Küresel petrol stoklarının kritik seviyelere gerilemesi ve arz tarafındaki sıkışıklığın derinleşmesi, enerji piyasalarında yeni bir fiyat şoku endişesini gündeme taşıyor. Sektör temsilcileri, mevcut koşulların devam etmesi halinde Brent petrolün varil fiyatının 160 dolara kadar yükselebileceği uyarısında bulunuyor.
Arz Güvenliği Zayıflıyor
Küresel petrol piyasalarında arz tarafına yönelik endişeler güç kazanırken, sektörün önde gelen temsilcileri stok seviyelerindeki hızlı gerilemenin fiyatlarda sert yükselişlere yol açabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. ExxonMobil'in üst düzey yöneticilerinden Neil Chapman, küresel ham petrol stoklarının kritik seviyelere yaklaştığını belirterek Brent petrolün varil fiyatının 160 dolara kadar yükselebileceği öngörüsünü paylaştı. Bernstein tarafından düzenlenen enerji konferansında konuşan Chapman, envanterlerin operasyonel minimum seviyelere gerilemesinin piyasada ciddi dengesizlikler yaratabileceğini ifade etti. Arz tarafındaki açığın büyümesi halinde fiziksel petrol piyasasında fiyatların hızla yukarı yönlü hareket edebileceğini vurgulayan yönetici, mevcut stok erimesinin devam etmesi durumunda Brent petrolde parabolik yükselişlerin görülebileceğini söyledi.
Chevron CEO'su Mike Wirth de küresel enerji piyasasında arzı dengeleyen tampon mekanizmaların giderek zayıfladığını belirtti. Wirth, özellikle yaz aylarında fiziksel petrol arzındaki sıkışıklığın daha belirgin hale gelebileceğini öngörüyor. Hürmüz Boğazı çevresindeki aksaklıkların günlük 12 ila 13 milyon varillik petrol akışını etkilediği belirtilirken, uzmanlar jeopolitik risklerin enerji koridorları üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekiyor.
Küresel Stoklar Kritik Eşiğe Yaklaşıyor
Finans kuruluşlarının yayımladığı veriler de stoklardaki gerilemenin hızlandığını ortaya koyuyor. Goldman Sachs analizlerine göre mayıs ayında küresel petrol stoklarında günlük bazda 8,7 milyon varillik düşüş yaşandı. JPMorgan ise 2026 yılı başında mevcut 8,4 milyar varillik küresel envanterin yalnızca 0,8 milyar varillik bölümünün operasyonel risk oluşturmadan kullanılabileceğini hesaplıyor. Piyasa uzmanları, Hürmüz Boğazı'ndaki sorunların devam etmesi halinde küresel stokların eylül ayında operasyonel taban seviyelere kadar gerileyebileceğini değerlendiriyor. Talepte yaşanan sınırlı yavaşlamanın dahi arz tarafındaki baskıyı hafifletmeye yetmediği belirtiliyor. Her ne kadar yatırımcılar İran ile olası bir anlaşmanın piyasaları rahatlatabileceği beklentisiyle hareket etse de fiziksel arz koşulları petrol fiyatlarını desteklemeyi sürdürüyor.
Üretim ve Lojistik Sorunları Riskleri Artırıyor
Birleşik Arap Emirlikleri'nin devlet enerji şirketi Adnoc, petrol sevkiyatlarının normal düzeylere dönmesinin beklenenden daha uzun sürebileceğini açıkladı. Şirket CEO'su Sultan Al Jaber, mevcut sorunların sona ermesi durumunda bile eski üretim ve sevkiyat seviyelerinin yaklaşık yüzde 80'ine ulaşılmasının en az dört ay alacağını ifade etti. Tam kapasiteye dönüşün ise ancak 2027 yılının ilk yarısında mümkün olabileceği değerlendiriliyor. Uzmanlara göre ABD Stratejik Petrol Rezervi'nden yapılan satışlar kısa vadede fiyat baskısını sınırlasa da bu kaynakların azalması piyasayı yeni arz şoklarına karşı daha kırılgan hale getiriyor. Ayrıca Çin'in ticari ve stratejik rezervlerinde yaşandığı belirtilen düşüşler de küresel arz görünümünü daha da sıkılaştırıyor.
Stratejik Rezerv Politikaları Yeniden Şekilleniyor
Artan enerji güvenliği kaygıları, birçok ülkeyi stratejik petrol rezervlerini genişletmeye yönlendiriyor. Hükümetlerin stoklarını artırma çabaları ise piyasaya ek talep yaratarak fiyatlar üzerinde ilave baskı oluşturuyor. Bu durum, orta vadede petrol piyasasında yukarı yönlü eğilimin kalıcı hale gelebileceği beklentilerini güçlendiriyor. Öte yandan Orta Doğu'daki enerji altyapısında meydana gelen hasarların onarımı için milyarlarca dolarlık yatırım gerektiği belirtiliyor. Finans çevreleri yüksek enerji maliyetlerinin küresel büyüme üzerinde baskı oluşturabileceğini ve resesyon risklerini artırabileceğini değerlendiriyor. Analistlere göre mevcut stok erimesi devam eder ve operasyonel taban seviyelere kısa sürede ulaşılırsa, petrol fiyatlarında yeni tarihi zirveler gündeme gelebilir.
