Küresel Piyasalarda 'Abluka' Endişesi: Hürmüz Boğazı Gerilimi Fiyatları Sarsıyor
Küresel piyasalar, ABD ile İran arasında süren görüşmelerden gelen olumsuz haberlerle haftaya kaygılı bir başlangıç yaptı. Jeopolitik gerilimlerin azalma ihtimaline yönelik umutlar, müzakere sürecinden elde edilen ilk sonuçlarla birlikte yerini belirsizliğe bıraktı. Ortadoğu'daki tansiyonun müzakere masasında da devam etmesi ve Hürmüz Boğazı'nın kontrolüne ilişkin belirsizlik, piyasalarda stres hafızasını yeniden devreye soktu.
ABD'nin Abluka Açıklaması Endişeleri Körükledi
Pakistan'da yürütülen müzakere sürecinde taraflar, Hürmüz Boğazı'nın kontrolü konusunda sert bir restleşme içine girdi. ABD Başkanı Donald Trump, ülkesine ait donanmanın söz konusu boğaza girmeye veya çıkmaya çalışan tüm gemileri ablukaya alma sürecini başlatacağını duyurdu. Bu açıklama, ateşkes sonrası çatışmaların yeniden alevlenebileceği yönündeki korkuları artırdı. Trump ayrıca, donanmanın Hürmüz Boğazı'nı bloke etmesine NATO ve Körfez ülkelerinin de destek olacağını belirtirken, İran'ın nükleer hedeflerinden vazgeçmeye istekli olmadığına vurgu yaptı.
Buna ek olarak, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), bugün İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatacağını açıkladı. İsrailli bakanlar ise müzakerelerden sonuç çıkmamasının ardından, ABD-İsrail'in İran'a yönelik saldırılara yeniden başlayabileceğini ileri sürdü. Analistler, bu gelişmelerin piyasalarda "yeni bir gerilim" fiyatlamalarını öne çıkardığını ve en kötü senaryoların tekrardan yansıtılmaya başlandığını ifade etti.
Petrol ve Dolar Endeksi Yükselişe Geçti
Gerilimlerin artmasıyla birlikte, küresel piyasalarda belirgin hareketlilik yaşandı. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 7,4 artışla 98,7 dolara yükselirken, dolar endeksi de yüzde 0,4 yükselişle 99 seviyesine çıktı. Savaşın yeniden şiddetlenebileceğine yönelik endişeler, enflasyon risklerinin sürebileceği tahminlerini güçlendirdi. Bu durum, tahvil piyasası ve altının yeni haftaya satıcılı bir seyirle girmesine neden oldu.
ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, cuma günkü kapanışına göre 4 baz puan artışla yüzde 4,36 seviyesine yükseldi. Altının onsu ise yüzde 0,6 düşüşle 4 bin 723 dolardan işlem gördü. ABD'de vadeli işlem piyasalarında, endeks vadeli kontratlar haftaya negatif seyirle başladı. Petrol tedarikine ilişkin endişeler, küresel ölçekte enflasyonist baskıların artabileceğine işaret ederken, ABD'de açıklanan son veriler de yükselen enerji maliyetlerinin fiyatlar üzerindeki etkisinin belirginleşmeye başladığını gösterdi.
Enflasyon Verileri ve Faiz Beklentileri
ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), mart ayında yıllık bazda yüzde 3,3 ile beklentilerin altında kalmasına karşın, önceki aya göre hızlanmaya işaret etti. Aylık enflasyon ise yüzde 0,9 ile tahminlere paralel gerçekleşti. Aylık enflasyondaki yükselişte en belirgin katkı, enerji kaleminden geldi. Hürmüz Boğazı'nın ablukaya alınacağına yönelik haberler, enflasyonist baskıların daha da artabileceği endişesini güçlendirdi.
Bu gelişmelerin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) olası "şahin" adımlarına yönelik henüz güçlü bir sinyal oluşmazken, faiz indirimi beklentilerinin bir miktar zayıfladığı görüldü. Öte yandan, Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası Grubu'nun 2026 Bahar Toplantıları, Washington'da bugün başlayacak ve 18 Nisan'a kadar sürecek. Toplantı kapsamında birçok önde gelen merkez bankası başkanının konuşma yapması ve petrol fiyatlarındaki artışın ele alınması bekleniyor.
Avrupa ve Asya Piyasalarındaki Etkiler
Avrupa borsaları, Ortadoğu'da tansiyonun bir süre daha devam edebileceğine yönelik kaygılarla yeni haftaya giriş yaptı. Bölgede enerji arzına yönelik risklerin sürmesi endişe oluştururken, endeks vadeli kontratlarda gerileme yaşanıyor. ABD ile İran'ın yürüttüğü müzakere sürecinden henüz olumlu sonuç çıkmaması, Avrupa Merkez Bankası'na (ECB) yönelik faiz artırımı tahminlerini artırdı.
Asya piyasaları ise, ABD'nin Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolüne ilişkin açıklamalarının bölgeye yönelik enerji akışında aksamalara yol açabileceği endişeleriyle satış baskısı altında kaldı. Bölge ülkelerinin enerjide dışa bağımlılığı göz önünde bulundurulduğunda, gelecek dönemde makroekonomik görünümde bozulma riski öne çıkıyor. Söz konusu gelişmelerle, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,8, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,9, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,2 düşüş kaydetti.
Yurt İçi Piyasalarda Gelişmeler
Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,81 değer kazanarak 14.073,79 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,63 artışla 16.534,00 puandan işlem gördü. Öte yandan, yurt içinde gözler ödemeler dengesi verilerine çevrildi.
Analistler, bugün yurt içinde ödemeler dengesi, yurt dışında ise ABD'de mevcut konut satışları verilerinin yanı sıra, ABD ile İran arasındaki müzakerelere yönelik haber akışının yakından takip edileceğini belirtti. Teknik açıdan, BIST 100 endeksinde 14.200 ve 14.300 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puanın ise destek konumunda olduğu kaydedildi. Dolar/TL, cuma gününü 44,6200'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 44,7040'tan işlem görüyor.
