Bellek Fiyatlarında Tarihi Yükseliş: Hiper Boğa Dönemi Başladı
Teknoloji dünyasını derinden sarsan bellek ve RAM krizi, tüketicileri yüksek fiyatlar ve tedarik sorunlarıyla karşı karşıya bırakıyor. Akıllı telefonlardan bilgisayarlara kadar her cihazı etkileyen bu durum, özellikle yapay zeka uygulamalarının patlamasıyla daha da derinleşti. Şimdi ise bellek piyasası, yeni bir "hiper boğa" fazına girerek 2018'deki tarihi zirveyi gölgede bırakıyor.
Fiyat Seyri: Tarihi Rekorlar Kırılıyor
Bellek fiyatlarındaki yükseliş, sektörün kritik göstergelerinden biri olan 64GB RDIMM modüllerinde net bir şekilde görülüyor. Bu modüllerin fiyatı, 2025'in üçüncü çeyreğinde 255 dolardan dördüncü çeyrekte 450 dolara fırladı. Analistlere göre, bu ivme 2026 Mart'ına kadar devam edecek ve fiyatlar 700 dolara ulaşacak. Piyasanın hiper boğa evresi, tedarikçilerin elini güçlendirirken, yapay zeka odaklı talebin etkisiyle 2018 zirvesini aşmış durumda.
Counterpoint Research'ün Memory Price Tracker verileri, bellek piyasasındaki hiper boğa evresinin en net kanıtını sunuyor. 2025'in üçüncü çeyreğinden 2026'nın ikinci çeyreğine kadar DRAM ve NAND fiyatlarındaki çeyreklik değişimler özetleniyor. Özellikle sunucu odaklı DRAM tarafında fiyatlar roket gibi fırlarken, NAND tarafında da önemli artışlar dikkat çekiyor.
DRAM tarafında öne çıkanlar:
- 64GB RDIMM DDR5: Q3 2025'ten itibaren sırasıyla %75, %40, %20 artışlarla zirve yapıyor.
- 8GB SoDIMM DDR4 (laptop/bütçe segmenti): %50, %50, %20 ile daha dengeli ama yine de sert bir yükseliş gösteriyor.
- Genel trend: 2025 Q4 ve 2026 Q1 en yüksek sıçrama çeyrekleri olarak öne çıkıyor.
NAND tarafında durum:
- 12GB LPDDR5X + 256GB UFS 4.0 (akıllı telefon amiral gemileri): %50, %20, %10 ile artış sürüyor.
- Yüksek kapasiteli depolama (1024GB NVMe): %25, %20, %15 civarında daha ılımlı ama istikrarlı bir yükseliş kaydediyor.
1000 Dolar Eşiği: Sürpriz Olmayacak
Fiyatlardaki bu yukarı yönlü hızlı hareketlenme, 2026'ın devam eden günlerinde daha da artacak gibi görünüyor. Uzmanlar, bellek fiyatlarının 1000 dolar sınırını aşmasının şaşırtıcı olmayacağını belirtiyor. Gigabayt başına fiyatın 1.95 dolara çıkması bekleniyor ki bu, 2018'deki gigabayt başına 1.00 dolar olan tarihi zirvenin neredeyse iki katına denk geliyor. Bu seviye, özellikle sunucu ve yüksek performanslı cihaz üreticilerini zorlayacak.
BOM Maliyetlerinde Yapısal Değişim
Bellek fiyatlarındaki artış, donanım üreticilerinin malzeme faturasını (BOM) kökten değiştiriyor. Bu değişim, tüm ekosistemi etkileyerek maliyet yapılarını yeniden şekillendiriyor. Akıllı telefonlar bu yükselişten en çok etkilenen alanlardan biri. Örneğin, 2025'te iPhone 17 Pro Max'in BOM'unda bellek oranı %10'u aşarken, bu oran 2020'deki iPhone 12 Pro Max'te sadece %8'di.
16GB-24GB LPDDR5X RAM ve 512GB-1TB UFS 4.0 depolama ile donatılmış amiral gemisi modellerde, bellek maliyeti toplam BOM'un %20'sini veya daha fazlasını oluşturabilir. Bu durum, tüketici fiyatlarını doğrudan yukarı çekecek. Eski teknolojilere yönelik arz da hızla eriyor. Samsung ve SK Hynix gibi devler, hatta Çinli CXMT gibi oyuncular, üretimi yüksek kar marjlı sunucu DDR5'e kaydırıyor. Bu pivot, LPDDR4 ve eMMC gibi eski standartların tedariğini sıkıştırarak, bütçe dostu cihaz üreticilerini zor durumda bırakıyor.
