Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığınca düzenlenen Yükseköğretim Kurumları Sınavı'nın (YKS) ikinci oturumu Alan Yeterlilik Testi (AYT), 1 milyon 628 bin 200 adayın katılımıyla 20 Haziran'da gerçekleştirildi. 160 sorudan oluşan ve 180 dakika süren sınavda öğrenciler, hazırlandıkları puan türlerine göre testleri yanıtladı. ÖSYM'nin takvimine göre YKS sonuçları 22 Temmuz'a kadar açıklanacak.
Doğa Koleji Uzmanlarından Kapsamlı Değerlendirme
Doğa Koleji lise bölüm başkanları, AYT'yi öğrenci geri bildirimleri ve akademik gözlemler doğrultusunda değerlendirdi. Doğa Koleji Lise Koordinatörü Arzu Uz, sınavın müfredata uygun, akademik başarıyı esas alan ve derinlemesine düşünmeyi ölçen nitelikte olduğunu belirtti. Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 testinde paragraf yorumlama, edebî dönem ve eser bilgisi ile tarih ve coğrafya alanlarında bilgi temelli ve yorum gücü gerektiren sorular öne çıkarken; matematik testinde analitik düşünme, problem çözme ve çok adımlı muhakeme gerektiren sorular ağırlıktaydı. Sosyal Bilimler-2 testinde kavramsal bilgiye hâkimiyet, neden-sonuç ilişkisi kurabilme ve disiplinler arası değerlendirme yapabilme becerisi önem kazanırken; fen bilimleri testinde ise temel kavram bilgisi ile bilimsel düşünme becerileri birlikte ölçüldü.
Edebiyat: Bilgi ve Kavram Ağırlıklı Sınav
Türk dili ve edebiyatı soruları, bilgi düzeyini ölçen ve kazanımlarla büyük ölçüde örtüşen bir yapıda hazırlandı. Sınavda yalnızca şiir bilgisi değil; edebiyat tarihi, dönem özellikleri, tür bilgisi ve kavramsal kazanımlar da belirleyici oldu. Sorularda tema, söz sanatları ve kafiye-redif gibi temel şiir bilgisi konularına yer verildi. Ayrıca tezkire, hikemî tarz, sebk-i hindî ve mahallileşme gibi divan edebiyatı kavramları soruldu. Geçiş Dönemi eserlerinden Kutadgu Bilig, Türk destan geleneğinden Satuk Buğra Han Destanı ve anonim halk edebiyatından masal bölümleriyle ilgili sorular; öğrencilerin eser, dönem ve tür bilgilerini ölçmeye yönelik hazırlandı. Murabba ile ilgili soruda tür-biçim ayrımının sorgulanması, kavram bilgisine hâkim olmanın önemini gösterdi. Cumhuriyet Dönemi ve modern Türk edebiyatında eser-yazar ilişkileri ön plana çıktı. Tevfik Fikret'in şiir, Yaşar Kemal'in röportaj türü, Felâtun, Meftun ve Handan karakterlerinden dönem romanları sorularının yanı sıra saf şiir anlayışı ve klasisizm akımıyla ilgili sorular da yer aldı. Genel olarak sınav; yorum gücünden çok bilgi birikimini ön plana çıkaran, edebiyat tarihinin farklı dönemlerini kapsayan, müfredatla uyumlu ve sürpriz içermeyen bir nitelik taşıdı.
Tarih: Bilgi Birikimi ve Tarihsel Düşünme Becerileri
Öğrenci geri bildirimlerine göre tarih soruları, tarihsel bilgi birikimine sahip, kavramlar arasındaki ilişkileri kurabilen ve tarihsel süreçleri bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirebilen öğrencileri öne çıkardı. Soruların önemli bir bölümü doğrudan konu hâkimiyetini ölçerken bazı sorularda kronoloji bilgisi, harita okuma becerisi, karşılaştırma yapabilme ve tarihsel çıkarımlarda bulunabilme yeterlilikleri beklendi. Sosyal Bilimler-1 testinde İlk Çağ'dan Cumhuriyet Dönemi'ne uzanan geniş bir konu dağılımına yer verildi; Osmanlı kuruluş süreci, Kırım ve Trablusgarp savaşları, Millî Mücadele Dönemi gelişmeleri ve Cumhuriyet'in ilanı gibi konular üzerinden tarihsel süreçleri doğru yorumlama becerileri ölçüldü. Sosyal Bilimler-2 testinde ise Türk-İslam tarihi, Osmanlı siyasi ve sosyal yapısı ile yakın dönem Türk tarihi konularına ağırlık verildi; özellikle kronoloji bilgisi ve tarihsel olaylar arasındaki bağlantıları kurabilme becerisi ön plana çıktı. Tarih soruları, Millî Eğitim Bakanlığı öğretim programına uygun, kapsam geçerliliği yüksek ve seçici nitelikteydi. Sosyal Bilimler-1 testi orta zorluk düzeyinde değerlendirilirken Sosyal Bilimler-2 testi bilgi yoğunluğu nedeniyle daha zorlayıcıydı.
