Cep Telefonları Dijital Kumar Bağımlılığını Kolaylaştırıyor: SODİGEM Müdürü Uyardı
Anadolu Üniversitesi Sosyal Medya ve Dijital Güvenlik Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezi (SODİGEM) Müdürü Prof. Dr. Adile Aşkım Kurt, cep telefonlarının sağladığı "erişilebilirlik ve mekansızlık" özelliklerinin, dijital kumar bağımlılığını sanal ortamda çok daha kolay hale getirdiğini bildirdi. Kurt, bu durumu "çağın kanseri" olarak adlandırarak, dijital kumarın ciddi bir kesimi etkileyen bir sarmal olduğunu vurguladı.
Dijital Kumarın Yaygınlaşması ve Etkileri
Prof. Dr. Kurt, dijital kumarın fiziksel kumarın yerini alarak, sanal ortamda erişilebilirlik ve mekansızlık sayesinde kolayca ulaşılabilir hale geldiğini belirtti. "Cebimizdeki 'casino' olarak adlandırılıyor" diyen Kurt, cep telefonları aracılığıyla anonim kalarak ve fiziksel ortam gerektirmeden bu sarmala dahil olunduğunu açıkladı. Başlangıçta masum görünen davranışların, oyunlaştırma öğeleriyle bireyleri aktif tutarak bağımlılığa sürüklediğini ifade etti.
Araştırma Sonuçları: Çarpıcı Veriler
Yakın zamanda yapılan bir araştırmanın sonuçlarına göre, Yeşilay Danışmanlık Merkezi'ne (YEDAM) sanal kumar bağımlılığı nedeniyle başvuran yaklaşık 14 bin kişinin verileri üzerinden önemli bulgular elde edildi. Kurt, başvuranların yaklaşık yüzde 85'inin bir iş sahibi olduğunu ve eğitim seviyesine bakıldığında yüzde 86'sının lise ve üstü mezun olduğunu aktardı. Bu grubun içinde yüzde 24'ünün üniversite veya yüksek lisans mezunu bireylerden oluştuğu belirtildi. En çarpıcı bulgu ise cinsiyet dağılımında ortaya çıktı: yüzde 97 oranında erkeklerin bu sarmalın içinde olduğu tespit edildi.
Bağımlılığın Psikolojik ve Sosyal Boyutları
Dijital kumar bağımlılığının başlangıçta spor müsabakalarıyla ilgili "kupon yapma" gibi basit gerekçelerle başladığını dile getiren Kurt, bireyde kontrolün kendisinde olduğu hissinin yaratıldığını söyledi. Ödül beklentisiyle ilişkili dopamin salgısının gecikmesi, bağımlılığın ilerlemesine neden oluyor. Kurt, başvuranların yüzde 54'ünün casino oyunlarından muzdarip olduğunu ve yüzde 58'inin bu sürece arkadaş çevresi etkisiyle başladığını vurguladı. Bağımlılığın, ailevi sorunlar, yalan söyleme alışkanlıkları ve şiddet eğilimleri gibi istenmeyen sonuçlara yol açabildiği belirtildi.
Gençler ve Ekonomik Faktörler
Prof. Dr. Kurt, gençlerin de bu sarmala düştüğünü ifade ederek, bunun nedenlerini şöyle açıkladı: "Günümüzün zor ekonomik koşullarını iyileştirmek adına daha kolay yoldan hızlı para kazanma ve statü atlama hedefleri, gençleri dijital kumar bağımlılığına itiyor." Beyindeki dopamin salgısının bu süreci desteklediğini ekleyen Kurt, ailelere önemli görevler düştüğünü söyledi.
Önleme Çabaları ve Uluslararası Örnekler
Dijital bağımlılığın önlenmesi için farklı yaptırımların gerekli olduğunu belirten Kurt, Bilgi Teknolojileri Kurumu'nun 2024 yılında yaklaşık 375 bin web sitesini erişime engellediğini ancak bunun yeterli olmadığını, çünkü sitelerin farklı isimler altında yeniden açılabildiğini açıkladı. Uluslararası örnekler olarak Almanya'daki limit sistemini ve İngiltere'deki "Gamstop" düzenlemesini örnek gösterdi. Bu sistemlerde, bireylerin belirli sınırlar içinde oynayabildiğini veya merkezi olarak engellenebildiğini ifade etti.
Sonuç olarak, Prof. Dr. Adile Aşkım Kurt, dijital kumar bağımlılığının yaygınlaşmasında teknolojinin rolüne dikkat çekerek, ailelerin ve bireylerin farkındalığının artırılması gerektiğini vurguladı.
