Wall Street'te Savaş Etkisi: Petrol Fiyatları ve Riskler Borsayı Geriletti
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askeri operasyonunun üzerinden iki hafta geçmesine rağmen, jeopolitik şokun etkileri Wall Street'te ağırlığını hissettirmeye devam ediyor. Yükselen petrol fiyatları ve artan ekonomik riskler, başlıca borsa endekslerinde belirgin bir geri çekilmeye neden oldu. Orta Doğu'daki tırmanan gerilim, Başkan Donald Trump'ın sık sık övündüğü Amerikan borsalarını da vurarak yatırımcıların risk iştahını önemli ölçüde azalttı.
Endekslerdeki Düşüş ve Sektörel Etkiler
Saldırıların başladığı 28 Şubat'tan bu yana ABD borsalarında satış baskısı hakim olurken, sanayi ve finans ağırlıklı Dow Jones endeksi, teknoloji odaklı Nasdaq'a kıyasla daha fazla kayıp yaşadı. Dow Jones, saldırı öncesine göre yüzde 4,9 gerileyerek yılın en düşük seviyesine indi. Sanayi maliyetlerindeki artış ve ticaretin aksaması, bu endeksi doğrudan etkiledi. S&P 500 endeksi de iki haftalık süreçte yüzde 3,6 değer kaybederken, teknoloji hisselerinin görece dirençli kalmasına rağmen Nasdaq endeksi yüzde 2,5 geriledi.
Petrol Fiyatlarındaki Sıçrama ve Ekonomik Sonuçları
Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğin durma noktasına gelmesi, küresel petrol tedarikine dair korkuları tetikleyerek piyasalarda karamsar bir hava yarattı. Dünya petrol trafiğinin beşte birinin geçtiği bu kritik boğazdaki aksamalar, çatışma öncesinde 70-80 dolar bandında seyreden Brent petrolün 100 dolar eşiğinin üzerini görmesine yol açtı. Artan enerji fiyatları, şirketlerin kar marjlarını baskılayarak büyüme beklentilerini aşağı çekti ve ekonomik belirsizliği artırdı.
Hisselerdeki Farklılaşan Performans
Petrol fiyatlarındaki artıştan en çok etkilenen sektörler şunlar oldu:
- Hava yolu şirketleri: American Airlines, Delta Air Lines ve United Airlines gibi devler, artan yakıt maliyetleri ve bölgedeki hava sahası kapatmaları nedeniyle yüzde 10 ila yüzde 21 değer kaybetti.
- Turizm ve perakende: Küresel güvenlik endişeleri ve tüketici harcamalarındaki düşüş beklentisi, bu sektörlerde satışları tetikledi.
- Otomotiv: Yüksek benzin fiyatlarının araç satın alma iştahını azaltması, otomotiv hisselerini olumsuz etkiledi.
Ancak, piyasanın genelindeki satış dalgasına rağmen, "savaş ekonomisi" dinamikleri bazı sektörleri destekledi:
- Savunma ve havacılık: RTX ve Northrop Grumman gibi şirketler, artan savunma harcamaları sayesinde yüzde 1 ila yüzde 5 değer kazandı.
- Enerji: ExxonMobil ve Chevron gibi petrol ve doğal gaz şirketleri, yükselen petrol fiyatlarının kar marjlarını artırmasıyla pozitif ayrıştı.
- Yenilenebilir enerji ve siber güvenlik: Fosil yakıtlardan uzaklaşma motivasyonu ve siber saldırı riskleri, bu alanlardaki hisselerde artışa neden oldu.
Fed Üzerindeki Baskı ve Gelecek Beklentileri
Hürmüz Boğazı'ndaki aksamaların petrol fiyatlarını yükseltmesi, genel fiyat baskısını artırarak ABD Merkez Bankası'nın (Fed) enflasyon hedefine ulaşma çabalarını zorlaştırdı. Analistler, enerji kaynaklı "arz yönlü enflasyon" karşısında Fed'in faizleri daha uzun süre yüksek tutmasını beklerken, hatta enflasyon beklentilerinin bozulması durumunda yeni bir faiz artışının gündeme gelebileceğini belirtti. Fed'in gelecek haftaki para politikası toplantısında politika faizini sabit tutacağına kesin gözüyle bakılıyor, ancak enerji şoku faiz indirimlerinin daha ileri bir tarihe ertelenmesine yol açtı.
Analistler, diplomatik girişimlerle Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatın normale dönmesinin petrol fiyatlarındaki dalgalanmayı azaltabileceğini, İran ve ABD'den gelebilecek bir müzakere sinyalinin ise piyasalarda "hızlı bir toparlanma" yaratabileceğini vurguladı. Tarihsel olarak jeopolitik şoklar sonrasında piyasaların kısa sürede toparlandığına dikkat çeken uzmanlar, uzayan bir savaş durumunda resesyon riskinin artacağını ve bunun Fed'in işini daha da zorlaştırabileceğini ifade etti.
