Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan araştırmaya göre, geçen yıl hane halklarının en fazla israf ettiği gıda grupları taze meyve-sebze ve ekmek olarak belirlendi. Bu gıdaların büyük ölçüde bozulma nedeniyle tüketilemediği kaydedildi.
En fazla israf edilen gıda grupları
Araştırma sonuçlarına göre, geçen yıl en fazla israf edilen gıda grubu yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebze oldu. Bu grubu yüzde 32,5 ile ekmek takip etti. Diğer israf edilen ürün grupları arasında yüzde 15,1 ile süt ve süt ürünleri, yüzde 5,9 ile kuru bakliyat yer aldı. Makarna ile et ve et ürünlerinin israf edilme oranı ise yüzde 2,7'şer ile diğer gruplara göre daha düşük seviyede kaldı.
İsrafın ana nedeni bozulma
Gıda ürünlerinin çöpe atılma nedenleri incelendiğinde, bozulma yüzde 74,4 ile açık ara ilk sırada yer aldı. Tüketicilerin yüzde 12,1'i son kullanma tarihinin geçmesi, yüzde 6,3'ü ise fazla satın alınması veya pişirilmesi nedeniyle gıdaları israf ettiğini belirtti. Hane halkının yüzde 84'ü gıda ürünlerini hiçbir zaman çöpe atmadığını ifade ederken, nadiren çöpe attığını söyleyenlerin oranı yüzde 12,7, sıklıkla çöpe attığını belirtenlerin oranı ise yüzde 0,3 oldu.
Alışveriş alışkanlıkları
Tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarına bakıldığında, 2025 yılında yüzde 54,4'ünün alışverişe liste yaparak çıktığı görüldü. Ürünün fiyatını takip ederek alışveriş yapanların oranı yüzde 14,9 iken, plansız alışveriş yapanların oranı yüzde 14,4 olarak belirlendi. Gelir gruplarına göre değerlendirildiğinde, en düşük gelir grubundaki hane halklarının alışveriş listesi yapma oranı (yüzde 57,3), en yüksek gelir grubuna (yüzde 49,9) göre daha yüksek çıktı.
İsrafı önleme yöntemleri
Gıda israfını engellemek için başvurulan yöntemler arasında, tüketilemeyen gıdaların hayvanlara verilmesi öne çıktı. 2024 yılında yüzde 27,3 olan bu oran, 2025 yılında yüzde 28,7'ye yükseldi. Gelir düzeyi en düşük olan grupta tüketilemeyen gıdaları hayvanlara verme oranı yüzde 35,9 iken, en yüksek gelir grubunda bu oran yüzde 27,8 oldu. Ayrıca, tüketicilerin yüzde 83,6'sı gıda israfını engellemek için bireysel olarak elinden geleni yaptığını ifade etti.