GPU'ları da Vuran Süreç
Yapay zekanın patlayan bellek ihtiyacı, RAM krizini tetikledikten sonra şimdi grafik kartı pazarını da sarsıyor. Nvidia RTX 50 serisi ve AMD RX 9000 serisi modellerde %10 ila %20 arasında fiyat artışı bekleniyor. Tayvanlı büyük üreticiler MSI, Asus ve Gigabyte'ın RAM maliyetlerindeki yükseliş nedeniyle sessiz zamlara başladığı belirtiliyor. Çin kaynaklı raporlar, bu artışların "fiyat revizyon döngüsünün başlangıcı" olabileceğini vurguluyor.
Nvidia düşük RAM'li modelleri (RTX 5060, 5060 Ti gibi) önceliklendirirken, yüksek kapasiteli üst seviye kartlar (RTX 5080, 5090) raflarda azalabilir ve fiyatları daha da yükselebilir. AI kaynaklı RAM kıtlığının devamı niteliğindeki bu gelişme, oyun bilgisayarı ve içerik üreticisi sistemlerini alan tüketicileri doğrudan etkiliyor.
Tedarik Görünümü: Yatırımlar Artıyor Ama Rahatlama Yavaş
DRAM üretimi 2026'da yıllık %24 büyüme gösterecek olsa da, talep-arz açığı kapanmıyor. Sermaye harcamaları (capex) artsa bile, yeni kapasitelerin devreye girmesi zaman alacak. Bu durum, fiyat rallisinin 2026 boyunca devam etmesine zemin hazırlıyor ve teknoloji sektörünü uzun vadeli bir dönüşüme sürüklüyor.
Bu oranlar, yapay zeka ve veri merkezi talebinin DRAM'ı nasıl domine ettiğini, buna karşın akıllı telefon ve tüketici SSD'lerinde NAND'ın da maliyet baskısı altında kaldığını net bir şekilde ortaya koyuyor. Fiyatlardaki bu ivme, 2026 boyunca donanım üreticilerinin BOM yapılarını ve nihai tüketici fiyatlarını doğrudan yukarı çekmeye devam edecek.
DRAM ve NAND Nedir? Bellek Türlerinin Temel Farkı
Bellek fiyatlarındaki bu tarihi yükselişi anlamak için iki ana teknolojiyi bilmek gerekiyor: DRAM (Dynamic Random Access Memory) ve NAND.
DRAM, bilgisayarlar, sunucular ve yüksek performanslı cihazların "çalışma belleği" olarak kullandığı geçici bellek türüdür. Elektrik kesildiğinde veriler silinir, yani RAM olarak bildiğimiz şeyin ta kendisidir. Günümüzde en çok kullanılan türleri DDR4 ve DDR5'tir. Özellikle yapay zeka modelleri, veri merkezleri, bulut sunucuları ve oyun bilgisayarları gibi yüksek bant genişliği isteyen sistemlerde DRAM talebi patlama yaptı. 64GB RDIMM DDR5 gibi sunucu modüllerindeki fiyat sıçramaları da büyük ölçüde bu talepten kaynaklanıyor.
NAND Flash ise akıllı telefonlar, SSD'ler, USB bellekler ve taşınabilir depolama birimlerinde kullanılan kalıcı (non-volatile) bellek teknolojisidir. Elektrik kesilse bile veriler silinmez. UFS 4.0, NVMe SSD'ler ve eMMC gibi depolama çözümlerinin temelini oluşturur. NAND fiyatları da son dönemde yükselse de, DRAM kadar sert sıçramalar yaşamadı çünkü AI odaklı talep daha çok DRAM tarafında yoğunlaşıyor. Ancak yüksek kapasiteli telefonlar (512GB–1TB) ve hızlı SSD'lerde NAND maliyeti de BOM'un önemli bir parçası haline geldi.
Kısacası DRAM, çalışma belleği (RAM) olarak elektrik kesilince veri gidiyor. AI ve sunucu talebiyle fiyatlar roket gibi fırladı ve 2026 sonuna kadar rekora koşması bekleniyor. NAND ise depolama belleği (SSD, telefon hafızası) olarak veriyi kalıcı tutuyor. Bu alandaki artış DRAM kadar dramatik olmasa da fiyatların yerinde durmadığı bir gerçek.
