Jeopolitik Gerilimler Savunma ve Havacılık Hisselerini Yükseltti
Yıl genelinde dünyanın farklı coğrafyalarında artan jeopolitik gerilimler, savunma ve havacılık şirketlerinin hisse performanslarını doğrudan etkiledi. Başta Rusya-Ukrayna savaşı olmak üzere, Asya'da Japonya ile Çin arasındaki tırmanan gerilim ve ABD'nin Venezuela'ya askeri müdahalesi sonrası güvenlik ihtiyacının artması, birçok ülkenin savunma yatırımlarını artırma kararı almasına yol açtı.
ABD'nin Sert Tutumu ve Askeri Bütçe Artışı
ABD yönetiminin Venezuela'nın ardından Grönland'a yönelik sergilediği sert tutum, küresel jeopolitik gündemin yakın dönemde ısınabileceğine dair kaygıları besledi. Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro'nun ABD Başkanı Trump'ı hedef alan açıklamaları da bu endişeleri pekiştirdi. Beyaz Saray, Trump yönetiminin Grönland'ı elde etmek için "ABD ordusunu kullanmak da dahil" çeşitli seçenekleri değerlendirdiğini açıkladı.
Bu gelişmelere ek olarak, Trump senatörler ve siyasi temsilcilerle yaptığı görüşmelerin ardından, gelecek yılki askeri bütçenin 1,5 trilyon dolar olması gerektiğini duyurdu. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının başlamasıyla jeopolitik gerilimler daha da tırmandı. Trump, İran'a saldırı başlattıktan sonra üretim hızlarını artırmaları amacıyla savunma sanayi şirketleriyle bir araya geldi.
Savunma Sanayi Hisselerinde Güçlü İvme
Bölgedeki askeri hareketlilikle füze savunma sistemleri ve mühimmat talebinin artması, savunma sanayi hisselerinde yılın ilk çeyreğinde belirgin bir yükseliş trendi oluşturdu. ASELSAN, Türkiye'de savunma teknolojisinin gelişimi ve dönüşümünde öncü rol oynarken, ilk çeyrekte yatırımcısına yüzde 38,2 kazanç sağladı. Şirket, bu dönemi 1 trilyon 460 milyar 340 milyon lira piyasa değeriyle tamamladı ve Borsa İstanbul BIST 100 endeksinde en yüksek piyasa değerine sahip şirket konumunu korudu.
Son yıllarda dünya genelinde yatırımcı ilgisi, geleneksel üretim yapan sanayi şirketlerinden ziyade teknoloji geliştiren ve bunu yüksek katma değerli ürünlere dönüştürebilen şirketlere yöneldi. Küresel borsalarda büyüme potansiyeli en yüksek firmalar, teknoloji tabanlı şirketlerden oluşuyor. Savunma sanayisinde de benzer bir ayrışma yaşanıyor; sadece silah üreten değil, savunma teknolojisini geliştiren şirketler yatırımcılar nezdinde önem kazandı.
Küresel Şirketlerin Performansları ve Anlaşmalar
İlk çeyrekte yatırımcısına kazandıran diğer önemli savunma şirketleri şunlar oldu:
- Güney Koreli Hanwha Aerospace: yüzde 32,7
- İngiliz BAE Systems: yüzde 28,4
- ABD'li Lockheed Martin: yüzde 25
- ABD'li Northrop Grumman: yüzde 19,6
- İtalyan Leonardo: yüzde 18,1
- ABD'li L3Harris Technologies: yüzde 17,6
- Fransız Dassault Aviation: yüzde 16,6
- SDT Uzay ve Savunma: yüzde 15,3
- İsveçli Saab: yüzde 14,8
- Japon Mitsubishi Heavy: yüzde 10
- ABD'li RTX Corporation: yüzde 5,2
- ABD'li General Dynamics: yüzde 1,9
Norveç, Rusya'ya karşı caydırıcılığını güçlendirmek amacıyla Hanwha Aerospace ile yaklaşık 2 milyar dolar değerinde çok namlulu roketatar (MLRS) sistemi tedariki için anlaşmaya vardı. BAE Systems, ABD Savaş Bakanlığı ile Terminal High Altitude Area Defense (THAAD) füze sistemi için kızılötesi arayıcı başlıkların üretimini artırmak üzere 7 yıllık çerçeve anlaşması imzaladı.
Norveçli Kongsberg Defence & Aerospace, F-35 Joint Strike Fighter programı kapsamında Lockheed Martin ile yaklaşık 190 milyon ABD doları değerinde anlaşma imzaladı. İtalyan Leonardo'nun bilançosunun beklentilerden iyi gelmesi yatırımcıları cezbederken, şirket geliştirdiği "Michelangelo Kubbesi" hava savunma sisteminin ilk bileşenlerini bu yıl sonuna kadar Ukrayna'ya göndermeye hazırlanıyor. Dassault Aviation'ın satışlarının beklentileri aşması da hisse fiyatlarını olumlu etkiledi.
Düşüş Gösteren Şirketler ve Kar Satışları
Savunma ve havacılık şirketlerinde yılın ilk çeyreğinde genel olarak yükseliş eğilimi hakim olsa da, bazı şirketler borsalarda yatırımcısına kaybettirdi:
- İngiliz Rolls-Royce: yüzde 1,6 düşüş
- Fransız Safran: yüzde 6,1 düşüş
- Alman Rheinmetall: yüzde 7,5 düşüş
- ABD'li Boeing: yüzde 8,3 düşüş
- Alman Lufthansa: yüzde 11,8 düşüş
- Airbus: yüzde 18,9 düşüş
Dünya genelinde geçen sene Rusya-Ukrayna savaşından dolayı yatırımlarını hızlandıran ve ralli yapan bazı savunma şirketlerinin hisselerinde, ilk çeyrekte kar satışları etkili oldu. Bu durum, piyasadaki dalgalanmaların devam edebileceğine işaret ediyor.