Coğrafya: Bilgi Ağırlıklı ve Müfredata Uyumlu
Coğrafya soruları, müfredat kazanımlarıyla uyumlu, orta zorluk düzeyinde ve bilgiyi doğrudan ölçen bir sınav olarak karşımıza çıktı. Sorular yüzeysel yorumlardan ziyade kavramsal bilgiye ve konuların detaylarına dayandı. Sosyal Bilimler-1 testinde ekosistem ve biyoçeşitlilik, bölgesel kalkınma projeleri (KOP), Türkiye'nin maden türleri (feldspat), yenilenebilir enerji kaynakları, ülkelerin gelişmişlik durumları ve Türk-İslam eserlerinin dağılış alanı konularından sorular yöneltildi. Sosyal Bilimler-2 testinde ise geri dönüşüm, Türkiye'de tarım, küresel iklim değişikliği, ilk uygarlıklar, şehirleşme, ekosistem ögeleri, ekonomik faaliyet türleri, ülkelerin gelişmişlik düzeyleri ile kıtaların ve okyanusların konumsal önemi konuları yer aldı. Ayırt ediciliği yüksek sorular, Sosyal Bilimler-1 testinde bölgesel kalkınma projeleri ve Türkiye'nin madenleri konularından geldi.
Felsefe Grubu ve Din Kültürü: Beklentilerin Dışına Çıkılmadı
Felsefe grubu testindeki sorular genel hatlarıyla orta zorluk düzeyinde hazırlandı. Felsefedeki üç sorudan ikisi paragraf okumaya dayalı, biri ise bilgi ağırlıklıydı. Psikoloji branşındaki üç sorunun biri psikoloji yaklaşımlarından, biri 'alışma' kavramından, diğeri ise Erikson'un psikososyal gelişim kuramından geldi. Mantık branşında yöneltilen üç sorudan biri 'nelik-gerçeklik-kimlik' kavramlarını, biri akıl yürütme kurallarını, diğeri ise sembolik mantığı irdeledi. Test kazanımlara uygun ve net bir çizgide yer aldı. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi sorularında tüm lise müfredatına yer verildiği ve müfredat dışı soru olmadığı görüldü. Sorular anlaşılır tarzdaydı. Yin yang sembolü verilip bu sembolün hangi dinde yer aldığı sorusu ile edebiyat, minyatür, hat, musiki ve mimari ile ilgili bilgilerin sorgulandığı sorular zor olarak nitelendirildi. Sınav bütüncül olarak değerlendirildiğinde bilgi ve analiz sorularının dengeli dağıtıldığı, zorluk derecesinin genel olarak orta düzeyde olduğu söylenebilir.
Matematik: Sınavın Belirleyicisi Yine Matematik
Matematik soruları, öğrenci geri bildirimlerine göre geçmiş yıllarda olduğu gibi yalnızca bilgi düzeyini ölçmekten ziyade farklı kazanımları ilişkilendirme, yorumlama ve analitik düşünme becerilerini kullanmayı gerektiren bir yapıda hazırlandı. Sınavda adaylara 26 matematik ve 14 geometri (4'ü trigonometri) olmak üzere toplam 40 soru yöneltildi. Matematik soruları ağırlıklı olarak 11 ve 12. sınıf kazanımlarından oluştu; öğrencilerin bilgiyi doğrudan kullanmalarından çok, farklı konular arasında bağlantı kurmalarını ve çok aşamalı düşünmelerini gerektirdi. Özellikle logaritma, parabol, trigonometri ve türev konularından gelen birer sorunun ayırt edici nitelikte olduğu değerlendirildi. Alışılmış soru kalıplarının dışında kurgulanan ve deneme-yanılma ya da farklı çözüm stratejileri gerektiren sorular da yer aldı. Soruların büyük bölümünün çözüm sürecinin zaman alıcı olması nedeniyle sınavın seçici ve sıralamaya etki edecek bir yapıda olduğu söylenebilir. 9 ve 10. sınıf kazanımlarına dayanan soruların da emek ve dikkat gerektirdiği; özellikle olasılık, kümeler ve asal sayılarla ilgili soruların zorlayıcı bulunduğu ifade edildi. Geometri sorularında ise şekil yoğunluğunun daha az olduğu, sözel ifadelerin ve yorumlama becerisinin ön plana çıktığı görüldü. Sınavda beş analitik geometri sorusu yer aldı; özellikle çember konusundan gelen bir sorunun adaylar arasında fark oluşturabileceği düşünülüyor.
