Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edilen kanun teklifi, otomobillerde Özel Tüketim Vergisi'nin (ÖTV) belirlenmesinde yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Teklife göre, ÖTV oranı artık yalnızca motor silindir hacmine göre değil, aracın çekiş sistemine göre de farklılaştırılabilecek. Bu düzenleme, özellikle 4x4 çekiş sistemine sahip araçların vergi yükünü artırma potansiyeli taşıyor.
Düzenlemenin detayları ve kapsamı
Komisyonda kabul edilen teklif, Hazine ve Maliye Bakanlığı'na, motor silindir hacminin yanı sıra çekiş türünü de dikkate alarak ÖTV oranlarını belirleme yetkisi veriyor. Ancak teklif metninde hangi çekiş türlerinin (4x2, 4x4, plug-in hibrit, elektrikli vb.) nasıl sınıflandırılacağı ya da uygulanacak spesifik ÖTV oranlarına ilişkin ayrıntı yer almıyor. Bu yetkinin kullanımı, ileride çıkarılacak Cumhurbaşkanı kararlarına bırakılmış durumda.
Komisyon Başkanı Mehmet Muş'tan açıklama
Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı Mehmet Muş, düzenlemenin amacını şu sözlerle açıkladı: "ÖTV belirleniyorken sadece motor silindir hacmi değil, çekiş gücüne de bakılsın. Yapılacak diye değil ama dikkate alınması için yetki veriyoruz. Bu da 4x4'se farklı, 4x2'yse farklılaştıracak bir imkân veriyor. Yani, motor gücünün yanında çekiş gücünü de eklemiş oluyoruz."
Olası etkiler: Elektrikli ve 4x4 araçlar
Uzmanlar, teklifin yasalaşması halinde özellikle çift motorlu ve dört tekerlekten çekişli elektrikli modellerde ÖTV artışı yaşanabileceğini belirtiyor. Aynı motor hacmine sahip 4x2 ve 4x4 araçlar arasında vergi farkı oluşması, tüketici tercihlerini de etkileyebilir. Örneğin, 1600 cc motor hacmine sahip bir 4x4 aracın ÖTV'si, aynı hacimdeki 4x2 araca göre daha yüksek olabilecek.
Geçmiş düzenleme: 2025'teki ÖTV revizyonu
ÖTV'deki son büyük değişiklik, bundan yaklaşık bir yıl önce, Haziran 2025'te sunulan ve 24 Temmuz 2025'te Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren kanun teklifiyle yapılmıştı. O düzenlemeyle en düşük ÖTV oranı yüzde 70 olarak belirlenmiş; yüzde 75, yüzde 90, yüzde 100 ve yüzde 170 gibi yeni oranlar hayata geçirilmişti. Plug-in hibrit otomobillerde en düşük ÖTV oranı yüzde 30'dan yüzde 45'e, elektrikli otomobillerde ise yüzde 10'dan yüzde 25'e yükseltilmişti. Düzenlemenin en dikkat çeken başlığı ise 4x4 pick-up modellerde ÖTV oranının yüzde 4'ten yüzde 50'ye çıkarılması olmuştu.
Yeni teklifin getireceği değişiklikler
Mevcut teklif, 2025'teki düzenlemenin ardından ikinci adım olarak değerlendiriliyor. 4x4 pick-up'ların ÖTV'si geçen yıl ciddi oranda artırılmışken, şimdi de binek tipi 4x4 araçların benzer bir vergi artışıyla karşı karşıya kalabileceği konuşuluyor. Teklifin yasalaşması durumunda, otomotiv sektöründe fiyat dengesi yeniden şekillenebilir. Tüketicilerin 4x4 araçlara olan talebinin azalması, buna karşılık 4x2 araçlara yönelimin artması bekleniyor.
Sonuç ve beklentiler
Kanun teklifinin genel kurulda görüşülmesi ve yasalaşması halinde, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın çekiş sistemine göre ÖTV oranlarını belirlemesi için bir yıl içinde Cumhurbaşkanı kararı yayımlaması gerekiyor. Otomotiv dernekleri ve tüketici örgütleri, düzenlemenin piyasa üzerindeki etkilerini yakından takip ediyor. Özellikle elektrikli araçlara yönelik teşvik politikalarıyla çelişebilecek bir vergi artışının, yeşil dönüşüm hedeflerini olumsuz etkileyebileceği uyarısı yapılıyor.
