Kur'an-ı Kerim'in 111. suresi olan Tebbet Suresi, toplam 5 ayetten oluşur ve Mekke döneminde nazil olmuştur. Mesed ve Leheb isimleriyle de anılan sure, ilk ayetinde geçen 'Tebbet' kelimesinden adını alır. Müslümanlar tarafından sıkça okunan surelerden biri olan Tebbet Suresi'nin faziletleri ve içerdiği mesajlar İslami kaynaklarda geniş şekilde ele alınmıştır.
Tebbet Suresi Arapça Okunuşu ve Türkçe Anlamı
Tebbet Suresi'nin Arapça okunuşu şu şekildedir: 'Bismillâhirrahmânirrahîm. Tebbet yedâ ebî lehebin ve tebb. Mâ ağnâ ‘anhu mâluhû ve mâ keseb. Seyaslâ nâran zâte leheb. Vemraetuhû hammâlete’l-hatab. Fî cîdihâ hablun min mesed.'
Türkçe anlamı ise: 'Rahmân ve Rahîm olan Allah’ın adıyla. Ebu Leheb’in elleri kurusun, (yok olsun) zaten yok oldu ya. Malı da, kazandıkları da kendisine bir yarar sağlamadı. (O) alevli bir ateşe girecektir. Karısı da, odun hamalı (ve), Boynunda bükülmüş bir ip olarak (ateşe girecektir.)' şeklindedir.
Tebbet Suresi Nuzül Sebebi ve Konusu
Tebbet Suresi, mushaftaki sıralamada yüz on birinci, iniş sırasına göre altıncı sûredir. Mekke döneminde Fâtiha sûresinden sonra, Tekvîr sûresinden önce inmiştir. Rivayete göre Allah Teâlâ, Hz. Peygamber'e yakınlarını uyarıp İslâm’a çağırmasını emredince (bk. Şuarâ 26/214) Hz. Peygamber Safâ tepesine çıkmış, Kureyş kabilesi mensuplarını toplayarak onlara İslâm’ı tebliğ etmiştir. Ancak Resûlullah’ın amcası Ebû Leheb bu olaya kızarak, 'Kuruyup yok olasıca! Bizi bunun için mi çağırdın?' demesi üzerine bu sûre inmiştir (bk. Buhârî, 'Tefsîr', 111; Taberî, XXX, 217-218).
Surede Hz. Peygamber’in amcası olup ona karşı düşmanca davranışlar sergileyen Ebû Leheb ve karısı eleştirilmekte, onlar gibi servet ve gücüne güvenenlerin acı sonu bildirilmektedir.
Tebbet Suresi Fazileti ve Yararları
Tebbet Suresi'nin fazileti ve yararları oldukça fazladır. 7 kez okunması durumunda, hastalıkların her türlüsünden kurtulmaya yardımcı olduğuna inanılır. Nazar değen kişiler için okunabilir. Düşmana karşı 1000 kez okunması durumunda düşmanın helak olacağı belirtilmektedir. Ayrıca şifa niyetiyle okunduğunda fayda sağladığı ifade edilmektedir.
Tebbet Suresi Tefsiri
Ebû Leheb, Abdülmuttalib’in oğlu ve Hz. Peygamber’in baba bir amcasıdır. Asıl adı Abdülüzzâ olup parlak yüzlü olduğundan veya öfkelendiğinde yanakları kızardığı için babası tarafından kendisine 'alev gibi, çok parlak' anlamına gelen Ebû Leheb lakabı verilmiştir. Daha önce Hz. Muhammed’i çok sevdiği, hatta iki oğlunu onun kızlarıyla evlendirdiği halde peygamber olduktan sonra onun azılı düşmanı oldu. Hz. Peygamber, insanların Allah katında eşit olduğunu, onların dinî ve ahlâkî erdemlerine göre değerlendirileceklerini söylüyordu. Ebû Leheb ise kibirli, gururlu ve zengin biri olup fakir ve zayıf insanların kendisine eşit tutulmasını kabullenemiyordu.
Rivayete göre Resûlullah panayırda dolaşarak insanları İslâm’a davet ederken Ebû Leheb de arkasından gider ve çevresindekilere onun yalancı olduğunu söylerdi (Kurtubî, XX, 236). Hz. Peygamber’e karşı daima onun düşmanlarıyla birlikte hareket etmiş, hem kendisi hem de karısı ona eziyet etmişlerdir. Hicretin 2. yılında çiçek hastalığına yakalandığı için müslümanlara karşı Bedir Savaşı’na katılamamış, fakat yerine adam göndermiş, ayrıca müşriklere malî destekte bulunmuştur. Kureyş’in Bedir’deki yenilgisini ve ağır kayıplarını haber aldıktan yedi gün sonra kahrından öldüğü söylenmektedir.
