İşçilerin sağlık raporu kullanması durumunda işten çıkarılma riski, belirli kanuni sürelere tabidir. 4857 Sayılı İş Kanunu'na göre, işverenin işçiyi derhal işten çıkarabilmesi için rapor süresinin ihbar süresi artı altı haftayı aşması gerekir. Aksi halde işçi, işe iade davası açarak hakkını arayabilir.
Derhal Fesih Hakkı ve Süreler
İşveren, işçinin hastalık, kaza, doğum veya gebelik gibi nedenlerle aralıksız rapor kullanması halinde, bu sürenin ihbar süresi + 6 haftayı geçmesi durumunda ihbar süresini beklemeden iş akdini feshedebilir. Doğum ve gebelikte bu süre, 24 haftalık analık izninin bitiminden itibaren başlar.
İhbar Süreleri
- 6 aydan az çalışan: 2 hafta
- 6 ay – 1,5 yıl: 4 hafta
- 1,5 – 3 yıl: 6 hafta
- 3 yıldan fazla: 8 hafta
Derhal fesih hakkı, bu sürelere 6 hafta eklenerek hesaplanır. Örneğin, 6 aydan az çalışan işçi için toplam süre 8 hafta (56 gün) olduğunda işveren fesih hakkını kullanabilir.
İhbar Tazminatı ve Kıdem Tazminatı
Süre aşımı nedeniyle işten çıkarılan işçi ihbar tazminatı alamaz; ancak kıdem tazminatına hak kazanır. İşveren, kıdem tazminatını ödemekle yükümlüdür.
Sık Rapor Kullananlar İçin Durum
İşveren, sık rapor kullanımının iş yerinde olumsuzluk yarattığı gerekçesiyle işçiyi işten çıkarabilir. Ancak, 30 veya daha fazla işçi çalıştıran iş yerlerinde 6 aydan uzun süredir çalışan işçi, işe iade davası açabilir. Mahkeme, işverenin olumsuzluk iddiasını ispatlamasını ister. İşçi davayı kaybetse bile ihbar ve kıdem tazminatını alır.
Yargıtay Kararları ve Süre Sınırlamaları
Kanuna göre, derhal fesih hakkı, sürenin dolduğu tarihten itibaren 6 iş günü içinde kullanılmalıdır. Aksi halde hak kaybolur. Sık rapor kullanımı durumunda ise Yargıtay, işçinin 2 aylık makul süre içinde çıkarılabileceğini, bu sürenin aşılması halinde feshin geçersiz sayılacağını belirtmektedir.
