İdil Açıkalın'ın Mutfağında Hakkari Lezzetleri İftar Sofrasında
20 Şubat 2026 Cuma günü yayınlanan 'İdilika'nın Mutfağı' programında, sunucu İdil Açıkalın bu haftaki iftar sofrasını Hakkari'nin zengin mutfak kültürüne ayırdı. Programda, Türkiye'nin en yüksek rakımlı ve en uç noktası olan Hakkari'nin, komşu bölgelerle iç içe geçmiş mutfak gelenekleri ele alındı.
Hakkari Mutfağının Coğrafi ve Kültürel Dokusu
Türkiye'nin 81 ilinden biri olan Hakkari'nin kuzeyinde Van, batısında Şırnak, doğusunda Kuzey İran ve güneyinde Kuzey Irak bulunuyor. Bu geniş coğrafi alanda, benzer sosyokültürel yapılar nedeniyle mutfak ve yemek kültürlerini birbirinden keskin çizgilerle ayırmak oldukça zor, hatta neredeyse imkansız bir çaba olarak değerlendiriliyor.
Hakkari, sadece görkemli dağları ve buzullarıyla değil, aynı zamanda hayvancılığın ve yayla kültürünün şekillendirdiği eşsiz mutfak mirasıyla da öne çıkıyor. Yörenin mutfağı, Mezopotamya'nın kadim dokusu ile Doğu Anadolu'nun sert coğrafyasının sofradaki buluşması olarak tanımlanıyor.
Hakkari'ye Özgü Lezzetler ve Tarifler
Programda, 'Hakkari'nin neyi meşhur?' sorusunun yanıtı, dağların sert ikliminde yetişen şifalı bitkilerle harmanlanmış et yemeklerinde ve yöresel tatlarında arandı. İşte iftar sofrasında yer alan bazı Hakkari lezzetleri ve tarifleri:
Çorti Aşı
Malzemeler:
- 1 su bardağı lahana turşusu
- 300 gram kemikli ve yağlı et
- 1 su bardağı döğme
Yapılışı: Çorti, salamura lahana turşusudur ancak sirkeyle yapılmaz. Büyük bir tencerenin içine kemikli ve yağlı etler konur. Üzerine bol miktarda çorti ile döğme ilave edilerek bir miktar su eklenir ve pişirilmeye bırakılır.
Gulul
Malzemeler:
- 10 su bardağı yoğurt
- 1 adet yumurta
- 1 yemek kaşığı un
- 2 küçük kase pirinç
- Pekmez
- Tereyağı
- 1 yemek kaşığı tuz
- Öğütülmüş buğday
Yapılışı: Öncelikle yoğurt, 1 yumurta ve 1 yemek kaşığı un ile ayran haline getirilir. Ocağın üstüne konup kaynatılır ve üzerine sıcak su ilave edilerek karıştırılır. Kaynadıktan sonra 1 yemek kaşığı tuz eklenir, ardından yıkanmış pirinç ve öğütülmüş buğday konup kaynamaya bırakılır. Servis ederken üzerine kızartılmış tereyağı dökülüp pekmez eklenir.
Cembeli Tatlısı
Malzemeler:
- Bayat ekmek
- Tereyağı
- Pekmez
Yapılışı: Bayat ekmekler küçük parçalara ayrılır. Tereyağı bir tavada eritilir. Ekmekler tereyağının içine alınıp kızartılır. Kızarınca üzerine pekmez eklenip, 2 dakika sonra alınır.
Yüksekova Kebabı
Malzemeler:
- 500 gram et
- 100 gram kuyruk yağı
- Maydanoz
- Tuz
- Kırmızı biber
- Karabiber
Yapılışı: Et satırla doğranıp kıyma haline getirilir. İçine doğranmış kuyruk yağı eklenip maydanozla birlikte çekilir. Baharatlar ilave edilip şişlere saplanır.
Cimilig
Malzemeler:
- 1 su bardağı pekmez
- 3 yemek kaşığı tereyağı
- Tandır ekmeği
Yapılışı: Önce tandır ekmeği parça parça doğranır. Daha sonra pekmezle yağ kaynatılır. Doğranan ekmek parçaları içinde karıştırılıp sıcak servis edilir.
Programda vurgulandığı üzere, bu geniş coğrafyada yaşayanların yiyecek-içecek alışkanlıklarının doğal benzerliği nedeniyle, yalnızca Hakkari'ye özgü olanları ayıklamak hem zor hem de gereksiz bir çaba olarak görülüyor. Ancak, Hakkari mutfağının kendine has lezzetleri, iftar sofralarını zenginleştirmeye devam ediyor.
