Türkiye 5G Ekosistemini Yerli Firmalarla Güçlendiriyor
Haberleşme Teknolojileri Kümelenmesi (HTK) Genel Sekreteri Güneri Dürmüş, Türkiye'nin 5G teknolojisi alanında yerli ekosistemini güçlendirmek için önemli adımlar attığını açıkladı. Dürmüş, geçtiğimiz yıl gerçekleştirilen haberleşme envanteri çalışması kapsamında, bir mobil operatöre satılabilecek 1000'den fazla ürün ve hizmet bulunduğunu belirtti.
Yerli Ürün Oranları Artıyor
Dürmüş, HTK'nin kuruluşundan bu yana 9 yıldır 4,5G'de yerli ürün oranlarını artırma ve 5G teknolojilerini geliştirme vizyonuyla çalıştığını vurguladı. Uçtan Uca Yerli ve Milli 5G Haberleşme Şebekesi (UUYM5G) Projesi'nin 2018'de başlatıldığını ve Mart 2021'de sonuçlandırıldığını aktaran Dürmüş, bu projenin devamında 14 firmanın 5G Yeni Nesil Haberleşme Şebekesi çağrısına başvurduğunu ifade etti.
Proje kapsamında 8 ürünün tamamlandığını, 6 ürünün ise 2026 yılı içinde tamamlanmasının hedeflendiğini söyleyen Dürmüş, 27'den fazla firmanın 5G ürünleri olduğunu bildiklerini dile getirdi. Ayrıca, 5G şebekesinin farklı bileşen ve altyapılarına hizmet edecek ürünlerin de HTK üyesi firmalarca hazırlandığını ekledi.
Rekabet ve Devlet Desteği
Dünyada hakim uluslararası 4 büyük ürün sağlayıcı firmayla rekabetin kolay olmadığını vurgulayan Dürmüş, HTK bünyesindeki birçok firmanın 30 yıllık tecrübeleri ve dünyada milyarlarca GSM abonesine dokunan ürünleriyle iddialı konumda olduğunu belirtti. Ancak, firmaların sınırlı öz kaynakları ve desteklerin rekabetçilik için düşük düzeyde kalmasının gelişim hızını sekteye uğrattığını ifade etti.
Dürmüş, "Sınırımızda ve yakın coğrafyamızda yaşanan savaşlar, kendi teknolojimizi geliştirmenin gelecekte ne kadar kıymetli olacağı derslerini bize veriyor. Bunun için konunun bir devlet ve bağımsızlık stratejisi kapsamında yönetilmesi sadece haberleşme sektörümüz için değil, ülkemizin bağımsızlığı için de kritik önemdedir" dedi.
Milli Ürün Çalıştayları ve Yerlilik Oranları
4,5G lisans yükümlülüğü kapsamında getirilen yüzde 45 yerlilik oranının 2017'de yaklaşık yüzde 2 civarındayken 2025'te operatörlerin açıkladığı rakamlarla yüzde 50'leri aştığını belirten Dürmüş, aynı başarının 5G'de de yakalanacağına inandıklarını söyledi. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından 5G ihale şartlarında 'yerli malı' yanında 'milli haberleşme ürünü' yükümlülüğünün de getirildiğini hatırlattı.
Bu kapsamda mobil operatörlerle AR-GE çalışmaları yanında, 2025 yılında Vodafone, Turkcell ve Türk Telekom ile 'Milli Ürün Çalıştayları' düzenlendiğini aktaran Dürmüş, bu çalıştaylar sonucunda 'Mobil Haberleşme Ürün ve Hizmet Envanteri'nin oluşturulduğunu ifade etti. Çalıştaylarda görüşme yapılan firmaların yüzde 56'sında 5G ürünlerinin olduğu, yüzde 73'ten fazla firmayla ürün geliştirilebileceği görüldü.
İhracat Potansiyeli ve Geniş Ürün Yelpazesi
Dürmüş, HTK çatısı altındaki 160 üyenin mobil, sabit, uydu haberleşmesi gibi birçok alanda binlerce ürün ve hizmet ürettiğini belirtti. Firmaların yalnızca nihai ürün geliştirmekle kalmadığını, aynı zamanda yazılım, donanım, çip tasarımı, test ve entegrasyon gibi birçok alanda değer zincirinin farklı halkalarında yer aldığını vurguladı.
"Geliştirilen ürünlerin önemli bir kısmı yalnızca iç pazar için değil, aynı zamanda uluslararası pazarlara yönelik olarak da tasarlanmakta ve bazı firmalarımız tarafından farklı ülkelere ihracatı gerçekleştiriliyor" diyen Dürmüş, bu durumun Türkiye'de 5G teknolojilerinin geliştirilmesi ve sürdürülebilir bir haberleşme ekosisteminin oluşması açısından önemli bir avantaj sağladığını sözlerine ekledi.
5G'nin Endüstriyel Etkisi
Serbest Telekomünikasyon İşletmecileri Derneği (TELKODER) Başkanı Halil Nadir Teberci de 5G'nin yalnızca daha hızlı mobil internet değil, dijital sanayinin, akıllı üretimin ve veri odaklı ekonominin temel taşı olduğunun altını çizdi. Teberci, 5G'nin dar bir çerçevede değil, bir ekosistem içindeki önemini fark ederek hayata geçirmenin büyük önem taşıdığını ifade etti.
Teberci, "5G sadece tüketici odaklı mobil hizmet perspektifiyle değerlendirilmemeli, endüstriyel kullanım senaryoları, yerel ihtiyaçlar ve özel ağ modelleri geri planda bırakılmamalıdır" dedi. 5G'nin ana değerinin sadece cep telefonunda değil, fabrikada, limanda, OSB’de, hastanede ve kampüste üretileceğini vurgulayan Teberci, bu alanlar dikkate alınmadan yapılan 5G planlamasının teknolojinin potansiyelini sınırlı tutacağını söyledi.
Teberci ayrıca, Türkiye'nin hedefinin belirli bir teknoloji ekosistemine bağımlı olmak değil, güvenli, rekabetçi ve sürdürülebilir bir telekom altyapısı kurmak olması gerektiğini belirtti. Bu hedef doğrultusunda, çok tedarikçili yapı, açık ağ mimarileri, yerli teknoloji geliştirme politikaları ve güçlü fiber altyapıların birlikte ele alınması gerektiğini ifade etti.
