Eşel Mobil Sistemi Sonlandırılıyor
Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile akaryakıt ürünlerinde ÖTV tutarlarının fiyat artışlarına göre belirlenmesini sağlayan eşel mobil sistemi, üç ay içinde kademeli olarak sonlandırılacak. Karar, 3 Temmuz 2026 tarihli mükerrer Resmi Gazete'de yer aldı.
Yeni Düzenlemenin Detayları
Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan alınan bilgiye göre, ÖTV Kanunu uyarınca akaryakıt ve akaryakıt harici petrol ürünleri ile alkollü içecekler ve tütün mamullerinin ÖTV tutarları, 6 ayda bir TÜİK tarafından açıklanan Yİ-ÜFE'ye göre güncelleniyor. Cumhurbaşkanı, bu oran ve tutarları sosyal, ekonomik ve mali ihtiyaçlara göre yeniden belirleyebiliyor.
Yayımlanan kararla, eşel mobil sisteminin kapsamı değiştirildi ve kademeli olarak sonlandırılması hedefleniyor. Buna göre, benzin, motorin, LPG otogaz ve LPG tüpgaz gibi malların ÖTV tutarlarının belirlenmesinde kullanılan yüzde 75-yüzde 25'lik oranlar yeniden düzenlendi. Yurt içi rafineri fiyatlarında artış olması halinde, bu artışın 31 Temmuz'a kadar yüzde 50'si, 1 Ağustos'tan 30 Eylül'e kadar ise yüzde 25'i kadar ÖTV indirimi yapılacak. Rafineri fiyatlarında indirim olması durumunda ise indirimin tamamı kadar ÖTV artırılacak. Sistem, 1 Ekim itibarıyla tamamen yürürlükten kaldırılacak.
Dezenflasyon ve Bütçe Etkisi
4 Mart 2026'da başlatılan eşel mobil sisteminin 4 aylık süreçte dezenflasyonla mücadeleye önemli katkı sağladığı değerlendirildi. ABD/İsrail-İran savaşının etkilerinin dengelenmeye başlaması ve uluslararası petrol fiyatlarının düşme eğilimine girmesiyle, sistemin sonlandırılmasının enflasyona olumsuz etkisinin olmayacağı öngörüldü. Ayrıca, sistemin bütçeye olumsuz etkilerinin de sona erdirilmesi hedefleniyor.
Sigarada ÖTV Düzenlemesi
Resmi Gazete'de yayımlanan bir diğer Cumhurbaşkanı Kararı ile sigaradaki maktu ve asgari maktu vergi tutarları yeniden belirlendi. Sigaranın vergilendirmesi her yıl ocak ve temmuz aylarında Yİ-ÜFE oranında güncelleniyor, ancak oransal ÖTV değişmiyor. Kararla sigaralara uygulanan vergi oranı yüzde 42, asgari maktu vergi tutarı 2,2953 lira, maktu vergi tutarı ise 23,7404 lira olarak belirlendi. Ayrıca, bu yıl temmuz-aralık dönemi için Yİ-ÜFE güncellemesi uygulanmayacak.
Düzenlemeyle sigaradaki ÖTV oranı yüzde 45'ten yüzde 42'ye düşürülerek, üreticilerin 1 lira fiyat artışı için minimum zorunlu artış 3,19 liradan 2,91 liraya indirildi. Nispi vergi oranındaki düşüşten kaynaklanan vergi kaybı, paket başına alınan maktu vergi tutarındaki artışla karşılanacak. Böylece sigaradaki fiyat değişimlerinin daha dengeli olması ve vergi gelir kaybının önlenmesi amaçlanıyor.
Diğer Ürünlerde Güncelleme
Sigara dışındaki tütün mamullerinde ve alkollü içeceklerde ise temmuz-aralık dönemi için Yİ-ÜFE oranında güncelleme yapılacak. Bu düzenlemelerle birlikte, eşel mobil sisteminin sonlandırılması ve sigara vergilerindeki değişiklikler, enflasyon ve bütçe dengesi üzerinde etkili olacak.
