Ankara Üniversitesi (AÜ) Eğitim Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İlhan Yalçın ve AÜ Eğitim Bilimleri Fakültesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Metin Pişkin, Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) ile Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamındaki merkezi sınava girecek öğrencilere ve ailelerine önemli tavsiyelerde bulundu.
Eksik Konulara Odaklanma ve Hata Analizi
Prof. Dr. Metin Pişkin, sınavlara kısa bir süre kaldığını hatırlatarak, öğrencilerin artık yeterince çalıştıklarını ve bundan sonraki süreçte eksik oldukları konulara yoğunlaşmaları gerektiğini belirtti. Pişkin, “Artık yeterince çalıştılar, hazırlandılar. Bundan sonra baştan sona bildikleri konulara değil, daha çok eksik kalan yerlere, yeterince emin olamadıkları bölümlere, tam hakim olamadıkları konu ve derslere odaklanmalarını öneririm. Bu nedenle yanlış analizi çok önemli” dedi.
Prof. Dr. Pişkin, konu eksiği olan öğrencilerin sürekli test çözerek bu eksikliği kapatamayacağını, mutlaka eksik konulara yönelik çalışmalar yapmaları gerektiğini vurguladı. Tüm konuları tamamlamış öğrencilerin ise bol miktarda test çözerek yanlış analizi yapmaları ve eksik kalan yerleri gidermeleri gerektiğini ifade etti.
Zaman Yönetimi ve Stresle Başa Çıkma
Sınav esnasında zaman yönetiminin önemine değinen Pişkin, öğrencilerin zorlandıkları sorularda takılıp kalmamalarını ve sorularla gereksiz yere vakit harcamamalarını önerdi. Stresin sınav performansını etkileyen önemli bir faktör olduğunu belirten Pişkin, iyi hazırlık yapmanın ve kaygının tetiklediği olumsuz düşüncelerden uzaklaşmanın stresle mücadelede etkili olduğunu söyledi.
Prof. Dr. Metin Pişkin, sınav anında kaygıyı azaltmak için 5-4-3 tekniğini önerdi: “Beş ne demek? Etrafındaki 5 şeyi gör o anda. Mesela şu anda sizi, zemini, duvarı görüyorum, orada bir bina var. 4 temas noktasını hissetsin, oturuyorum, sıraya değiyorum, kolum masaya değiyor. Sonra 3 farklı ses duysun, örneğin masanın gıcırtısı, dışarıda bir kuş sesi veya bir arabanın korna sesi geliyor. Sonra da derin bir nefes almak gerek sınav anında. Kaygı geleceğe odaklanmaktır, oysa şu anda sorularla ilgilenmeniz lazım. Oradaki 5 şeyi görmesi, 4 temas noktasını hissetmesi, 3 sesi duymaya odaklanması ve derin nefes alması onu buraya getirebilir. 15-20 saniye harcayabilirler belki ama burada amaç, beyni gelecekte kötü şeyler olacağına ilişkin düşüncelerden şu ana getirmek.”
Uyku, Beslenme ve Sosyal Medya Kullanımı
Prof. Dr. Pişkin, sınavdan önce iyi uyku ve beslenmenin öğrenci performansı için kritik olduğunu belirtti. Rutinin bozulmaması gerektiğini vurgulayan Pişkin, “Özellikle sınav sabahı, kahvaltıda daha önce yemediği şeyleri yemesi gerçekten riskli çünkü mide alışmamış olabilir. Hafif, aç bırakmayacak ama tıka basa olup yorgunluk getirmeyecek şeyler tüketilmeli” dedi.
Pişkin, sınav hazırlığının yorucu bir süreç olduğunu hatırlatarak, öğrencilere pes etmemeleri ve mücadele etmeleri tavsiyesinde bulundu. “Acı çekmeden başarı gelmiyor. Sosyal medyaya çok takılmasınlar, dizi izlemesinler. Arkadaş buluşmalarını erteleyebilirler, bu önemli. Anne babaların olumlu geri bildirim vermesi de çok önemli” diye konuştu.
