Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), temmuz ayına ilişkin "Reel Efektif Döviz Kuru Gelişmeleri" raporunu yayımladı. Buna göre, 2025=100 bazlı reel efektif döviz kuru (REK) endeksi, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) bazında bir önceki aya kıyasla 0,39 puan artarak 105,96 seviyesine yükseldi. Endeks, haziran ayında 105,57 düzeyinde bulunuyordu.
Yİ-ÜFE bazlı REK endeksi de artış gösterdi
Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) bazlı reel efektif döviz kuru endeksi ise aynı dönemde 0,43 puan artarak 101,5'e çıktı. Böylece Türk lirasının değeri, geçen yılın aynı dönemine göre TÜFE bazında 9,50 puan, Yİ-ÜFE bazında ise 4,29 puan artmış oldu. Bu gelişme, TL'nin reel anlamda güçlendiğine işaret ediyor.
Dolar ve avro karşısında değer kaybı sınırlı kaldı
TCMB'nin değerlendirmesinde, TÜFE bazlı REK endeksine etki eden bileşenler detaylı şekilde incelendi. Buna göre, Türk lirası karşısında bir önceki aya göre dolar ortalama yüzde 1,76, avro ise ortalama yüzde 0,77 değer kazandı. Aynı dönemde TÜFE yüzde 1,78, Yİ-ÜFE ise yüzde 1,52 oranında arttı.
Değerlendirmede ayrıca, Türkiye TÜFE'sindeki değişimin endeksin artışına katkıda bulunduğu, ancak Dünya TÜFE Sepeti ile Nominal Kur Sepetindeki değişimin endeksi azaltıcı yönde etki ettiği kaydedildi. Bu durum, küresel fiyat hareketlerinin ve döviz kuru gelişmelerinin TL'nin reel değeri üzerindeki etkisini ortaya koyuyor.
Reel efektif döviz kuru ne anlama geliyor?
Reel efektif döviz kuru, Türk lirasının yabancı para birimleri karşısındaki değerini, fiyat farklılıkları arındırılarak hesaplayan bir göstergedir. Endeksin 100'ün üzerinde olması, TL'nin reel olarak değerli olduğunu; altında olması ise değersiz olduğunu ifade eder. Bu endeks, ihracat ve ithalat rekabet gücü açısından önemli bir gösterge olarak kabul edilir.
TL'nin reel değerindeki artış, ithalatı ucuzlatırken ihracatçıların fiyat rekabetini olumsuz etkileyebilir. Ancak enflasyondaki düşüş eğilimi ve kur istikrarı, reel değerlenmenin sürdürülebilirliği açısından belirleyici olacak. Piyasa analistleri, TCMB'nin para politikası duruşunun ve enflasyon görünümünün önümüzdeki aylarda REK endeksinin seyrini belirleyeceğini vurguluyor.
