İzmir'in Torbalı ilçesinde yetişen coğrafi işaretli kuru domateslerin hasadı başladı. Kavurucu güneş altında tarlalara kırmızı bir örtü gibi serilen domatesler, ortalama 170 liradan dünyanın dört bir yanına ihraç ediliyor.
Domatesler güneşte kurutuluyor
Torbalı ovasında nisan ayında ekimi yapılan ve temmuzda hasat edilen domatesler, kamyonlarla tarlalara taşınıyor. Sabahın erken saatlerinde işçiler tarafından kesilerek beyaz örtülere dizilen domatesler, müşteri talebine göre kükürtlü veya tuzlu olarak yaklaşık 1 hafta güneş altında kurutuluyor.
50 bin dönüm arazide bin işçi çalışıyor
Ovadaki 50 bin dönümlük arazide yaklaşık bin işçi, domatesleri kavurucu sıcakta seriyor. Kuruyan domatesler işlenmek üzere ilçedeki fabrikalara gönderiliyor. İşlenen domatesler ortalama 170 TL'den İtalya, Amerika, Hollanda ve Brezilya gibi ülkelere ihraç ediliyor.
Torbalı Ticaret Odası Başkanı: İtalyanlar pizzada kullanıyor
Torbalı Ticaret Odası Başkanı Abdulvahap Olgun, kuru domateslerin dünyada 100 farklı ülkeye gönderildiğini belirtti. Olgun, "Torbalı'da başlayan kuru domates üretimi ülke geneline yayılıyor. Nem oranı ve güneş açısı domatesin kuruması için önemli. İşçiler tarafından ikiye bölünen domatesler yaklaşık 7 gün güneş altında kalıyor, sonra toplanıp işletmelere gönderiliyor" dedi.
Olgun, İtalyanların kuru domatesi çok sevdiğini ve pizzada kullandığını ifade ederek, "İhracatta İtalya birinci sırada. Pizzaya tadını veren bizim domatesimiz. ABD ve Brezilya'da hamburger ve sandviçlerde, Hollanda'da ise salatalarda kullanılıyor" diye konuştu.
Coğrafi işaretli ürün
Kuru domates için coğrafi işaret aldıklarını belirten Olgun, "Literatürde 'Torbalı kuru domatesi' olarak geçiyor. Dünyanın her yerinde bu şekilde anılıyor" dedi.
Rekoltede artış bekleniyor
Torbalı Ovası'nda bu yıl yaklaşık 50 bin dönüm arazide domates ekildiğini aktaran Olgun, "Bunun tamamı kurutmalık değil, bir kısmı salçaya gidiyor. Kurutmalığın payı artıyor. Bu yıl rekoltede yükselme var. Sezon geç başladı, normalde bu görüntüleri temmuz başında yaşardık, şimdi temmuz sonunda başladı, ağustos boyunca devam edecek" ifadelerini kullandı.
Üretici: Hasatta yüzde 15 artış var
Üretici Kemal Saygıner, sezona 10 gün önce başladıklarını belirterek, "Geçen yıl aldığımız yağışların bereketini hasatta görüyoruz. Bu yıl önceki yıla göre hasatta yüzde 15 artış var. Her sabah 16 kamyon ve 320 kişilik ekibimizle saat 5'te tarlada hasada başlıyoruz" dedi.
Saygıner, ürünlerin kamyonlarla sergiye döküldüğünü, çalışanlar tarafından ikiye bölündüğünü ve akşam saatlerinde bir gün önceden kesilmiş ürünlerin toplandığını anlattı. Fabrikaya gönderilen ham maddenin ön elemeden geçirildiğini ve yabancı maddelerden arındırıldığını söyledi.
Hedef: 600 ton kuru domates
Fidanların mart ayında dikildiğini belirten Saygıner, "Dikim sırasında yağmur dönemi yaşandı, sel nedeniyle 10 gün ara verildi. Bu da hasada 5 gün olarak yansıdı. Geçen yıl 10'unda başlamıştık, bu yıl 15'inde başladık. Ağustos sonu ve eylülün ilk haftasına kadar hasat devam edecek. Toplamda 9 bin ile 10 bin ton arasında yaş domates keserek yaklaşık 600 ton kuru domates elde etmeyi hedefliyoruz" dedi.
