Munzur Üniversitesi'nde Nesimi'nin Kayıp Şiirleri Keşfedildi
Munzur Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. İlyas Kayaokay, edebiyat dünyasında büyük yankı uyandıran önemli bir keşfe imza attı. Kayaokay'ın şahsi kütüphanesinde muhafaza ettiği özel bir yazma defter üzerinde yaptığı detaylı incelemeler, 14. yüzyılın büyük mutasavvıf şairi Nesimi'ye ait bugüne kadar bilinmeyen şiirlerin varlığını ortaya çıkardı.
Şam'daki Fransız Lazarist Koleji'ne Ait Özel Defter
Menşei Şam'daki Fransız Lazarist Koleji'ne dayanan ve 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başlarında istinsah edildiği düşünülen bu müstensihi meçhul defter, toplam 172 gazel içeriyor. Doç. Dr. İlyas Kayaokay'ın yürüttüğü karşılaştırmalı inceleme çalışmaları neticesinde, bu gazellerden altısının Türkiye ve Azerbaycan'da yayımlanan hiçbir divan neşrinde veya şiir mecmuasında kayıtlı olmadığı kesin olarak belirlendi.
Edebiyat Tarihi İçin Değerli Bir Katkı
Kayaokay, yaptığı açıklamada şu önemli noktalara değindi: "Yaptığımız tedkikler neticesinde, bu manzumelerden 23'ünün Hüseyin Ayan tarafından hazırlanan Türkçe Divan neşrinde yer almadığı belirlenmiştir. Bulunan 6 manzumenin ise Türkiye ve Azerbaycan'da yayımlanan hiçbir divan neşrinde veya şiir mecmuasında kayıtlı olmadığı tespit edilmiştir. Bu altı gazel, ilk defa Lazarist defteri aracılığıyla tespit edilmiştir ki bu çok kıymetli, dikkate değer bir nüshadır."
Misyoner Kurumların Kültürel İlgisi
Keşfin bir diğer dikkat çekici yönü ise, söz konusu nüshanın bir misyoner koleji defterinde kayıtlı olması. Kayaokay, bu durumun Osmanlı coğrafyasında faaliyet gösteren misyoner kurumların edebi ve kültürel metinlere olan ilgisini göstermesi bakımından ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. "Bu yazmanın çok özel bir Lazarist kolej defterinde kayıtlı olması, istinsahın hangi saikle gerçekleştirildiği sorusunu da gündeme getirmektedir" diyen Kayaokay, misyonerlerin önemli buldukları metinleri kaydetme alışkanlıklarına dikkat çekti.
Nesimi Divanı'nın Yeniden İnşası İhtiyacı
Doç. Dr. İlyas Kayaokay, mutasavvıf şairlerin divanlarının her zaman problemli bir yapı arz ettiğini belirterek, Nesimi'nin Türkçe Divanı'nın da yüzlerce nüshası bulunan karmaşık bir eser olduğunu ifade etti. "Ulaşılabilen bütün yurt içi ve yurt dışındaki nüshaların hatta şiir mecmualarının da dikkate alınmasıyla divanının tenkidli metninin yeniden kurulması elzemdir" şeklinde konuşan Kayaokay, bu değerli Lazarist nüshasının detaylarının bu yıl makale halinde ilim alemine duyurulacağını müjdeledi.
Bu keşif, hem Türk edebiyatı tarihine önemli bir katkı sağlarken hem de Osmanlı dönemindeki kültürel etkileşimlere dair yeni soruları gündeme getiriyor. Nesimi'nin kayıp şiirlerinin bulunması, edebiyat araştırmacıları için yeni ufuklar açacak nitelikte.