Velilerin olumsuz eleştiri, baskı ve öğrenciyi başkalarıyla kıyaslamaktan kaçınması gerektiğini vurgulayan Pişkin, ev ortamının sakin olmasının önemine dikkat çekti: “Ev ortamının da sakin olmasında fayda var. Gelişler, gidişler, misafir ağırlamalarını olabildiği kadar azaltmak önemli. Gürültülü ev ortamı çocuğun dikkatini dağıtabilir.”
Kaygı Yönetimi ve Vücut Gevşetme Teknikleri
AÜ Eğitim Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İlhan Yalçın da öğrencilerin son dönemeçte olduğunu belirterek, konu eksiklerinin hızlıca tamamlanmasını önerdi. Yalçın, “Özellikle denemelerde doğru yapmış oldukları soruları incelemeleri, bir yandan da hata analizi yapmaları önemli. Denemelerde nerelerde hata yapıyorlar, bu hatalar konu eksikliğinden mi yoksa dikkatsizlikten mi kaynaklanıyor? Yapamadıkları, boş bıraktıkları veya yanlış yaptıkları soruları inceleyerek hatalarını tespit etmeleri ve o hatalara özgü olarak spesifik çözümler üretmeleri önemlidir” ifadelerini kullandı.
Belirli düzeyde sınav kaygısı yaşamanın doğal olduğunu dile getiren Yalçın, sınav anında kaygıyı kontrol etmenin önemine vurgu yaptı. Kaygı nedeniyle vücudun belirli bölgelerinde kasılma ve gerilmeler görülebildiğini söyleyen Yalçın, “Sınav öncesinde, örneğin bugünlerden sınava kadar olan zaman diliminde öğrenciler vücutlarını dinlesinler, kaygılandıkları zaman vücutlarının hangi bölgelerini geriyorlar, kasıyorlar, onları gevşetmeyi öğrenebilirler. Çeşitli rahatlama teknikleri, derin nefes alıp verme teknikleri var, onları öğrenebilirler. Hem sınav öncesinde hazırlık yaparken hem de sınav sırasında soruları çözerken bu teknikleri uygulayabilir öğrenciler” açıklamasında bulundu.
Uyku Rutini ve Deneme Sınavları
Prof. Dr. İlhan Yalçın, zaman yönetiminin kaygı yönetimi kadar önemli olduğunu ifade ederek, hazırlık sürecinde deneme sınavlarının gerçek sınav ortamındaymış gibi çözülmesinin zaman kullanımı açısından iyi bir antrenman olacağını kaydetti. Uyku ve beslenme düzeninin önemine değinen Yalçın, “Bugünlerden başlayarak bir uyku rutini oluştursunlar. Belirli saatte yatmaları, belirli saatte kalkmaları gerekiyor. Sınav sabahına uykularını almış şekilde, dinç bir zihinle uyanmaları, onun da hazırlığını şimdiden yapmaları gerekiyor. Dolayısıyla uyku ve beslenme rutini çok önemli” dedi.
Prof. Dr. Yalçın, öğrencilerin büyük emek sarf ettikleri hazırlık sürecinde sona yaklaştıklarını vurgulayarak, sözlerini şöyle tamamladı: “Bu emeğin ürünlerini almalarını önemsiyoruz öğrencilerin, dolayısıyla bu süreçte yapmış olduklarını, kendilerini bu aşamaya kadar getiren olumlu bütün stratejileri uygulamaya devam etsinler. Belki yoruldular ama son aşamaya gelindi artık. Şu ana kadar vermiş oldukları emeklerin ürünlerini alma kısmına geldik. Çıkmış olan soruları mutlaka incelesinler, gözden geçirsinler. Daha önce sorulan sorular, mutlaka bir fikir verecektir öğrencilerimize. Denemeleri çözsünler, bir yandan da çıkmış sorulara bakarak fikir edinmeleri iyi olacaktır.”
