Esnaftan Yemek Kartı İsyanı: 'Sistem Emekçinin Sırtından Para Kazanıyor'
Türkiye genelinde gıda sektöründe hizmet veren restoran ve lokanta işletmecileri, özellikle kurumsal firmaların vazgeçilmezi haline gelen yemek kartları nedeniyle ciddi bir mali kıskacın içine sıkışmış durumda. Setcard ve Multinet gibi firmaların uyguladığı yüksek komisyon oranları ile uzun ödeme vadeleri, esnafı adeta bir 'komisyon kıskacı' ile karşı karşıya bırakıyor.
'Camlarımız Kart Etiketleriyle Dolu Ama Sistem Belimizi Büktü'
Restoran sahibi Savaş Öztürk, yaşadıkları mağduriyeti şu sözlerle anlatıyor: 'Kurumsal firmalarla çalıştığımız için bu kartları kullanmaya mecburuz. Müşteriden ödemeyi alıyoruz ancak paramıza kavuşmamız 30 günü buluyor. Erken ödeme almak istediğimizde komisyon oranları fırlıyor. Yüzde 10 komisyonun üzerine bir de fatura kestiğimiz için KDV yükü biniyor. Toplam kesinti yüzde 20’leri buluyor. Nakit akışını sağlamak için yüksek komisyonu kabul edip paramızı erkenden almaya çalışıyoruz, bu sefer de kârımız eriyor. Camlarımız kart etiketleriyle dolu ama bu sistem esnafın belini büküyor.'
'Bu Sistem Mantık Dışı, Hiçbir Şubemde Kullandırmıyorum'
Yüksek komisyon oranları nedeniyle şubelerinde yemek kartı kullanımını tamamen durduran işletmeci Fikret Gül ise duruma tepkisini şöyle dile getiriyor: 'Biz sabah erkenden kalkıp ateşin başında bin bir emekle çalışıyoruz. Ancak birileri kurulmuş bir sistem üzerinden, hiçbir emek harcamadan yüzde 10'dan yüzde 40'a varan komisyonlar alıyor. Bu sistem emekçinin sırtından para kazanma sistemidir. Ben bu yüzden hiçbir şubemde kullandırmıyorum. Aylık ödemeler nedeniyle esnafın kirası, elektriği, suyu beklemek zorunda kalıyor. Kendi paranızla rezil oluyorsunuz. Ben niye emeğimi bu firmalara vereyim? Bu mantık dışı bir olay.'
Esnaf Çözüm Bekliyor: Komisyonlara Üst Sınır, Vadeler Makul Olsun
Özellikle Setcard ve Multinet gibi yaygın kullanılan kartlarda yaşanan komisyon sıkıntısı, gıda sektöründeki pek çok işletmeyi benzer bir yol ayrımına getirmiş durumda. Esnaf, iki zor seçenek arasında kalıyor:
- Kurumsal müşterileri kaybetmemek için yüksek komisyonları ve uzun vadeleri kabullenmek,
- Veya sistemi tamamen reddederek müşteri kaybı riskini göze almak.
Bu durum karşısında esnafın talepleri net:
- Komisyon oranlarına üst sınır getirilmesi,
- Ödeme vadelerinin makul seviyelere çekilmesi,
- Vergi yükünün hafifletilmesi.
Sektör temsilcileri, yetkililerin bu konuda acil adım atmasını ve esnafın nefes almasını sağlayacak düzenlemeler yapılmasını bekliyor. Aksi takdirde, birçok işletme için bu sistemin sürdürülemez hale geleceği uyarısında bulunuyorlar.
