Koronavirüs pandemisi sırasında adeta bir yıldız gibi parlayan ve geleceğin yatırım aracı ilan edilen NFT'ler ile Metaverse projeleri, büyük bir değer kaybı yaşayarak balonun patladığını tüm dünyaya gösterdi. Bir dönem milyonlarca dolar ödenerek satın alınan dijital koleksiyonların ve sanal mülklerin büyük bölümü, bugün neredeyse hiçbir değer taşımıyor. Bu çarpıcı dönüşümün perde arkası, Günaydın gazetesi yazarı Mevlüt Tezel'in bugünkü köşe yazısında ele alındı.
Pandemiyle Gelen Çıkış ve Doruk Noktası
Non-Fungible Token (NFT) yani Türkçe karşılığıyla 'Değiştirilemez Jeton' kavramı, ilk olarak 2014 yılında ortaya çıksa da asıl küresel çıkışını 2020-2021 yıllarında yaşanan pandemi döneminde yaptı. Evlere kapanan ve dijital dünyaya daha fazla zaman ayıran yatırımcılar, bu alana akın etti. Öyle ki, Twitter'ın kurucusu Jack Dorsey'in attığı ilk tweet, 2021 yılında ünlü girişimci Sina Estavi tarafından tam 2.9 milyon dolara NFT olarak satın alındı. Bu olay, piyasanın ne kadar ısındığının en net göstergelerinden biriydi. Türkiye'den de sanatçı Cem Yılmaz gibi isimler, ürettikleri NFT'lerden önemli gelirler elde etti.
Metaverse Rüyası ve Sanal Lüks
NFT furyasına paralel olarak, Facebook (Meta), Roblox, Microsoft ve Epic gibi teknoloji devlerinin milyarlarca dolar yatırım yaptığı Metaverse evreni de yatırımcıların gözdesi haline geldi. Bu sanal alemde, fiziksel dünyadaki lüks tüketimin bir benzeri yaşanıyordu. Örneğin, tamamen dijital bir mega yat, 650 bin dolar gibi inanılmaz bir fiyata alıcı buldu. Bu yatta gerçek bir mega yatta bulunabilecek her detay mevcuttu, ancak her şey sanaldı ve fiziksel olarak dokunulamıyordu.
Balonun Sönmesi ve Geriye Kalanlar
Ancak bu hızlı yükseliş, aynı hızla inişe geçti. Kısa süre önce gelecek vadeden yatırım araçları olarak lanse edilen dijital varlıkların büyük çoğunluğu, bugün neredeyse değersiz durumda. Bu durum, uzmanların uzun süredir dikkat çektiği gibi, sektörün dev bir spekülasyon balonu olduğu tezini güçlendirdi. Yaşanan sert düşüş, dijital varlık piyasasının henüz olgunlaşmadığını ve yatırımcıların bu alana temkinli yaklaşması gerektiğini bir kez daha ortaya koydu. Mevlüt Tezel'in analizinde de vurgulandığı üzere, pandeminin yarattığı özel koşulların sona ermesiyle birlikte, gerçek değer sunmayan birçok proje hızla değer kaybetti.
