Halkbank ve ABD Adalet Bakanlığı İran Yaptırımları Davasında Uzlaşmaya Vardı
ABD Adalet Bakanlığı ile Türkiye'nin önemli kamu bankalarından Halkbank, uzun süredir devam eden İran yaptırımları davasında uzlaşmaya vardı. Manhattan Bölge Yargıcı Richard Berman, tarafların uzlaşmaya vardığını resmen açıkladı. Yargıç Berman, çarşamba günü yapılacak olan duruşmada her iki tarafın avukatlarından, "ertelenmiş kovuşturma anlaşması" konusunda detaylı bilgi talep edeceğini belirtti.
Hisselerde Yüzde 10 Değer Artışı
Uzlaşı haberinin piyasalara yansıması anında gerçekleşti. Halkbank'ın Borsa İstanbul'daki hisseleri, bu gelişmenin ardından yüzde 10 değer kazandı. Yatırımcılar, davadaki belirsizliğin azalmasıyla bankanın hisselerine ilgi gösterdi. Bu artış, finansal piyasalarda olumlu bir hava yarattı.
Davada İddia Edilen Suçlamalar ve Halkbank'ın Savunması
ABD'li savcılar, 2019 yılında Halkbank'ı ABD'nin İran'a yönelik yaptırımlarını delmekle suçlamıştı. İddialara göre, İran'ın enerji gelirleri Türkiye'deki Halkbank hesaplarında tutulmuş ve altın ticareti ile para transferleri yoluyla İran'a aktarılmıştı. Bankaya yöneltilen suçlamalar arasında, İran, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri'nde para transfer aracılık hizmetleri ve paravan şirketler kullanmak da yer alıyordu. Halkbank, tüm bu suçlamaları başından beri reddetti ve savunmasını sürdürdü.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Açıklamaları ve Diplomatik Görüşmeler
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, davayı Türkiye ile ABD arasındaki başlıca gerilim kaynaklarından biri olarak nitelendirmiş ve hukuka aykırı ve çirkin olarak değerlendirmişti. Erdoğan, geçtiğimiz yıl eylül ayında Beyaz Saray'da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya gelmişti. Bu görüşmede, Halkbank meselesi de ele alınmıştı. Erdoğan, yaptığı açıklamada, Trump'ın görüşmede ve sonrasındaki bir telefon görüşmesinde Halkbank konusunun kendileri için bitmiş olduğunu söylediğini ifade etmişti.
Hukuki Süreç ve Temyiz Başvuruları
Halkbank'ın aleyhindeki suçlamalar, ABD Başkanı Donald Trump'ın ilk başkanlık döneminde 2019'da gündeme gelmişti. New York Bölge Savcılığı, 2019 yılı Ekim ayında Halkbank aleyhinde bir iddianame sunarak dava açmıştı. Halkbank avukatları, bankanın bir devlet bankası olması nedeniyle ABD'de yargılanamayacağını savunmuş, ancak bu savunma alt mahkeme tarafından reddedilmişti. Ceza davasında Halkbank, devlet dokunulmazlığı talebiyle davanın düşürülmesini talep etmiş, fakat bu başvuru 2024 yılında İstinaf Mahkemesi tarafından reddedilmişti. Bu kararın ardından Halkbank'ın ABD Yüksek Mahkemesi nezdinde yaptığı temyiz başvurusu da geçtiğimiz yıl ekim ayında reddedilmişti.
Uzlaşının Anlamı ve Ertelenmiş Kovuşturma Anlaşması
ABD Adalet Bakanlığı ve Halkbank arasındaki uzlaşı, Türkiye ile ABD arasındaki mutabakatlar çerçevesinde hukuki bir uzlaşma zemini bulunmasına yönelik girişimler sonrasında geldi. Ertelenmiş kovuşturma anlaşmaları, davalı tarafların belirli şartları yerine getirmeleri halinde cezai kovuşturmadan kaçınmalarına imkan tanıyor. Davalı tarafın genellikle birkaç ay ya da birkaç yıl koşullara uymasının ardından dava, hükümet tarafından düşürülüyor. Bu anlaşma, Halkbank için önemli bir hukuki rahatlama sağlayacak gibi görünüyor.
