Ortadoğu'daki Çatışmalar Çin'in Dış Ticaret Dengesini Etkiledi
Çin Gümrükler Genel İdaresi, Mart 2026 dönemine ait dış ticaret verilerini açıkladı. Verilere göre, Çin'in ihracatı yıllık bazda yüzde 2,5 artışla 321 milyar dolara yükseldi. Ancak bu artış, ocak ve şubat aylarındaki yüzde 21,8'lik güçlü performansın oldukça altında kaldı. Buna karşılık ithalat, yüzde 27,8'lik keskin bir artışla 269,9 milyar dolara ulaştı ve ilk iki aydaki yüzde 19,8'lik artışın üzerine çıktı.
Dış Ticaret Fazlasında Belirgin Düşüş
Mart ayında 51,1 milyar dolar olarak gerçekleşen dış ticaret fazlası, yılın ilk iki ayındaki 213,6 milyar dolarlık fazlaya kıyasla önemli ölçüde azaldı. Bu durum, ihracattaki yavaşlama ve ithalattaki hızlı artışın bir sonucu olarak ortaya çıktı.
Ortadoğu Savaşının Etkileri Derinleşiyor
Gümrükler Genel İdaresi Sözcüsü Lu Daliang, Orta Doğu'daki çatışmanın etkilerini vurguladı. Daliang, "ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları ile İran'ın misillemeleri sonucu tırmanan gerilim, akaryakıt fiyatlarında sert yükselişlere yol açtı. Bu da ulaştırma maliyetlerini artırarak küresel tedarik zincirlerini olumsuz etkiledi" ifadelerini kullandı.
Çin'in Orta Doğu ülkelerine ihracatı ve bu bölgeden ithalatı, savaşın doğrudan etkisiyle azalma gösterdi. Öte yandan, Çin hükümetinin iç talebi canlandırmaya yönelik politikaları ve üreticilerin savaş koşullarına karşı stoklarını artırması, ithalattaki yükselişin devam etmesinde etkili oldu.
Hürmüz Boğazı'ndaki Trafik Kesintileri Küresel Ticareti Vurdu
Basra Körfezi'ndeki gerilimin bir sonucu olarak, küresel enerji ve mal ticareti için hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği büyük ölçüde kesildi. Bu boğaz:
- Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25'ini,
- Sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yüzde 20'sini,
- Gübre ticaretinin ise yüzde 30'unu taşımaktadır.
Çin'in ithal ettiği petrolün yüzde 45'i ve sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30'u bu güzergahtan geçmektedir. Trafikteki kesintiler, taşımacılıkta yakıt ve sigorta maliyetlerini artırarak küresel ticareti olumsuz etkilemeye devam ediyor.
Geçmiş Yıl Verileri ve Gelecek Beklentileri
2025 yılı genelinde Çin'in ihracatı yüzde 5,5 artarken, ithalatı önceki yıla göre sabit kalmıştı. Ülkenin yıllık dış ticaret fazlası ise 1,19 trilyon dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşmıştı. Ancak Mart 2026 verileri, Ortadoğu'daki jeopolitik gerilimlerin Çin ekonomisi üzerindeki baskısını açıkça ortaya koyuyor. Uzmanlar, çatışmaların sürmesi halinde ihracattaki yavaşlamanın devam edebileceği ve küresel tedarik zincirlerinde daha fazla aksama yaşanabileceği konusunda uyarıyor.