Ebû Leheb’in kızı müslüman olarak Medine’ye hicret etmiş, oğulları Utbe ile Muttalib de Mekke’nin fethinden sonra İslâm’a girmişlerdir (fazla bilgi için bk. Mehmet Ali Kapar, 'Ebû Leheb', DİA, X, 178-179).
'Ebû Leheb’in elleri kurusun!' meâlindeki 1. âyet mecazi bir ifade olup, 'Kahrolası!' anlamında bir bedduadır. Devamındaki 'tebbe' fiili, bedduanın gerçekleşeceğini ifade eder. Müfessirler 2. âyette Ebû Leheb’in kazandığı bildirilen şeyden maksadın onun çocukları, malı, mevki ve itibarı olduğunu söylemişlerdir. Buna göre âyet, bunların hiçbirinin kendisini dünyadaki kötü sondan kurtaramadığını ifade eder.
Ebû Leheb, Hz. Peygamber’in amcası olduğu için onu desteklemesi ve düşmanlarına karşı koruması gerekirken tam tersine karısıyla birlikte ona eziyet ve sıkıntı verdiklerinden dolayı 3. âyette ateşi son derece şiddetli olan cehenneme gireceği haber verilmiştir. Ebû Leheb’in karısı, Harb’ın kızı ve Ebû Süfyân’ın kız kardeşi Ümmü Cemîl Avrâ’dır. 'Dedikodu yapıp söz taşıyan...' diye çevirdiğimiz 4. âyeti, Hz. Peygamber’e eziyet etmek maksadıyla diken, çalı çırpı toplayıp geceleyin peygamberin yoluna serdiği için 'odun taşıyan' diye çevirenler de vardır. 5. âyet ise, 'Dünyadaki gerdanlık yerine âhirette boynuna ateşten bir ip takılacaktır' şeklinde yorumlanmıştır (bk. Kurtubî, XX, 242).
Tebbet Suresi Ne Zaman ve Kaç Ayet Olarak İnmiştir?
Tebbet Suresi, Mekke döneminde inmiştir. Mushaftaki sıralamada yüz on birinci, iniş sırasına göre altıncı sûredir. Fâtiha sûresinden sonra, Tekvîr sûresinden önce inmiştir. Sure 5 ayetten oluşmaktadır.
Tebbet Suresi Kaçıncı Sayfa ve Cüzde Yer Alıyor?
Tebbet Suresi, Kur'an-ı Kerim'in 30. cüzünde bulunuyor. 603. sayfada başlayıp aynı sayfada bitiyor.
Tebbet Suresi Ne Anlatıyor?
Tebbet Suresi, rivayetlere göre Ebu Leheb ve karısının aleyhine indirilmiş beddua ayetlerini içerir. İlk ayet Ebu Leheb'in elleri kurusun bedduası ile başlar. Sonraki ayetlerde Ebu Leheb'in servetinin ve çocuklarının kendisini cehennem ateşinden koruyamayacağı haber verilir. Son iki ayette Ebu Leheb'in karısı Ümmü Cemil'in de cehenneme gireceği belirtilir.
Mesed Suresinin İsimleri ve Anlamı
Bir diğer adı Mesed Suresi olan Tebbet Suresi, ismini ilk ayetinde geçen ve kahrolsun, kurusun anlamlarına gelen 'tebbet' kelimesinden alır. Diğer bir ismi de Ebu Leheb veya Leheb Suresi'dir. Tebbet ismi sadece Türkçede bu sureye isim olarak verilir.
Tebbet Suresi Ne Zaman Okunmalı ve Neye İyi Gelir?
Tebbet suresi, namazda okunan 10 sureden biridir. Tüm namazlarda okunabildiği gibi normal zamanda da okunması tavsiye edilir. Okunması için herhangi özel bir zaman veya mekân sınırlaması yoktur. Din âlimlerine göre, nazar anında veya hastalık anında Tebbet suresi okunabilir.
Tebbet Suresi Abdestsiz ve Adetliyken Okunur mu?
Vakıa suresi 79. ayette 'Temizlenmiş olanlardan başkası ona el süremez.' şeklinde emredilir. Bu nedenle, cünüp olan ya da abdestsiz birisi Kur’an-ı Kerim’e el süremez ve herhangi bir ayeti okuyamaz. Ancak abdesti olmayan birisi, Kur’an-ı Kerim’e el dokundurmadan ezberinden bildiği ayet ve sureleri okuyabilir. Tebbet suresinin adetliyken Kur'an-ı Kerim'den ya da ezberden okunması caiz değildir.
