ABD yönetiminin İran petrolüne uyguladığı yaptırımları yeniden devreye sokmasıyla ham petrol fiyatları yüzde 5'ten fazla yükseldi. Brent petrol varil başına 72 doların üzerine çıkarken, piyasalarda Orta Doğu'da ateşkesin bozulabileceği ve çatışmaların yeniden başlayabileceği endişeleri fiyatlandı.
ABD, İran Petrolü Lisansını Geri Çekti
ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC), 21 Haziran'da yayımlanan ve İran menşeli ham petrol, petrokimya ile petrol ürünlerinin üretimine, teslimatına ve satışına izin veren 60 günlük genel lisansı geri çekti. Yeni düzenlemeyle 7 Temmuz itibarıyla İran menşeli bu ürünlerin satın alınması veya yüklenmesi dahil hiçbir işleme izin verilmeyecek. Önceki lisans kapsamında başlatılan mevcut işlemlerin tamamlanması ve tasfiye edilmesi için ise 17 Temmuz'a kadar süre tanındı.
EIA Petrol Fiyat Tahminlerini Aşağı Yönlü Revize Etti
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), Temmuz 2026 Kısa Dönem Enerji Görünümü Raporu'nda bu yıl için Brent petrolün ortalama varil fiyatının 81,91 dolar olacağını öngördü. Bir önceki raporda bu tahmin 95,39 dolar seviyesindeydi. Batı Teksas türü (WTI) ham petrol için ortalama varil fiyatı tahmini ise 76,26 dolar olarak belirlendi; geçen ayki tahmin 88,32 dolardı. EIA, gelecek yıl için ortalama varil fiyatını Brent petrol için 64,76 dolar, WTI için 60,76 dolar olarak açıkladı.
Revizyonda, ABD ile İran arasında 18 Haziran'da imzalanan mutabakat zaptının ardından Hürmüz Boğazı'ndan geçen tanker trafiğindeki artış etkili oldu. Ayrıca Basra Körfezi üreticilerinin sevkiyatlarını alternatif güzergahlara yönlendirmesi, Orta Doğu dışındaki üreticilerin ihracatını artırması ve ABD ile bazı OECD ülkelerinin stratejik rezervlerinden piyasaya arz sağlaması da görünümü destekledi.
Küresel Petrol Arzı ve Talebinde Beklentiler
EIA raporuna göre, Orta Doğu'daki ham petrol üretim kesintileri haziranda günlük ortalama 8,3 milyon varil seviyesinde gerçekleşti; bu, mayısta görülen 11,2 milyon varillik zirvenin altında kaldı. Yıl sonuna kadar üretim ve ticaretin çatışma öncesi seviyelere yaklaşması beklenirken, yılın dördüncü çeyreğinde günlük ortalama 1,4 milyon varillik üretimin devre dışı kalacağı, bu kapasitenin büyük bölümünün 2027'nin ilk çeyreğinde yeniden devreye alınacağı öngörülüyor.
Küresel petrol stoklarının yılın ikinci çeyreğinde günlük ortalama 5,1 milyon varil, üçüncü çeyreğinde ise günlük 2,2 milyon varil azaldığı tahmin ediliyor. Ancak geçiş sürecinin ardından piyasaların yeniden arz fazlasına dönmesi bekleniyor. Buna göre, küresel petrol stoklarının 2026'nın dördüncü çeyreğinde günlük ortalama 2,7 milyon varil, 2027 genelinde ise günlük 5 milyon varil artacağı değerlendiriliyor. Raporda, arzın tüketimden daha hızlı artması nedeniyle petrol fiyatları üzerindeki aşağı yönlü baskının süreceği ifade ediliyor.
Talep Tarafında Daralma ve Toparlanma Beklentisi
Yükselen yakıt fiyatları, arz sıkıntıları ve hükümetlerin tüketimi sınırlandırma önlemleri nedeniyle küresel petrol talebinin bu yıl günlük ortalama 1,2 milyon varil azalması bekleniyor. Bu düşüşün 800 bin varillik kısmının OECD dışı ülkelerden kaynaklanacağı tahmin ediliyor. Petrol fiyatlarının gerilemesi ve arz akışlarının normale dönmesiyle talebin 2027'de yeniden toparlanması öngörülüyor. Küresel petrol tüketiminin 2027'de günlük 2 milyon varil artarak 104,8 milyon varile ulaşması ve 2025 ortalamasının 800 bin varil üzerine çıkması bekleniyor.
ABD Ham Petrol Üretiminde Sınırlı Artış
EIA, ABD'de günlük ortalama ham petrol üretiminin bu yıl 13 milyon 780 bin varil olacağını tahmin ediyor; önceki raporda bu rakam 13 milyon 720 bin varildi. Gelecek yıl için üretim tahmini ise 14 milyon 30 bin varil olarak belirlendi; bir önceki tahmin 14 milyon 150 bin varildi. Bu yıl küresel petrol arzının günlük ortalama 101 milyon 890 bin varil, tüketimin ise 102 milyon 780 bin varil olması bekleniyor. Gelecek yıl ise arzın 109 milyon 840 bin varile, tüketimin 104 milyon 810 bin varile ulaşacağı öngörülüyor.
