TCMB Enflasyon Ölçümünde Yeni Bir Dönem Başlatıyor
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), enflasyon dinamiklerinin daha doğru ve sağlıklı bir şekilde analiz edilmesi amacıyla önemli bir çalışma yayımladı. "Türkiye'de Enflasyonun Ana Eğilimini Ölçmeye Yönelik Yeni Bir Yöntem" başlıklı tebliğde, Çok Değişkenli Gözlenmeyen Bileşenler – Stokastik Oynaklık ve Aykırı Değer Düzeltmeli (MUCSVO) modeli temel alınarak yeni bir gösterge önerildi.
Yeni Modelin Teknik Avantajları
Çalışmaya göre, önerilen bu yeni ölçüt, enflasyon verilerindeki geçici şokları etkin bir biçimde ayrıştırma kapasitesine sahip. Aynı zamanda, üç ayın üzerindeki tahmin ufuklarında daha yüksek öngörü performansı sunarak, para politikası kararları için daha güvenilir bir alt yapı oluşturmayı hedefliyor. MUCSVO yaklaşımının, TCMB'nin halihazırda izlediği diğer ana eğilim göstergelerini tamamlayıcı nitelikte olduğu ve temel fiyat dinamiklerinin izlenmesine yönelik analitik kapasiteyi artırdığı vurgulandı.
Enflasyon Eğilimindeki Çarpıcı Veriler
Araştırmanın bulguları, Türkiye'de enflasyonun kalıcı bileşeninde önemli bir düşüş olduğunu ortaya koydu. Buna göre, kalıcı enflasyon bileşeni Ekim 2023'te %3,9 seviyesinden Haziran 2025'te %2,2 düzeyine geriledi. Bu düşüş, enflasyonla mücadelede kaydedilen mesafenin bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Sektörel Katkılar ve Zorluklar
Çalışmada dikkat çeken bir diğer nokta ise hizmet sektörünün enflasyon üzerindeki belirleyici rolü oldu. Hizmet grubunun tüketim sepetindeki ağırlığı %31 olmasına rağmen, enflasyonun ana eğilimine yaklaşık %55'lik bir katkı sağlayarak en önemli belirleyici konumunda bulunuyor. Bu durum, enflasyon katılığının anlaşılması ve para politikası tasarımının güçlendirilmesi açısından sektörel ayrıştırmanın kritik önemini bir kez daha gözler önüne serdi.
Öte yandan, 2018 sonrası dönemde geçici enflasyon bileşeninin oynaklığında belirgin bir artış yaşandığına dikkat çekildi. Bu dönemin, makroekonomik şoklar ve artan belirsizliklerle karakterize olduğu, söz konusu gelişmelerin enflasyon eğiliminin doğru tespitini önemli ölçüde zorlaştırdığı ifade edildi.
Para Politikasına Etkileri
MUCSVO modelinin getirdiği yeni analitik derinlik, TCMB'nin enflasyonla mücadelede daha etkin para politikası araçları geliştirmesine olanak tanıyacak. Modelin, özellikle uzun vadeli tahminlerdeki yüksek performansı, merkez bankasının politika kararlarını daha sağlam veriler üzerine inşa etmesini sağlayacak. Bu gelişme, finansal piyasalarda da daha istikrarlı bir ortamın oluşmasına katkıda bulunabilir.
Sonuç olarak, TCMB'nin bu yeni metodolojik yaklaşımı, Türkiye ekonomisinin enflasyon dinamiklerini daha derinlemesine anlama ve yönetme kapasitesini artırmayı hedefliyor. Ekonomi yönetiminin enflasyonla mücadelede veriye dayalı ve sofistike araçlara olan ihtiyacı, bu tür yenilikçi çalışmalarla karşılanmaya devam ediyor.
