Üniversite Öğrencileri İçin Uygulamalı Eğitim Süresi En Az Bir Dönem Olacak
Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından yayımlanan yeni düzenlemeyle, üniversite öğrencilerinin mezun olmadan önce alacakları uygulamalı eğitim süresi en az bir dönem olarak belirlendi. "Yükseköğretimde Uygulamalı Eğitimler Çerçeve Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yeni Staj Modelleri ve Süreleri
Yönetmelik uyarınca, öğrencilerin öğrenme kazanımlarını iş ortamında geliştirmeleri amacıyla uygulamalı eğitim süreleri netleştirildi. Programların niteliğine göre şu modeller hayata geçirilecek:
- Ön lisans programlarında: 3 dönem teorik eğitim ve 1 dönem uygulamalı eğitim (staj) veya 2 dönem teorik eğitim ve 2 dönem staj.
- Lisans programlarında: 7 dönem teorik eğitim ve 1 dönem staj veya 6 dönem teorik eğitim ve 2 dönem staj.
Bu değişiklikle, "İşletmede mesleki eğitim" kavramı Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesi (TYYÇ) ile uyumlu hale getirildi. YÖK, TYYÇ kazanımlarına göre program tasarımı yapma, uygulamalı eğitim süresini belirleme ve uzun dönemli uygulamalı eğitimlerin usul ve esaslarını oluşturmaya yetkili olacak.
Sektör İhtiyaçları ve Standartlaşma
Yeni düzenleme, sektör ihtiyaçları ve TYYÇ öğrenme kazanımlarıyla uyumu zorunlu hale getiriyor. Uygulamalı eğitimin süresi ve kapsamı açıkça belirlenerek, yükseköğretim kurumları arasında standartlaşma sağlanacak. Öğrenciler, işletmede bulunduğu sürelerde Yükseköğretim Kanunu'nun 54. maddesi hükümlerine ve işletmenin çalışma kurallarına tabi olacak.
Bununla birlikte, öğrencilerin iş yeri sözleşmelerinin içeriğine ilişkin kalite kriterleri tanımlandı. Öğrencinin işletmedeki öğrenme kazanımları, görev tanımı, değerlendirme yöntemleri ve iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin sözleşmede yer alması zorunlu hale getirildi.
YÖK Başkanı Özvar'dan Açıklamalar
Konuya ilişkin Yükseköğretim Kurulundan yapılan açıklamada, YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar'ın görüşlerine yer verildi. Özvar, 20-30 gün gibi kısa süreli ve verimliliği tartışmalı stajların yerine daha kapsamlı, iyi yapılandırılmış ve sektörle iç içe bir staj sistemi kurduklarını vurguladı.
"Öğrencilerimizin yalnızca sınıfta değil, doğrudan iş hayatının içinde deneyim kazanmalarına imkan verecek bu model, onları daha donanımlı, üretken ve istihdam odaklı bireyler haline getirecek." ifadelerini kullanan Özvar, ilk aşamada Konya, Gaziantep, İstanbul, Bursa, Kocaeli, İzmir ve Ankara olmak üzere 7 pilot ilde başlatılacak uygulamalı eğitim modelini kısa süre içinde bütün üniversitelere yaygınlaştıracaklarını belirtti.
Sektör ve Öğrenci Görüşleri
Yeni uygulamaya ilişkin sektör temsilcileri ve öğrencilerin görüşleri de alındı. Havacılık ve Uzay Sanayisine yönelik hizmet veren firmada Mekatronik Mühendisi olan Oğuzhan Yılmaz, kısa süreli stajların adaptasyon için yetersiz kaldığını belirterek, uzun dönem stajın hayata geçirilmesini çok doğru bulduğunu aktardı.
Madencilik ve inşaat alanında hizmet veren bir başka firmanın genel müdürü Ayşe Saraçoğlu ise uzun süreli stajların sorumluluk alma becerisini geliştirdiğini vurguladı. Hacettepe Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü öğrencisi Metehan Dağ, staj süresinin uzatılmasının mezuniyet sonrası istihdam açısından önemli bir avantaj sağlayabileceğini belirtti.
Uzun Dönem Stajın Faydaları
Uzun dönem iş yeri temelli eğitim modelinin uygulandığı Hacettepe Üniversitesi Ankara Sanayi Odası 1. OSB Meslek Yüksekokulu (MYO) Elektrik ve Enerji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Murat Kademli, uzun süreli staj uygulamalarının olumlu sonuçlar ortaya çıkardığını ifade etti. "Uzun dönem stajlarda öğrenciler iş yerini, işi ve disiplin süreçlerini tam anlamıyla öğreniyor. MYO'muzdaki dört programda istihdam oranları yüzde 90'ın üzerinde." bilgisini paylaştı.
MYO'nun Makine Bölümü 2. sınıf öğrencisi Şevval Kılıçarslan, uzun dönem stajda okulda öğrendikleri bilgileri şirket ortamında pratiğe dönüştürdüklerini söyledi. Elektrik Programı öğrencisi Uğur Çelen ise uzun dönem stajın istihdama katkısına vurgu yaparak, piyasadaki pek çok programda staj sürelerinin kısa olmasının öğrencilerin mezuniyet sonrası boşlukta kalmasına yol açtığını belirtti.
Sistemin bütüncül yönetilmesi amacıyla Yükseköğretim Kurulu düzeyinde ve yükseköğretim kurumlarında koordineli çalışan bir komisyon yapısı oluşturulacak. Bu yeni düzenlemeyle, öğrencilerin iş hayatına daha hazırlıklı ve donanımlı bir şekilde atılmaları hedefleniyor.
