İklim Değişikliği Alerjik Hastalıkları Tetikliyor: Uzmanlar Uyarıyor
İklim krizi ve şehirleşme, alerjik hastalıkların görülme sıklığını önemli ölçüde artırıyor. Alerji ve İmmünoloji Uzmanı Dr. Nurhan Sayaca, 4-10 Nisan Dünya Alerji Haftası kapsamında yaptığı açıklamada, iklim değişikliği, hava kirliliği, yaşam tarzındaki değişiklikler ve kapalı ortamlarda geçirilen sürenin artmasının alerjik hastalıkları tetiklediğini vurguladı.
Polen Maruziyeti Uzuyor, Alerji Şikayetleri Artıyor
İklim değişikliği nedeniyle yükselen sıcaklıklar, mevsimsel alerjisi olan kişilerin daha uzun süre boyunca daha fazla polene maruz kalmasına neden oluyor. Bu durum, alerjenlerin havada kalma süresini uzatarak alerji şikayetlerini ciddi şekilde artırıyor. Günümüzde çocukların yaklaşık üçte birinde ve yetişkinlerin önemli bir kısmında alerjik hastalıklara rastlanıyor.
En yaygın görülen alerjik hastalıklar şunlardır:
- Alerjik rinit (saman nezlesi)
- Alerjik astım
- Ürtiker
- Atopik dermatit (egzema)
- Arı alerjileri
- Bazı gıda alerjileri
Alerjik rinit hastalarında genellikle burun akıntısı, burun tıkanıklığı, hapşırık, gözlerde kaşıntı ve sulanma gibi belirtiler görülürken, astım hastalarında nefes darlığı, öksürük ve hırıltılı solunum gibi semptomlar ortaya çıkıyor. Bu şikayetler özellikle ilkbahar aylarında veya ev tozu gibi alerjenlere maruz kalındığında artış gösteriyor.
Doğru Tanı ve Tedavi Yöntemleri
Uzm. Dr. Nurhan Sayaca, alerji tanısında hastanın şikayetlerinin ve öyküsünün dikkatle değerlendirilmesinin büyük önem taşıdığını açıkladı. Deri prick testleri ve bazı kan testleri ile kişinin hangi alerjenlere karşı duyarlılık geliştirdiğinin belirlenebildiğini, doğru tanının doğru tedavi planı için temel adım olduğunu vurguladı.
Alerjik hastalıkların tedavisinde üç temel yaklaşım bulunuyor:
- Alerjene maruziyetin azaltılması: Korunma önlemlerinin alınması
- İlaç tedavileri: Semptomların kontrol altına alınması
- İmmünoterapi (alerji aşıları): Alerjik hastalıkların seyrini değiştirebilen ve uzun vadede kalıcı iyileşme sağlayabilen en etkili yöntemlerden biri
Alerji Aşıları Bağışıklık Sistemini Yeniden Eğitiyor
Alerji aşılarının bağışıklık sistemini yeniden eğitmeyi amaçladığını belirten Sayaca, bu tedavide hastaya alerjisi olduğu maddeye karşı çok küçük dozlarla başlanarak düzenli aralıklarla artan miktarlarda alerjen verildiğini açıkladı. Bu sayede bağışıklık sisteminin zamanla o maddeye karşı aşırı tepki vermemeyi öğrendiğini ifade etti.
Tedavi süresinin genellikle 3 ila 5 yıl arasında değiştiğini belirten Sayaca, düzenli uygulandığında birçok hastada şikayetlerin belirgin şekilde azaldığını, bazı hastalarda ise tamamen ortadan kalkabildiğini aktardı. Ayrıca bu tedavinin astım gelişme riskini azaltma gibi uzun vadeli faydalarının da bulunduğunu ekledi.
Kimler Alerji Aşısı Olabilir?
Uzm. Dr. Sayaca, alerji aşılarının öncelikle testlerle net olarak ortaya konulmuş alerjisi bulunan hastalarda düşünülebileceğini belirtti. Özellikle polen, ev tozu akarı, küf mantarı veya arı alerjisi bulunan ve ilaç tedavisine rağmen şikayetleri devam eden hastalarda bu yöntemin uygulanabildiğini, hem çocuklarda hem de yetişkinlerde kullanılabildiğini söyledi.
Ancak alerji aşılarının her hastaya uygulanmadığını vurgulayan Sayaca, toplumda bu konuda yaygın olan yanlış bilgilere de değindi. En sık karşılaşılan yanlış inanışın bu tedavinin çok riskli olduğu yönünde olduğunu dile getiren Sayaca, oysa uzman hekim kontrolünde ve uygun hastalarda uygulandığında alerji aşılarının oldukça güvenli olduğunu ifade etti.
Alerji Belirtileri Hafife Alınmamalı
Son olarak alerji hastalarına önemli tavsiyelerde bulunan Uzm. Dr. Sayaca, alerji belirtilerinin hafife alınmaması gerektiğini vurguladı. Alerjiye neden olan faktörlerin mümkün olduğunca azaltılmasının önemine dikkat çeken Sayaca, şu önerilerde bulundu:
- Ev tozu alerjisi olanlar ev temizliğine özen göstermeli
- Polen alerjisi bulunan kişiler yoğun polen dönemlerinde açık havada uzun süre kalmamalı
- Doktor önerisi dışında ilaç kullanılmamalı
- Uzun süren veya yaşam kalitesini olumsuz etkileyen şikayetlerde mutlaka bir uzmana başvurulmalı
İklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkileri giderek artarken, alerjik hastalıklarla mücadelede erken tanı ve doğru tedavi yöntemleri büyük önem taşıyor.
