Çalışırken Kıdem Tazminatı ve İzin Parası Alınabilir mi?
Ekonomik zorluklar yaşayan birçok işçi, işlerini kaybetmeden kıdem tazminatlarını ve kullanmadıkları yıllık izin ücretlerini alıp alamayacaklarını sorguluyor. Habertürk yazarı Ahmet Kıvanç, okurlarından gelen bu önemli soruları detaylı bir şekilde yanıtlıyor.
Kıdem Tazminatı ve İzin Ücreti İçin İş Akdinin Sona Ermesi Şart
Kıdem tazminatı ve kullanılmamış izin parasının ödenebilmesi için öncelikle iş akdinin sona ermesi gerekmektedir. İşçi, işini kaybetmeden bu hakları talep edemez. Yargıtay, çalışırken ödenen kıdem tazminatını "avans" olarak kabul etmekte ve işten temelli ayrılışta bu tutarın mahsup edilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Prim Günü ve İşten Ayrılma Koşulları
İlk defa 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı çalışmaya başlayanlar, 4500 prim günü ve 25 yıllık sigortalılık süresi koşulunu birlikte sağladıklarında, kendi istekleriyle işten ayrıldıklarında kıdem tazminatı alabilirler. 7000 prim gününü tamamlayanlar ise 25 yıllık süre aranmaksızın aynı haktan yararlanır.
Örneğin, 7131 prim gününe sahip bir işçi, kendi isteğiyle işten ayrıldığında kıdem tazminatı almaya hak kazanır. İş akdinin sona ermesiyle birlikte, kullanılmamış 262 günlük izin ücreti de ödenebilir. İşverenin onayı durumunda, işten çıkışın ertesi günü yeniden işe giriş yapılarak çalışmaya devam edilebilir.
EYT ve BAĞ-KUR’lular İçin Güncel Gelişmeler
Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesi kapsamında, 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı çalışmaya başlayan BAĞ-KUR’lular, kadın ise 7200, erkek ise 9000 prim gününü tamamladıklarında emekli olabilirler. Küçük esnafın prim gününün 9000’den 7200’e indirilmesi bekleniyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, bu konuda Cumhurbaşkanı’nın sözlerinin yerine getirileceğini ifade etti.
Prim indiriminin tüm BAĞ-KUR’luları kapsamayacağı açıklandı, ancak kapsam henüz netleşmiş değil. İhya başvurularının 31 Aralık 2025 tarihinden önce yapılması, prim tutarında yüzde 65’lik artışı önlemek adına kritik önem taşıyor.
Kısmi Süreli Çalışanlar ve Borçlanma
Kısmi süreli çalışanlar, 25 Şubat 2011 ile 30 Nisan 2021 tarihleri arasındaki çakışan dönemler için borçlanma yapabilirler. BAĞ-KUR’luların 30 Nisan 2021 itibarıyla ödenmeyen prim borçları silinmiş, ancak ihya edilmedikçe bu dönemler çalışılmamış sayılıyor.
Kısmi süreli çalışırken genel sağlık sigortası primini 30 güne tamamlayanlar, borçlanma sırasında yüzde 33 yerine yüzde 21 oranında prim ödeyerek avantaj sağlayabilirler. 30 Nisan 2021 sonrası dönemlerde ise, yeni bir kanunla borç silinmedikçe veya ödenmedikçe emeklilik mümkün olmayacaktır.
Sonuç olarak, işçilerin çalışmaya devam ederken kıdem tazminatı ve izin parası almaları kanunen mümkün değildir. Bu haklardan yararlanmak için iş akdinin sona ermesi ve gerekli prim koşullarının sağlanması şarttır.
