Engelli Araç Satışında Yeni Düzenleme: 5 Yıl Dolunca Cezasız Satış İmkanı
TBMM'de kabul edilen yeni düzenlemeyle engellilerin ÖTV'siz araç alım koşulları önemli ölçüde genişletildi. Yapılan değişiklikler, özellikle ortopedik engeli bulunan ve belirli kriterleri karşılayan bireylere ÖTV muafiyetiyle araç alımı imkanı sağlıyor.
Engelliler İçin ÖTV Muafiyeti Koşulları
Mevzuatta engellilere ÖTV indirimi değil, doğrudan ÖTV muafiyeti uygulanmaktadır. Engellilik durumuna göre muafiyet koşulları şu şekilde belirlenmiştir:
- Yüzde 90 ve üzeri engelliler: 10 yılda bir ÖTV'siz araç satın alabilirler. Aracı bizzat kullanma şartı bulunmamakla birlikte, sürekli tekerlekli sandalye veya sedye kullanımı gibi durumlarda araca özel tertibat yaptırılması zorunludur.
- Yüzde 90 altı engelliler: Engellilik oranından bağımsız olarak, sağlık raporunda "hareket ettirici aksamda özel tertibatlı araç kullanması gerekir" ibaresi bulunanlar ÖTV'siz araç alabilir.
Yeni Düzenlemenin Getirdiği Değişiklikler
TBMM'de yapılan son değişiklikle, ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan ve engel oranı yüzde 40 ve üzerinde olan bireyler de koşulları sağlamaları halinde ÖTV'siz araç alım hakkından yararlanabilecek. Bu kapsamda, engellilerin araç alım şartları şu şekilde belirlenmiştir:
- Aracın toplam bedeli (ÖTV ve diğer tüm vergiler dahil) 2 milyon 873 bin 972 TL'nin altında olmalıdır.
- Araçta en az yüzde 40 yerlilik oranı bulunmalıdır.
- ÖTV'siz araç alımı 10 yılda bir yapılabilmektedir.
Araç Satışında 5 Yıl Kuralı
Yeni düzenlemeyle getirilen en önemli değişikliklerden biri, ÖTV'siz alınan araçların satış koşullarıdır. Buna göre:
- ÖTV'siz satın alınan araçlar, genel olarak 10 yıl geçmeden satılamaz.
- Ancak, araç 5 yılını doldurduktan sonra cezasız olarak satılabilir.
- 5 yıl sonra aracını satan engelli birey, yeniden ÖTV'siz araç almak isterse 10 yıl beklemek zorundadır.
Örnek olarak, Nisan 2025'te ÖTV'siz araç satın alan bir engelli, bu aracını Nisan 2030'da cezasız satabilir. Ancak yeniden ÖTV'siz araç almak isterse Nisan 2035'e kadar beklemek zorundadır.
Özel Tertibat ve Araç Modelleri
ÖTV'siz satın alınan araçlarda, hareket ettirici aksam üzerinde özel tertibat yapılması gerekmektedir. Bu tertibatlar şunları içerir:
- Gaz, fren veya debriyaj pedallarında sabit düzenlemeler
- Manuel vites kolunun direksiyona taşınması veya uygun hale getirilmesi
- Sağ veya sol el/bacak kısıtlılıklarına göre hareket ettirici düzeneklerin eklenmesi
Otomatik vitesli araçlarda bile bu özel tertibatların yapılması zorunludur. Yüzde 40 yerlilik oranı şartı nedeniyle, Togg T10X ve T10F, Fiat Egea modelleri, Renault Clio, Megane ve Duster, Toyota Corolla ve C-HR, Hyundai i20 ve Bayon gibi araçlar ÖTV muafiyeti kapsamında alınabilmektedir.
Diğer Önemli Detaylar
Engellilerin araç alımıyla ilgili diğer önemli noktalar şunlardır:
- Akıl sağlığı yerinde olmayan 18 yaş üstü zihinsel engelli kişiler için mahkeme tarafından atanan vasi kararıyla araç alımı yapılabilir.
- 18 yaş altı engelliler için araç alımı, velayet sahibi ebeveynleri veya vasileri tarafından gerçekleştirilebilir.
- Araç 10 yıl geçmeden sel, heyelan, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hale gelirse, yeni bir araç alımında ÖTV ödenmez.
Bu düzenlemeler, engellilerin mobilite ihtiyaçlarını karşılamada önemli kolaylıklar sağlarken, araç alım ve satım süreçlerinde de net kurallar getirmektedir.
