Erasmus Programı kapsamında görev alan memurlara ücret ödenip ödenemeyeceği sıkça sorulan bir konu haline geldi. Özellikle proje teklifleri ve raporlarının değerlendirilmesi için bağımsız dış uzman olarak görevlendirilen Bakanlık personelinin bu görevleri karşılığında herhangi bir ücret alıp alamayacağı merak ediliyor. 5234 sayılı Kanun çerçevesinde Avrupa Birliği, uluslararası kuruluşlar veya uluslararası konsorsiyumlardan aktarılan hibe yardımları ile finanse edilen uluslararası projelerde görev alan Devlet memurlarına ücret ödenmesi mümkün mü?
Anayasal ve Yasal Çerçeve
Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasına göre, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ile diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Mali ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 146. maddesinin ikinci fıkrasında ise memurlara kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemeyeceği, hiçbir yarar sağlanamayacağı belirtilmiştir. Ancak Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirilecekler bu kapsam dışındadır.
657 sayılı Kanun'un 28. maddesi, memurların ticari faaliyetlerde bulunmasını yasaklamaktadır. Buna göre memurlar, tacir veya esnaf sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bulunamaz, ticaret ve sanayi müesseselerinde görev alamaz, ticari mümessil veya vekil olamaz, kollektif şirketlerde ortak veya komandit şirkette komandite ortak olamazlar. Ayrıca mesleki faaliyette bulunmak üzere ofis, büro, muayenehane gibi yerler açamaz, gerçek kişilere, özel hukuk tüzel kişilerine veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ait iş yerlerinde veya vakıf yükseköğretim kurumlarında çalışamazlar. Ancak bu yasaklamanın dışında kalan bazı görevler bulunmaktadır.
İkinci Görev Yasağı ve İstisnaları
657 sayılı Kanun'un 87. maddesi, memurlara ikinci görev verilmesini yasaklamakta ve bu kurumlardan her ne ad altında olursa olsun para ödenemeyeceğini belirtmektedir. Ancak bu yasağa bazı istisnalar getirilmiştir. Özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan ve asli görevlerin devamı niteliğinde olmayan çeşitli kurul, komisyon, heyet ve jüri çalışmalarına katılanlar ile üniversiteler, akademiler, Türkiye ve Orta-Doğu Amme İdaresi Enstitüsü ve özel kanunlarla kurulan araştırma kurumları tarafından yapılan inceleme ve araştırma çalışmalarına katılanlar için özel kanunlarca gösterilen veya bu kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerin ödenmesine ilişkin hükümler saklıdır.
5234 Sayılı Kanun ve Yönetmelik Hükümleri
5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 32. maddesi, Avrupa Birliği ve uluslararası kuruluşların kaynaklarından 5018 sayılı Kanuna ekli cetvellerde yer alan idarelere proje karşılığı aktarılan hibe niteliğindeki tutarların, ilgili idarelerin bütçelerine gelir kaydedilmeksizin özel hesaplarda izleneceğini düzenlemektedir. Proje süresi ile sınırlı olmak kaydıyla, proje kapsamında ve projeye ilişkin hizmetlerde görev alan memurlar ile diğer kamu görevlilerine ve hizmetinden yararlanılacak diğer kişilere proje sözleşmesinde belirlenen ücretler de dahil olmak üzere projeye yönelik her türlü harcamalar proje kaynaklarından gerçekleştirilir.
27.11.2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Avrupa Birliği ve Uluslararası Kuruluşların Kaynaklarından Kamu İdarelerine Proje Karşılığı Aktarılan Hibe Tutarlarının Harcanması ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Yönetmelik'in 4. maddesinde proje, proje sözleşmesi ve proje yürütücüsü tanımlanmış; 6. maddesinin ikinci fıkrasında proje süresi ile sınırlı olmak kaydıyla, proje kapsamında ve projeye ilişkin hizmetlerde görev alan memurlar ile diğer kamu görevlilerine proje sözleşmesine göre ödenecek ücretlerin proje kaynaklarından karşılanacağı belirtilmiştir. 18. maddede ise uygulama sırasında doğabilecek tereddütleri gidermeye ve gerektiğinde düzenleme yapmaya Maliye Bakanlığı yetkilidir.
Sonuç
5234 sayılı Kanun çerçevesinde Avrupa Birliği, uluslararası kuruluşlar veya uluslararası konsorsiyumlardan aktarılan hibe yardımları ile finanse edilen uluslararası proje kapsamında ve projeye ilişkin hizmetlerde görev alacak Devlet memurlarına, proje sözleşmesinde belirlenmiş olması, Avrupa Birliği, uluslararası kuruluşlar veya uluslararası konsorsiyum kaynaklarından proje karşılığı aktarılan hibe niteliğindeki tutarlardan karşılanması ve proje süresi ile sınırlı olması kaydıyla ücret ödenmesinin mümkün olduğu değerlendirilmektedir.
