Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 'İstatistiklerle Gençlik, 2025' raporunu yayımladı. Rapora göre, ülke genelinde genç nüfus oranı 1940 yılından bu yana en düşük seviyeye geriledi. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verilerine göre, 2025 yıl sonu itibarıyla Türkiye'nin toplam nüfusu 86 milyon 92 bin 168 kişi olarak kaydedilirken, 15-24 yaş aralığındaki genç nüfus 12 milyon 708 bin 348 kişi oldu. Bu rakam, toplam nüfusun yalnızca yüzde 14,8'ine denk geliyor.
Genç nüfus oranındaki tarihsel düşüş
Birleşmiş Milletler tanımına göre 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfus, 1950 yılında toplam nüfusun yüzde 20,8'ini oluştururken, 2025'te bu oran yüzde 14,8'e düştü. Bu, 85 yılın en düşük seviyesi olarak kayıtlara geçti. Genç nüfusun cinsiyet dağılımında erkekler yüzde 51,2, kadınlar ise yüzde 48,8 paya sahip oldu.
Gelecek projeksiyonları
TÜİK'in nüfus projeksiyonlarına göre, mevcut demografik yapının devam etmesi durumunda genç nüfus oranının 2030'da yüzde 14,8, 2040'ta yüzde 12,2, 2060'ta yüzde 10,3, 2080'de yüzde 8,8 ve 2100'de yüzde 9,6 olması bekleniyor. Doğurganlık hızındaki düşüşün sürmesi halinde ise bu oran 2100'de yüzde 7,2'ye kadar gerileyebilir. Öte yandan, doğurganlığı artırıcı tedbirlerin etkili olması durumunda 2100'de genç nüfus oranının yüzde 11,4'e çıkabileceği öngörülüyor.
AB ülkeleriyle karşılaştırma
Avrupa Birliği'ne üye 27 ülkenin genç nüfus ortalaması 2025'te yüzde 10,7 olarak belirlendi. AB ülkeleri arasında en yüksek genç nüfus oranına sahip ülkeler sırasıyla İrlanda (yüzde 12,7), Hollanda ve Danimarka (yüzde 12,2) oldu. En düşük oranlar ise Malta'da (yüzde 9,4), Bulgaristan'da (yüzde 9,5) ve Litvanya'da (yüzde 9,7) görüldü. Türkiye'nin genç nüfus oranı yüzde 14,8 ile AB ortalamasının üzerinde yer alırken, dünya ortalaması olan yüzde 15,6'nın altında kaldı.
Ne eğitimde ne istihdamda olan gençler
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre, gençlerde işgücüne katılma oranı 2024'te yüzde 47,2 iken 2025'te yüzde 47,6'ya yükseldi. Genç erkeklerde bu oran yüzde 59,5'ten yüzde 60,1'e, genç kadınlarda ise yüzde 34,0'tan yüzde 34,3'e çıktı. Genç işsizlik oranı ise 2024'te yüzde 16,3 iken 2025'te yüzde 15,3'e geriledi. Ancak ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı 2024'te yüzde 22,9 iken 2025'te yüzde 23,3'e yükseldi. Bu grupta genç erkeklerin oranı yüzde 16,2'den yüzde 16,3'e, genç kadınların oranı ise yüzde 30,1'den yüzde 30,9'a çıktı.
Yapay zeka kullanımı
Yapay Zeka İstatistikleri'ne göre, 2025'te internet kullanan 16-24 yaş grubundaki gençlerin yüzde 39,4'ü üretken yapay zeka kullandığını belirtti. Cinsiyet bazında bu oran erkeklerde yüzde 38,3, kadınlarda yüzde 40,5 olarak kaydedildi. Yapay zeka kullanan gençlerin yüzde 75,3'ü özel amaçlar, yüzde 53,9'u örgün eğitim, yüzde 19,7'si ise mesleki ve iş amaçlı kullandıklarını ifade etti. Yapay zeka kullanmayan gençlerin ise yüzde 80,7'si ihtiyaç duymadığını, yüzde 8,2'si nasıl kullanılacağını bilmediğini, yüzde 8,1'i varlığından haberdar olmadığını, yüzde 2,8'i ise gizlilik ve güvenlik endişesi taşıdığını belirtti.
