Belediye Başkanlarına Kıdem Tazminatı Ödenebilir mi?
Bir dönem belediye başkanlığı yapmış kişilerin, görev sürelerine ilişkin kıdem tazminatı alıp alamayacakları sıkça sorulan bir hukuki sorudur. Bu konu, 4857 sayılı İş Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu gibi mevzuatlar çerçevesinde değerlendirilmektedir.
İş Kanunu Kapsamında Belediye Başkanlarının Statüsü
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesine göre, işçi tanımı "bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişi" olarak yapılmıştır. Belediye başkanları ise 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun uyarınca seçimle göreve gelmektedir. Dolayısıyla, belediye başkanları bir iş sözleşmesine dayalı olarak çalışmadıkları için İş Kanunu kapsamında değerlendirilmemektedir.
Bu nedenle, belediye başkanlarının kıdem tazminatı hakkı bulunmamaktadır. Kıdem tazminatı, 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesi ile düzenlenmiş olup, yalnızca bu kanuna tabi işçiler için geçerlidir.
Sosyal Güvenlik ve Emekli İkramiyesi Açısından Durum
Belediye başkanlarının sosyal güvenlik durumu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile düzenlenmektedir. Belediye başkanları, bu kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılmaktadır. Bu statü, işçilerin kapsandığı (a) bendinden farklıdır.
Emekli ikramiyesi konusunda ise şu hususlar öne çıkmaktadır:
- 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu kapsamında olan belediye başkanları, emekliye ayrıldıklarında kamu hizmet süreleri için emekli ikramiyesi alabilmektedir.
- Hizmet sürelerinin tamamı Emekli Sandığı'na tabi geçmeyen, ancak SSK veya BAĞ-KUR kapsamında sigortalılığı bulunan kişilerde, belirli şartlar altında emekli ikramiyesi ödenebilmektedir.
- Belediye başkanı görevi sona erdikten sonra farklı sigortalılık statülerinde çalışmaya devam edenlerde, emekli ikramiyesi hakkı değişkenlik gösterebilmektedir.
Sonuç ve Değerlendirme
Özetle, belediye başkanları seçimle göreve geldikleri ve işçi statüsünde olmadıkları için kıdem tazminatı hakkına sahip değildir. Ancak, sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında emekli ikramiyesi gibi haklar söz konusu olabilmektedir. Bu haklar, kişinin sigortalılık geçmişi ve hizmet sürelerine göre değişiklik göstermekte olup, her durumun ayrıca incelenmesi gerekmektedir.
Belediye başkanlığı yapmış kişilerin hakları konusunda kesin bir değerlendirme yapabilmek için, ilgili mevzuat hükümlerinin ve kişisel durumların detaylı olarak analiz edilmesi önem taşımaktadır.
