İşsizlik Oranındaki Sürpriz Düşüş ve Altın Fiyatlarındaki Gerileme
İşsizlik oranı, Aralık 2025'te yüzde 7.7 seviyesine gerileyerek iktisatçılar ve kurumlar dahil herkesi şaşırttı. Bu oran, 2025–2027 Orta Vadeli Programı'ndaki yüzde 9.6'lık tahminin oldukça altında kalarak büyük bir sürpriz yarattı. Sıkı para politikasının uygulandığı bir dönemde işsizlik oranının düşmesi, nadir rastlanan bir gelişme olarak kayıtlara geçti.
İşgücü Verilerindeki Detaylar ve İstihdamın Geleceği
Ancak, işgücü verilerinin detaylarında gözden kaçırılmaması gereken iki önemli husus bulunuyor. Birincisi, ortalama haftalık çalışma süresinin 2022–2023 döneminde 44.2 saatten, 2024–2025 döneminde 42.9 saate düşmüş olmasıdır. Bu eğilim, yeni oluşturulan işlerin önemli bir kısmının yarı zamanlı olabileceğini veya bazı şirketlerin fazla mesai ve vardiya sayılarını azalttığını işaret ediyor.
İkinci olarak, işgücüne katılım oranında bir düşüş söz konusu. Dolayısıyla işsizlik oranı, yalnızca yeni iş imkânlarının ortaya çıkmasıyla değil, bazı vatandaşların iş aramaktan vazgeçerek piyasadan çekilmeleriyle de geriliyor. İşsizlik oranlarının daha sağlıklı ve istikrarlı bir biçimde düşük seviyelerde kalabilmesi için, çalışma koşullarını cazip hâle getirecek adımların atılması gerekiyor.
Yatırım ve İstihdam İçin Anadolu'nun Potansiyeli
Şirketler işgücü maliyetlerinden, gençler ise satın alma gücünün düşüklüğünden şikâyet ediyor. Bu durum bir açmaz gibi görünse de çözümsüz değildir. Ekonomik faaliyetlerde büyük şehirlerin ağırlığını azaltarak Anadolu'da yeni cazibe merkezleri oluşturmak, atılabilecek önemli adımlardan biridir.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan Sanayi Alanları Master Planı'nın ilk fazında, Samsun–Mersin hattı üzerinde yer alan 13 şehirde toplam 16 yeni sanayi yatırım alanı belirlendi. Bu alanların, mevcut organize sanayi bölgelerinin toplam büyüklüğünün yaklaşık 11 katına ulaşması hedefleniyor. Farklı şehirlerde yatırım alanlarının oluşturulması, arazi maliyetlerinin düşmesini sağlayacak ve deprem riskine karşı üretim yoğunluğunun ülke geneline dağıtılmasına katkıda bulunacaktır.
Ancak yalnızca yatırım alanı açmak yeterli değil. Aynı zamanda bu şehirleri, yeni bir aile kurmayı planlayan gençlerimiz için eğitim, sağlık ve sosyal imkânlar bakımından cazip yaşam merkezlerine dönüştürmemiz elzemdir.
Altın Fiyatlarındaki Gerilemenin Nedenleri
Bir süredir soluksuz bir yükseliş performansı gösteren altın fiyatları, hafta sonuna doğru hissedilir bir düşüş yaşadı. Bu gerilemede kâr realizasyonu etkili olduğu gibi, Jerome Powell'ın ardından Fed'in başkanlığına kimin geçeceği sorusunun netlik kazanması da önemli bir rol oynadı.
ABD Başkanı Donald Trump tarafından Fed Başkanı olarak aday gösterilen Kevin Warsh, piyasalar tarafından daha öngörülebilir bir para politikası beklentisiyle karşılandı. Piyasalar, Warsh'ın para politikasında rasyonel bir duruş sergileyeceğini ve ekonomik koşulların gerektirdiğinden fazla agresif bir faiz indirimi döngüsü başlatmayacağını düşünüyor. Bu durum, altına olan talebin gerilemesine ve fiyatların düşüşüne yol açtı.
Ancak, altın talebine ilişkin aceleci yorum yapmaktan kaçınmak gerekiyor. Warsh'ın faiz indirimlerine yönelik takınacağı tavır, Trump'ın İran'a yönelik tehditlerinin askeri bir operasyona dönüşüp dönüşmeyeceği ve ABD'de kasım ayında gerçekleşecek ara seçimlerin sonuçları, altın fiyatlarını etkileyecek kritik faktörler olarak öne çıkıyor.
Warsh ile Trump ilişkisinde erkenden yaşanabilecek bir gerginlik, ABD'nin İran'a karşı sert bir operasyona girişmesi veya Cumhuriyetçilerin ara seçimlerden zaferle ayrılması gibi senaryolar, altın talebini yeniden artırabilir ve fiyatları yukarı yönlü hareketlendirebilir.
