 yılında ise 82 bin 800'e ulaşarak tarihi bir rekor kırdı. 2024'te göç edenlerin sayısı kısmi bir gerilemeyle 69 bin 500 olarak kaydedilse de pandemi öncesi yıllık ortalamaların çok üzerinde kalmaya devam etti.
Öte yandan, yurt dışındaki İsraillilerin ülkeye geri dönüş eğiliminde de gözle görülür bir düşüş yaşandı. Geçmiş yıllarda yıllık ortalama 24 bin 450 olan geri dönüş sayısı, 2024'te 18 bin 800'e geriledi.
Hükümete eleştiri: Stratejik plan yok
Yedioth Ahronoth gazetesine konuşan Meclis Göç, Entegrasyon ve Diaspora İşleri Komisyonu Başkanı Gilad Kariv, devlet kurumlarının göç krizini yönetmekte yetersiz kaldığını savundu. Kariv, hükümeti sert sözlerle eleştirerek şunları kaydetti:
"Görevi devraldığımda bu krizle hangi bakanlığın ilgilendiğini bulmaya çalıştım. Şok edici şekilde gördüm ki İsrail'den göçü koordine eden, izleyen ya da bu eğilimi tersine çevirmeyi amaçlayan tek bir hükümet birimi veya stratejik plan bulunmuyor. Yarının bilim insanları ve girişimcileri, nüfustaki ağırlıklarının çok ötesinde bir oranla ülkeyi terk ediyor. İsrail'in insan sermayesi göz göre göre heba ediliyor. Bu, ülkenin geleceği için doğrudan bir stratejik tehdittir."
