Yavuz Donat, Özbekistan seyahatini ve başından geçenleri kaleme aldı. 11 Haziran 2026 Perşembe günü Taşkent'ten başlayan yolculuk, Semerkand, Buhara, Urgenç, Harezm ve Hive'yi kapsadı. Uçak, tren ve otobüsle yapılan gezinin ardından Ankara'ya dönen Donat, yüksek ateş, kusma, ishal ve baş dönmesi şikayetleriyle Başkent Üniversitesi Hastanesi'ne başvurdu. Norovirüs ve zatürre teşhisi konulan Donat, Profesör Dr. Mehmet Haberal'ın müdahalesiyle tedavi altına alındı. Kan tahlili, serum, antibiyotik, MR, röntgen ve tomografi gibi tetkikler yapıldı.
Özbekistan'daki Türk Varlığı
Özbekistan'da 65 bin Özbekistan vatandaşı yaşarken, Özbekistan'da 31 bin Türk bulunuyor. 300'ün üzerinde Türk yatırımı mevcut. Piramit Tower, kamu binaları, oteller ve konutlar bu yatırımlar arasında. Çalık Grubu, iş merkezi, otel, enerji yatırımı ve altın madeniyle öne çıkıyor. Cengiz-Aksa-Odaş ortaklığıyla doğalgaz çevrim santrali kuruluyor; üretilen elektrik Özbekistan devletine satılacak. Urgenç şehrinin elektriğinin yüzde 40'ı Odaş Enerji'nin 174 megavat gücündeki doğalgaz çevrim santralinden sağlanıyor. Güneş enerji paneli, tekstil ve lokanta gibi alanlarda da Türk yatırımları dikkat çekiyor.
Türkçe'nin Yaygınlığı
Yıldız Teknik Üniversitesi'nden Sosyoloji Profesörü Süleyman Doğan, beş aydır Özbekistan'da, Urgenç'teki Ebu Reyhan Biruni Devlet Üniversitesi'nde bulunuyor. Doğan, okullarda yabancı dil olarak Türkçe'nin İngilizce'den daha yaygın olduğunu ve Türklere saygının inanılmaz boyutlarda olduğunu belirtti.
Yolculuk ve ÇAYKUR
Buhara'dan Urgenç'e otobüs yolculuğu sırasında çöl, bölünmüş yol ve bozuk yollarla karşılaşıldı. Özbek mihmandar, "Erdoğan Baba, bu yolumuzu yapıverse" diyerek yolun durumuna dikkat çekti. Yol üzerindeki Xalımaxonım süpermarketinde satış elemanı Süreyya, en çok satılan ürün olarak ÇAYKUR Rize Turist Çayı'nı gösterdi.
Gazeteciler Cemiyeti ve Duvar Yazıları
Gazeteciler Cemiyeti'nin girişinde Özbekistan'ın en eski foto muhabirinin heykeli bulunuyor. Duvarlarda ise şu yazılar yer alıyor: "Yenilik... Kimi için güç, kimi için ümit, kimi için yaratıcılıktır." ve "Başarı yoktur diye durma... Belki o seni bekliyordur."
Taşkent Çarşısı ve Pamuk Balı
Taşkent'in merkezindeki çarşı her gün açık ve kalabalık. Beyaz bal dikkat çekti; "pamuk balı" olarak adlandırılan bu bal, pamuk tarlalarına konan kovanlardan elde ediliyor. Yiyecek bölümünde satıcılar ikramda yarışıyor. At eti, koyun etinden daha pahalı.
Türk Okulu Talebi
Özbekistan'da birçok kişi, Türk okullarının açılmasını istiyor. Taşkent'te arsa tahsis edilmiş durumda. Talep, "Bir okul yetmez, her şehirde Türk okulu olsun" şeklinde.
Kültürel Notlar
Tuvalet tabelasında "Ayollar" yazısı görüldü. Özbek bayrağı üç renkli: beyaz, yeşil, mavi ve kırmızı şeritli. Kırmızı şerit güçlü devlet yapısını, yeşil konukseverlik ve hoşgörüyü, beyaz barış ve adaleti, mavi Türklüğü simgeliyor. Bayrağın üst kısmında hilal ve 12 yıldız var; hilal İslamiyet'i, 12 yıldız ülkenin 12 şehrini temsil ediyor.
Beşkazan Lokantası ve Şarkı
Beşkazan lokantasında Özbek pilavı kazanlarda pişiriliyor. Akşam yemeğinde Trabzon-Sürmeneli İsmail Cem Kadıoğlu ile bir araya gelindi. TSP (Total Solution Provider) Genel Müdürü olan Kadıoğlu, 30 yıllık aile şirketinin Özbekistan, Kazakistan, Kıbrıs, Gürcistan ve Kosova'da faaliyet gösterdiğini belirtti. Yerel kıyafetli folklorik bir grup, şarkı söyledi: "Sen olislardasan, O'tgan kanimdasan yagonam, Sen yuragimdasan, Arman halalimdasan yagonam." Türkçesi: "Sen uzaklardasın, Gelip geçen gecelerimdesin, yegânem, Sen yüreğimdesin, Gerçekleşmeyen hayalimsin, yegânem."
Atasözleri ve Ali Şir Nevai
Özbek atasözlerinden ikisi: "Acele etmeyen tavşana yetişir" ve "Akıllının atı da yorulmaz, giysisi de eskimez." Ali Şir Nevai, Türk diline büyük hizmet etmiş bir şahsiyet. Yavuz Sultan Selim de hayranları arasında. Nevai'nin şiirinden iki mısra: "Eğer bir kavm, ger yüz, yoksa mangidür, Muayyen Türk ulusu, Hüdai menifidür." Türkçesi: "Bir kavim ister yüz, ister bin kişi olsun, Benim mensup olduğum ve değer verdiğim şüphesiz Türk milletidir."
