2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa tabi öğretim elemanının yüksek lisans sonrası doktora eğitimini tamamlaması halinde söz konusu personele iki kademe ilerlemesi mi yoksa bir derece yükseltilmesi mi yapılacağı merak konusu oldu. Konuya ilişkin detaylar ve yasal düzenlemeler şu şekilde:
657 Sayılı Kanun Hükümleri
14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36/A/9 uncu maddesinde, "Memurluğa girmeden önce veya memuriyetleri sırasında yüksek öğrenim üstü master derecesi almış olanlarla yüksek öğrenim kurumlarında en az bir yıl ilave öğrenim yaparak lisans üstü ihtisas sertifikası alanlara bir kademe ilerlemesi, tıpta uzmanlık belgesi alanlara, meslekleri ile ilgili öğrenim dallarında doktora yapanlara bir derece yükselmesi uygulanır. Master derecesini alıp bir kademe ilerlemesinden yararlanan memura, mesleği ile ilgili öğrenim dalında doktora yaptığı takdirde iki kademe ilerlemesi uygulanır." hükmü yer almaktadır.
2914 Sayılı Kanun Düzenlemesi
11/10/1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun "Doktora veya tıpta uzmanlık öğrenimi, doçent kadrosuna atanma" başlıklı 6 ncı maddesinde, "Yükseköğrenimi tamamladıktan sonra, hizmete girmeden önce veya hizmet sırasında yüksek lisans veya yükseköğrenim üstü uzmanlık öğrenimi görenlere, bir kademe ilerlemesi; tıpta uzmanlık belgesi alanlara veya doktora yapanlara ve doçentlik unvanını alarak doçent kadrosuna atananlara bir derece yükselmesi uygulanır." hükmü, "Uygulanacak diğer kanun hükümleri" başlıklı 20 nci maddesinde ise "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanır." hükmü yer almaktadır.
2547 Sayılı Kanun ve Yönetmelik Hükümleri
4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun "Tanımlar" başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (t) bendinin (2) numaralı alt bendinde, "Doktora: Lisansa dayalı en az altı veya yüksek lisans veya eczacılık veya fen fakültesi mezunlarınca Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlığa dayalı en az dört yarı yıllık programı kapsayan ve orijinal bir araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bir yükseköğretimdir." hükmü yer almaktadır.
20.04.2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin "Doktora Programı" başlıklı üçüncü bölümünde yer alan 15 inci maddesinde doktora programının genel esasları, 16 ncı maddesinde ise başvuru ve kabul şartları düzenlenmiştir. Buna göre doktora programına tezli yüksek lisans diplomasına sahip olanlar, ilgili Yönetmelikte belirtilen lisans diplomasına sahip olanlar veya Sağlık Bakanlığınca düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlık yetkisine sahip olanlar başvurabilmektedir.
Değerlendirme ve Sonuç
2914 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinde yer alan "doktora yapanlara …bir derece yükselmesi uygulanır." ifadesindeki "doktora" ibaresinin 2547 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelikte belirtilen şekilde doktora yapanların tümünü kapsadığı değerlendirilmektedir. Bu nedenle, 2914 sayılı Kanuna tabi akademik personelin yüksek lisans veya doktora yapması halinde intibakının nasıl yapılacağı anılan Kanunun 6 ncı maddesinde açıkça düzenlendiğinden, bu Kanunda hüküm bulunmayan bir durumdan söz edilemez. Dolayısıyla doktora yapan akademik personel hakkında 2914 sayılı Kanunun 20 nci maddesine istinaden 657 sayılı Kanunun 36/A/9 uncu maddesi uygulanamaz. 2914 sayılı Kanuna tabi öğretim elemanının yüksek lisans sonrası doktora eğitimini tamamlaması halinde, söz konusu personel hakkında anılan Kanunun 6 ncı maddesi uyarınca işlem yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.