Fizik: Müfredatla Uyumlu ve Orta Zorlukta
Fizik soruları, öğrencilerin 11 ve 12. sınıf fizik kazanımlarına ilişkin bilgi düzeylerini, kavramlar arasındaki ilişkileri kurabilme becerilerini ve temel fizik prensiplerini yorumlama yeterliliklerini değerlendirmeye yönelik hazırlandı. Sorular MEB öğretim programındaki kazanımlarla uyumlu, müfredat kapsamını dengeli biçimde yansıtan ve öğrencilerin temel fizik bilgilerini kullanmalarını gerektiren bir yapıdaydı. Sınavda 11. sınıf müfredatından kuvvet ve hareket ünitesine ait tork, basit makineler ve iki boyutta hareket; enerji ünitesinden iş-güç-enerji ilişkileri; elektrik ve manyetizma ünitesinden alternatif akım, manyetizma ve elektromanyetik indüklenme kapsamında manyetik akı konularına yer verildi. 12. sınıf kazanımlarına yönelik olarak dalga mekaniği ünitesinden elektromanyetik dalgalar; basit harmonik hareket ve çembersel hareket ünitelerinden dairesel hareket ve açısal momentum; modern fizik kapsamında fotoelektrik olay; atom fiziğine giriş ve radyoaktivite ünitesinden atom kavramının tarihsel gelişimi ve atom modelleri; ayrıca modern fiziğin teknolojideki uygulamalarına ilişkin kazanımları ölçen sorular yöneltildi. Alternatif akım, millikan yağ damlası deneyi, çembersel hareket, atom modellerinin tarihsel gelişimi ve fotoelektrik olay konularına ilişkin soruların diğer sorulara göre daha ayırt edici olduğu belirlendi. Sınavın genelinde işlem yükünden çok fiziksel yorumlama becerileri ön plana çıktı.
Kimya ve Biyoloji: Alan Bilgisi ve Analitik Düşünme
Kimya soruları, öğrencilerin yalnızca konu bilgisine sahip olmalarını değil, bu bilgileri analiz ederek farklı kavramlar arasında ilişki kurabilmelerini ve bilimsel muhakeme becerilerini kullanabilmelerini hedefleyen bir yapıda hazırlandı. Sorular, 11 ve 12. sınıf öğretim programında yer alan kazanımları kapsayacak şekilde dengeli ve orantılı bir konu dağılımıyla hazırlandı. İşlem gerektiren soruların yanında, kavramlar arasındaki bağlantıyı doğru kurmayı ve kimya diline hâkim olmayı gerektiren sorular da öne çıktı. Kimya testi, düzenli konu tekrarı yapan, temel kimya kavramlarını anlamlandırarak öğrenen öğrencilerin başarılı olabileceği, ölçme ve değerlendirme açısından dengeli bir sınav niteliği taşıdı. Biyoloji soruları, 11 ve 12. sınıf biyoloji ünitelerini dengeli biçimde kapsayan, kapsam geçerliliği yüksek bir sınav niteliği taşıdı. Sorular; insan fizyolojisi, popülasyon ve komünite ekolojisi, genden proteine, canlılarda enerji dönüşümleri, bitki biyolojisi ünitelerinden oluşturuldu. Doğrudan bilgi ölçen sorular çoğunluğu oluştururken, bilgiye ulaşma, görsel okuma, şekil-bilgi eşleştirmesi, biyolojik terim bilgisi, kavramlar arasında ilişki kurdurmayı amaçlayan ve güçlü çeldiricilere sahip sorular sınavın ayırt ediciliğini artırdı. Biyoloji testinin kolay-orta düzeyde olduğu söylenebilir. Endokrin sistem, üreme sistemi ve protein sentezi sorularının diğer sorulara göre daha seçici olacağı düşünülüyor.
