Londra merkezli uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember tarafından yayınlanan yeni analiz, Türkiye'nin elektrikli otomobil pazarında kaydettiği önemli ilerlemeyi ortaya koydu. Rapora göre Türkiye, elektrikli araç satışlarında Avrupa'da dikkat çeken bir eşiği aşarak önemli bir başarıya imza attı.
Satış Oranlarında AB Ortalamasına Ulaşıldı
Geçtiğimiz yıl Türkiye'de satılan yeni otomobillerin yaklaşık yüzde 17'si tamamen elektrikli araçlardan oluştu. Bu oranla Türkiye, ilk kez Avrupa Birliği genelindeki yüzde 17'lik elektrikli araç satış payını yakaladı. Söz konusu oranın 2024 için yüzde 10 olarak hesaplandığı göz önüne alındığında, yaşanan büyümenin boyutu daha net anlaşılıyor.
Avrupa'nın Dördüncü Büyük Pazarı
Elektrikli otomobil satışları 2025'te yıllık bazda yüzde 80 artış göstererek yaklaşık 190 bine ulaştı. Bu satış hacmiyle Türkiye, Almanya, İngiltere ve Fransa'nın ardından Avrupa'nın en büyük dördüncü elektrikli otomobil pazarı haline geldi. Türkiye ayrıca Avrupa'nın önemli elektrikli araç pazarları olan Norveç, Hollanda ve Belçika'yı geride bıraktı.
Türkiye'nin aynı sıralamada 2023'te 9'uncu sırada yer aldığı düşünüldüğünde, elektrikli araç satışlarının bu dönemden itibaren ne kadar hızlı bir artış eğilimine girdiği açıkça görülüyor.
Enerji İthalatına Etkisi Henüz Sınırlı
Elektrikli otomobil satışlarındaki güçlü artışa rağmen Türkiye'de trafiğe kayıtlı otomobillerin henüz yüzde 2'si elektrikli ve fosil yakıtlı araçlardan oluşuyor. Geçen yılın ocak-kasım döneminde Türkiye'de benzin tüketimi önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 16, ham petrol ithalatı da yüzde 5,3 arttı. Bu açıdan, elektrikli araç satışlarındaki büyümenin enerji ithalatını azaltmak için henüz yeterli seviyeye ulaşmadığı anlaşılıyor.
Yenilenebilir Enerji ve Elektrifikasyonun Önemi
Ember'in analizine göre, elektrik üretiminde yenilenebilir enerjinin payı artarken, ulaşım sektöründe elektrifikasyon da enerji ithalatını azaltmak açısından kritik önem taşıyor. Türkiye'de elektrik sektöründe halihazırda inşaat halinde olan fosil yakıtlı santral bulunmazken, 2025'te devreye alınan yeni santrallerin tamamı yenilenebilir enerji kaynaklarından oluştu.
Büyük Potansiyel ve İki Temel Neden
Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan, analize ilişkin değerlendirmesinde Türkiye'de elektrikli otomobil satışlarındaki artışta iki temel nedenin öne çıktığını belirtti. Alparslan'ın açıklamaları şu şekilde:
- İlk olarak, Türkiye'de üretimi yapılan yerli elektrikli otomobil markası dahil olmak üzere piyasaya sunulan yeni ve görece uygun fiyatlı modeller, elektrikli araçlara erişimi artırdı.
- İkinci olarak da otomobil markalarının Türkiye'de uygulanan vergilendirme sistemine uyumlu modeller geliştirmesi, 2024 ve 2025 yıllarında satışların hızlanmasını sağladı.
Elektrik üretiminde yenilenebilir enerjinin payının artması kadar, tüketimde elektriğe geçişin de kritik bir öneme sahip olduğunu dile getiren Alparslan, şu önemli tespitlerde bulundu:
"Türkiye’de elektrikli otomobiller yaygınlaşmaya başlasa da, yenilenebilir enerji ve elektrikli araçlarla enerji ithalatını düşürmek için henüz hayata geçirilmemiş büyük bir potansiyel var. Ulaşımda elektrikli araçlara geçişin hızlanması, araç fiyatlarını uygun seviyelerde tutacak vergilendirme politikaları ve artan yenilenebilir enerji kapasitesiyle birlikte Türkiye'nin enerji ithalatını azaltma potansiyelini önemli ölçüde güçlendirebilir."
Bu açıklamalar, Türkiye'nin elektrikli araç pazarındaki mevcut başarısının yanı sıra, enerji bağımsızlığı yolunda atılması gereken adımları da net bir şekilde ortaya koyuyor.
